Từ khi có Luật HTX 2012, các HTX trên địa bàn tỉnh Quảng Nam đã tiến hành tổ chức chuyển đổi mô hình hoạt động và đa số các HTX đều đạt được những thành tích nhất định.

Năm 2013, sau đại hội thành viên, HTX Ái Nghĩa đã chủ động liên kết với DN trong và ngoài nước sản xuất tập trung các giống lúa chất lượng cao, giúp tăng lợi nhuận 2,5 - 3 lần so với trước. Doanh thu của HTX bình quân đạt 18 - 20 tỷ đồng/năm, doanh thu người lao động 3 - 4 triệu đồng/tháng.

Được sự hỗ trợ từ Agriterra, HTX đã chủ động xây dựng phương án chế biến sâu đối với gạo, xây dựng thương hiệu "Bánh tráng Đại Lộc", đặc sản truyền thống của quê hương dựa trên tiêu chí sạch, an toàn, bảo đảm sức khỏe cho cộng đồng.

HTX Điện Quang được thành lập từ năm 1978, có quy mô toàn xã với trên 2.000 thành viên. Năm 2015, HTX đã được tổ chức lại theo Luật HTX 2012, định hướng lại hoạt động trên 10 lĩnh vực chính. HTX xác định chuỗi sản xuất dầu lạc (đậu phộng) là sản phẩm chủ lực và đã xây dựng thương hiệu "Dầu phộng đất Quảng", tiêu thụ tại Đà Nẵng và một số tỉnh lân cận. Hiện thương hiệu "Dầu phộng đất Quảng" đã có trang web riêng, có bộ nhận diện thương hiệu và được sự bảo hộ thương hiệu của Bộ KH&CN.

Phát biểu sau khi tham quan 2 HTX Điện Quang và Ái Nghĩa, Phó Giám đốc HTX Tịnh Khê (Quảng Ngãi) Nguyễn Văn Dũng thừa nhận, đây là 2 HTX điển hình cho loại hình HTX toàn dân kiểu cũ chuyển mình qua HTX kiểu mới khi tranh thủ được nguồn lực để nâng cao sản xuất.

Hơn nữa, 2 HTX này còn làm tốt công tác thu hút nhân lực, nhất là nhân lực trẻ có trình độ cao. Với tư cách là một Thạc sỹ quản trị kinh doanh, ông Dũng cho biết rất khó để HTX có thể tìm kiếm được nhân lực trẻ trình độ cao vì tính chất phát triển của HTX khác với DN.

Phát biểu chỉ đạo sau khi khảo sát, ông Lê Văn Nghị - Phó Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam, cho biết HTX là mô hình tất yếu phải tồn tại. HTX cần được xây dựng và phát triển mạnh hơn nữa. Vì HTX, nhất là HTX nông nghiệp gắn liền với sự nghiệp nông nghiệp, nông dân, nông thôn của nước ta.

Tuy nhiên, muốn đưa HTX phát triển thành công, nhất là thành công trong khi tham gia chuỗi thì còn có nhiều khó khăn và cần nỗ lực hơn nữa, từ cán bộ lãnh đạo HTX tới chính quyền địa phương.

Phó Chủ tịch Lê Văn Nghị nhận định, muốn xây dựng được một mô hình chuỗi cần rất công phu, kỹ lưỡng và bài bản, phải theo các trình tự nhất định.

Cụ thể, theo kinh nghiệm từ Agriterra, khi xác định xây dựng chuỗi, bước đầu tiên cần khảo sát, đánh giá về thực trạng của HTX để chỉ ra những khó khăn, vướng mắc của HTX. Sau đó, phải tổ chức họp, hội thảo nhiều cấp, nhiều ngày để đánh giá, kết luận lại những thuận lợi khó khăn, thách thức, cũng như bài học kinh nghiệm rồi đưa ra các giải pháp. Cuối cùng còn phải tìm đầu ra cho sản phẩm, xây dựng thương hiệu, đăng ký bảo hộ thương hiệu, truy xuất nguồn gốc…

Hồng Nhung