Sức mạnh “bó đũa” và sứ mệnh mới của HTX
Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt, đòi hỏi về chất lượng sản phẩm ngày càng cao, liên kết theo chuỗi giá trị thông qua mô hình HTX kiểu mới là một trong những “chìa khóa” để nông nghiệp bứt phá, nông dân làm giàu bền vững trên chính mảnh đất quê hương.
Khởi đầu từ năm 2003, cơ duyên đưa ông Lê Văn Quyết, người sáng lập HTX Nông nghiệp công nghệ cao Long Thành Phát (Long Thành, Đồng Nai) đến với nghề nuôi gà bắt nguồn từ sự tò mò. Từng nhiều lần đến thăm trang trại của bạn bè, ông thích thú với quy mô công nghiệp nhưng cứ bước chân vào chuồng là lại muốn bỏ cuộc.
Không ngừng đổi mới
Nỗi ám ảnh ấy không đến từ sự vất vả, mà đến từ cảnh ruồi nhặng bu kín và mùi hôi nồng nặc đến nghẹt thở. Nhiều người xem đó là đặc thù bất khả kháng của nghề chăn nuôi, song với người có tư duy nhạy bén như ông Quyết, ô nhiễm chính là điểm yếu chí tử kìm hãm sự phát triển.
Cơ hội thay đổi xuất hiện trong một chuyến đi Cần Thơ, khi ông lần đầu tận mắt thấy mô hình chuồng lạnh khép kín. Không khí thông thoáng, nhiệt độ mát mẻ, ruồi muỗi gần như biến mất và mùi hôi được kiểm soát tối đa.
Nhận ra điều mình tìm kiếm bấy lâu, chỉ hai tuần sau chuyến đi, ông Quyết đã bắt tay vào triển khai, trở thành người tiên phong tại Đồng Nai đầu tư mô hình chuồng lạnh và chuồng lầu.
Ấn tượng HTX Long Thành Phát
- • Ruồi nhặng bu kín chuồng trại
- • Mùi hôi nồng nặc đến nghẹt thở
- • Kìm hãm quy mô và nguy cơ dịch bệnh
- • Không khí thông thoáng, nhiệt độ mát mẻ
- • Ruồi muỗi gần như biến mất hoàn toàn
- • Mùi hôi được kiểm soát tối đa
Tuy nhiên, áp dụng công nghệ mới chỉ là điều kiện cần. Trong một thị trường đầy biến động, ông Quyết sớm nhận ra rằng công nghệ dù hiện đại đến đâu cũng không thể cứu được người chăn nuôi nếu thiếu thị trường tiêu thụ.
Một hộ nuôi quy mô lớn khi giá thành con giống, thức ăn tăng cao mà đầu ra bấp bênh thì rủi ro thua lỗ càng nặng nề. Thị trường lúc này không đơn thuần là nơi mua bán, mà thực sự là một chiến trường khắc nghiệt.
Sản xuất mà không tìm được đầu ra ổn định thì quy mô càng lớn, hiểm nguy càng nhiều. Từ trăn trở ấy, ông chuyển hướng sang tư duy liên kết chuỗi, và HTX Nông nghiệp công nghệ cao Long Thành Phát ra đời từ chính nhu cầu sống còn đó.
Triết lý “bó đũa”
Đến nay, HTX Long Thành Phát đã tập hợp được 25 thành viên, bao gồm 18 thành viên trực tiếp sản xuất và 7 thành viên liên kết, vận hành tổng đàn lên tới khoảng 3 triệu con gà. Sức mạnh của hợp tác xã không nằm ở sự phô trương con số, mà kết tinh ở triết lý “bó đũa” sâu sắc của người đứng đầu.
Một người với số vốn 5 tỷ đồng sẽ rất lúng túng khi muốn đầu tư bài bản, nhưng khi mười người cùng bắt tay nhau, nguồn lực đã nhân lên thành 50 tỷ đồng.
Một chiếc đũa đơn lẻ rất dễ bị bẻ gãy trước những cơn sóng gió thị trường, nhưng mười chiếc đũa gộp lại sẽ tạo thành một khối vững chắc, đủ thế và lực để ngồi vào bàn đàm phán sòng phẳng với các đối tác lớn.
Quy Mô HTX & Đòn Bẩy Liên kết
Nhờ sức mạnh tập thể ấy, bài toán đầu vào và đầu ra của thành viên HTX đã tìm được lời giải triệt để. Thay vì để từng hộ tự xoay xở mua lẻ từng bao cám, tìm từng lô con giống hay lo lắng tìm thương lái mỗi kỳ xuất chuồng, hợp tác xã đứng ra đại diện đàm phán trực tiếp với các nhà sản xuất lớn để mua con giống, thức ăn, vaccine, thuốc thú y với giá sỉ ưu đãi nhất.
Ở chiều ngược lại, sản phẩm đầu ra được bao tiêu trọn gói theo các hợp đồng kinh tế minh bạch, giúp người chăn nuôi thoát khỏi cảnh bị ép giá, an tâm dồn toàn bộ tâm sức vào việc chăm sóc đàn gà đạt chuẩn.
Để giữ vững chữ tín với thị trường, HTX thiết lập một kỷ luật thép trong sản xuất. Các thành viên khi tham gia bắt buộc phải từ bỏ thói quen chăn nuôi tùy tiện theo kinh nghiệm cá nhân để tuân thủ quy trình kỹ thuật nghiêm ngặt do đội ngũ bác sĩ thú y xây dựng và giám sát. Toàn bộ thức ăn, nguồn nước và dịch tễ đều được kiểm soát đồng bộ, đảm bảo tính đồng đều và chất lượng đồng nhất trên toàn bộ đàn gà hàng triệu con.
Song hành với việc chuẩn hóa quy trình, công nghệ tiếp tục được HTX đưa vào chiều sâu với phương châm đi từ đơn giản đến phức tạp, bước nào chắc bước đó.
Từ việc cho ăn thủ công, hệ thống máng ăn tự động và các silo trữ cám dung tích lớn dần thay thế sức người. Giờ đây, chỉ cần một nhân công là có thể quản lý, theo dõi cả trang trại 20.000 con gà, bởi máy móc đã đảm nhiệm hầu hết các khâu nặng nhọc.
Không chỉ dừng lại ở trang thiết bị, HTX còn chú trọng xây dựng một thế hệ nông dân có tri thức. Đều đặn vào 20 giờ tối thứ Hai hàng tuần, một lớp học trực tuyến được tổ chức nghiêm túc, quy tụ từ các bác sĩ thú y, cán bộ quản lý đến người trực tiếp chăn nuôi.
Dưới sự hướng dẫn của các chuyên gia đầu ngành trong nước và quốc tế, những kiến thức mới nhất về an toàn sinh học, quản trị tiểu khí hậu chuồng nuôi hay kỹ thuật phòng dịch được cập nhật liên tục.
Thành viên HTX Long Thành Phát không còn là những người lao động chân tay thuần túy mà đang từng bước trở thành những kỹ thuật viên lành nghề, am tường công nghệ và kỷ luật công nghiệp.
Liên kết tạo nên sức mạnh
Thành công của HTX Long Thành Phát đã chứng minh vai trò không thể thay thế của mô hình HTX kiểu mới trong bức tranh kinh tế nông nghiệp hiện đại.
Không chỉ giải quyết bài toán giảm thiểu ô nhiễm môi trường và nâng cao hiệu quả kinh tế cho từng hộ thành viên, HTX còn đóng góp tích cực vào sự phát triển chung của địa phương thông qua việc tạo ra việc làm ổn định, thúc đẩy các ngành dịch vụ hậu cần phụ trợ và hình thành chuỗi cung ứng chuyên nghiệp tại Đồng Nai.
Quan trọng hơn cả, các HTX đã góp phần xóa bỏ dần tập quán chăn nuôi manh mún, nhỏ lẻ vốn là điểm nghẽn lớn nhất khiến nông nghiệp tại nhiều địa phương chậm bước hội nhập.
Chuỗi Kiểm Soát Toàn Diện & Tầm Nhìn Xuất Khẩu
Sau hơn hai thập kỷ gắn bó với nghề, khát vọng của “thuyền trưởng” HTX Lê Văn Quyết không dừng lại ở việc mở rộng chuồng trại hay gia tăng số lượng đàn gà. Trăn trở lớn nhất của ông lúc này là làm sao đưa toàn bộ ngành chăn nuôi vào chuỗi kiểm soát chặt chẽ, từ con giống, quy trình nuôi dưỡng cho đến giết mổ và truy xuất nguồn gốc rõ ràng.
Đặc biệt, ông nhìn nhận xuất khẩu chính là con đường tất yếu nếu ngành chăn nuôi muốn phát triển bền vững ở quy mô lớn, bởi thị trường nội địa luôn có ngưỡng bão hòa và nguy cơ khủng hoảng thừa luôn chực chờ đè nặng lên vai người sản xuất.
Từ câu chuyện vượt qua nỗi ám ảnh mùi hôi của hơn 20 năm trước đến một cơ ngơi 3 triệu con gà hôm nay, hành trình của ông Lê Văn Quyết và HTX Long Thành Phát cho thấy khi người nông dân biết bắt tay nhau, lấy công nghệ làm điểm tựa và lấy thị trường làm kim chỉ nam, kinh tế tập thể sẽ thực sự trở thành bệ đỡ vững chắc, đưa thành viên và nông dân liên kết vươn xa.