Triển vọng của thị trường đang được nhìn nhận tích cực hơn sau khi VN-Index trải qua nhịp điều chỉnh mạnh từ vùng đỉnh khoảng 1.860 điểm. Theo Agriseco Research, chỉ số có thể phục hồi lên vùng 1.800 điểm sau khi hình thành đáy ngắn hạn quanh 1.651 điểm.

Định giá và lợi nhuận mở dư địa cho VN-Index

Điểm đáng chú ý là câu chuyện phục hồi lần này không chỉ dựa trên yếu tố kỹ thuật. Kết quả kinh doanh quý II/2026 đang tạo thêm cơ sở cho kỳ vọng về mặt bằng lợi nhuận, qua đó hỗ trợ định giá thị trường.

Vietcap đánh giá số liệu kết quả kinh doanh quý II tiếp tục củng cố nền tảng cơ bản của thị trường, trong bối cảnh mặt bằng P/E của VN-Index chưa ở mức quá cao. Theo các số liệu được sử dụng trong các báo cáo phân tích gần đây, P/E hiện tại của thị trường dao động quanh 12,9-13 lần, trong khi P/E mục tiêu khi VN-Index tiến tới vùng 1.800 điểm được đặt trong khoảng 13-13,5 lần cho năm 2026.

Nếu so với mức P/E trung bình dài hạn khoảng 14 lần, mặt bằng định giá nói trên vẫn còn khoảng cách nhất định. Đáng chú ý hơn, nếu loại trừ nhóm cổ phiếu Vingroup, P/E của phần còn lại của thị trường được ước tính chỉ khoảng 10,5 lần. Điều này cho thấy mức định giá giữa các nhóm cổ phiếu đang có sự phân hóa đáng kể và không phải toàn bộ thị trường đều ở trạng thái đắt đỏ.

Tuy nhiên, yếu tố quyết định vẫn nằm ở khả năng tăng trưởng lợi nhuận. Các dự báo từ giới phân tích đang đặt tăng trưởng EPS toàn thị trường năm 2026 trong khoảng 17-23%, với kịch bản cơ sở quanh 18-20%. Nếu lợi nhuận thực tế tiếp tục bám sát các dự báo này, việc VN-Index tăng điểm sẽ được hỗ trợ bởi cả hai yếu tố: tăng trưởng EPS và định giá chưa vượt quá xa mức trung bình lịch sử.

Đây cũng là khác biệt quan trọng giữa một nhịp tăng dựa chủ yếu vào mở rộng P/E và một chu kỳ tăng có nền tảng từ lợi nhuận doanh nghiệp. Trong kịch bản thứ hai, thị trường có thể duy trì mặt bằng định giá cao hơn mà không nhất thiết rơi vào trạng thái quá nóng.

Động lực tăng trưởng lợi nhuận đang có dấu hiệu mở rộng ra ngoài nhóm tài chính. Một số nhóm doanh nghiệp phi tài chính như bán lẻ, cảng biển, hạ tầng và logistics được kỳ vọng tiếp tục đóng góp tích cực, trong khi nhóm ngân hàng, đặc biệt các ngân hàng quốc doanh, vẫn đóng vai trò quan trọng đối với lợi nhuận toàn thị trường.

Dù vậy, mức độ lạc quan giữa các tổ chức phân tích không hoàn toàn đồng nhất. Một số dự báo thận trọng hơn đã hạ tốc độ tăng trưởng EPS kỳ vọng xuống quanh 11%, do lo ngại về mặt bằng lãi suất, tỷ giá và những bất ổn từ môi trường kinh tế toàn cầu. Điều này cho thấy dư địa tăng của VN-Index vẫn phụ thuộc đáng kể vào việc lợi nhuận doanh nghiệp có thực sự đạt được các kỳ vọng hiện tại hay không.

Dòng tiền sẽ là bài kiểm tra đối với mốc 1.800 điểm

Nếu lợi nhuận và định giá đang tạo nền tảng, dòng tiền lại là biến số khiến nhịp phục hồi của VN-Index chưa thể được xem là chắc chắn.

Trong tháng 7, thị trường trải qua giai đoạn thanh khoản suy giảm khi áp lực chốt lời gia tăng sau nhịp tăng mạnh trước đó. Giá trị giao dịch khớp lệnh bình quân trên HoSE được ghi nhận quanh mức 17.500 tỷ đồng/phiên, thấp hơn đáng kể so với giai đoạn trước. Dòng tiền có xu hướng co cụm vào nhóm vốn hóa lớn hoặc những cổ phiếu có kết quả kinh doanh quý II nổi bật.

Bước sang đầu tháng 8, thanh khoản có dấu hiệu cải thiện, với giá trị giao dịch phục hồi lên khoảng 18.000-20.000 tỷ đồng/phiên. Tuy nhiên, sự cải thiện này chưa thực sự tạo thành một xu hướng rõ ràng. Đáng chú ý, trong những phiên VN-Index tiến sát vùng 1.800 điểm, thanh khoản lại có dấu hiệu hụt hơi.

Đây là tín hiệu cần quan sát bởi một nhịp tăng bền vững thường cần sự xác nhận của dòng tiền. Nếu chỉ số tiếp tục đi lên nhưng giá trị giao dịch không cải thiện tương ứng, thị trường có thể đối mặt với áp lực chốt lời mạnh hơn khi tiến vào các vùng kháng cự.

Một biến số khác là giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài. Trong tháng 7, khối ngoại duy trì trạng thái bán ròng mạnh, tạo áp lực đáng kể lên tâm lý thị trường. Tuy nhiên, sang đầu tháng 8, dòng vốn này đã xuất hiện một số phiên đảo chiều tích cực hơn, tập trung vào các cổ phiếu vốn hóa lớn.

Diễn biến này đáng chú ý trong bối cảnh thị trường Việt Nam đang tiến gần thời điểm chính thức được đưa vào các rổ chỉ số của FTSE Russell. FTSE Russell đã xác nhận lộ trình nâng hạng Việt Nam lên thị trường mới nổi thứ cấp, với việc phân bổ cổ phiếu Việt Nam vào các rổ chỉ số bắt đầu từ ngày 21/9/2026. Quá trình này được thực hiện theo từng giai đoạn và dự kiến hoàn tất vào tháng 9/2027.

Việc nâng hạng vì vậy có thể trở thành một chất xúc tác quan trọng đối với dòng vốn quốc tế trong trung và dài hạn. Tuy nhiên, kỳ vọng về dòng vốn ngoại cũng cần được phân biệt với dòng tiền thực tế đang diễn ra trên thị trường. Trong ngắn hạn, hoạt động cơ cấu danh mục, chốt lời hoặc phân bổ vốn của các quỹ vẫn có thể khiến giao dịch của khối ngoại biến động mạnh.

VN-Index đã tạo đáy?

Ở góc độ chỉ số, tác động của nhóm vốn hóa lớn cũng cần được tính đến. Vietcap từng lưu ý rằng VIC và VHM có tỷ trọng lớn trong vốn hóa thị trường, do đó biến động của hai cổ phiếu này có thể tạo ảnh hưởng đáng kể lên VN-Index. Trong tháng 6, chính diễn biến của VIC và VHM đã góp phần đáng kể vào nhịp biến động của chỉ số.

Điều này cho thấy VN-Index tiến tới 1.800 điểm không đồng nghĩa với việc toàn bộ cổ phiếu trên thị trường đều bước vào một xu hướng tăng đồng thuận. Dòng tiền nhiều khả năng vẫn ưu tiên những doanh nghiệp có nền tảng lợi nhuận rõ ràng, khả năng hưởng lợi từ chu kỳ đầu tư mới hoặc câu chuyện riêng đủ mạnh.

Nhìn chung, mục tiêu 1.800 điểm đang có những cơ sở nhất định khi đặt trong tương quan giữa tăng trưởng EPS và mặt bằng định giá. Nếu lợi nhuận doanh nghiệp tiếp tục duy trì đà tăng, P/E quanh 13-13,5 lần tại vùng 1.800 điểm chưa phải mức quá cao so với lịch sử.

Tuy nhiên, để VN-Index vượt qua vùng này một cách bền vững, thị trường cần thêm sự xác nhận từ thanh khoản và dòng vốn. Đây sẽ là phép thử quan trọng đối với kỳ vọng phục hồi sau đáy 1.651 điểm.

Hải Giang