Tình hình thuế quan đang thay đổi nhanh chóng. Đầu tháng 3 đã Hoa Kỳ chính thức áp thuế 20% đối với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc vào Hoa Kỳ. Trong động thái đáp trả, Trung Quốc cho biết sẽ tăng thuế lên đến 15% đối với một số sản phẩm nông nghiệp của Hoa Kỳ, tương tự đối với dầu thô, máy móc nông nghiệp và ô tô động cơ lớn.

Tổng thống Trump cũng đã áp đặt mức thuế 25% trên toàn bộ các mặt hàng thép và nhôm nhập khẩu vào Hoa Kỳ, đồng thời đang xem xét các mức thuế đối ứng với tất cả đối tác thương mại.

Hiện các bình luận về tác động của chính sách thương mại và thuế quan mới nhất đến thị trường vẫn còn thận trọng. Các chuyên gia cho rằng, để phân biệt được đâu là chiến thuật đàm phán và đâu là chính sách thương mại thực sự có thể hoặc không thể có hiệu lực vẫn là bài toán khó. Trong bối cảnh này, Cushman & Wakefield đã đưa ra nhận định ban đầu về những tác động có tiềm năng diễn ra đối với khu vực Châu Á - Thái Bình Dương.

Theo đó, đối với kinh tế vĩ mô, mặc dù tác động của thuế quan vẫn chưa rõ ràng, hầu hết các nhà kinh tế đều cảnh báo rằng chúng có thể gây ra lạm phát cao hơn và làm chậm tăng trưởng kinh tế.

Tuy nhiên báo cáo cũng nêu rõ, khi chưa có thông tin chính xác về các chính sách, thời gian thực hiện, hoặc cách các doanh nghiệp và nhà đầu tư phản ứng, thì các ước tính về tác động chỉ là sơ bộ và mang tính suy đoán.

Các chuyên gia của Cushman & Wakefield cũng nhắc lại rằng Tổng thống Trump đã thực hiện các chính sách tương tự trong nhiệm kỳ đầu tiên của mình, và phần lớn nền kinh tế Châu Á Thái Bình Dương vẫn tiếp tục tăng trưởng ở mức độ lành mạnh và kìm hãm được lạm phát. Cụ thể, giai đoạn 2016 - 2019, kinh tế Châu Á Thái Bình Dương đã tăng gần 5.000 tỷ USD theo giá trị thực với mức tăng trung bình 4,6% mỗi năm và lạm phát trung bình 2,1%/năm. Khoảng 21 triệu việc làm văn phòng mới đã được tạo ra trong cùng thời kỳ, thúc đẩy nhu cầu mạnh mẽ về văn phòng.

“Khi đánh giá nhiệm kỳ thứ hai của Trump và giả định rằng sẽ có thêm nhiều thuế quan, câu hỏi then chốt là: Thuế quan sẽ tồn tại bao lâu? Nếu chúng tồn tại trong thời gian ngắn, thì tác động sẽ không lớn. Nếu chúng tồn tại dài hơi hơn, thì tác động tiêu cực sẽ đáng kể”, theo báo cáo.

Lạm phát tăng cũng dấy lên những áp lực mới cho các ngân hàng trung ương. Thời gian qua, các ngân hàng trung ương trên khắp khu vực Châu Á Thái Bình Dương đã có những thành tích đáng kể trong việc kiểm soát lạm phát, nhưng cuộc chiến vẫn chưa đến hồi kết. Mọi ánh nhìn vẫn đang dõi theo áp lực giá cả và kỳ vọng lạm phát. Bất kỳ áp lực tăng giá ngầm nào (có thể phát sinh từ thuế quan) sẽ yêu cầu các ngân hàng trung ương phải thận trọng hơn trong việc bình thường hóa lãi suất.

“Có vẻ như lãi suất trên khắp khu vực sẽ duy trì ở mức cao hơn, thời gian dài hơn trong kịch bản thuế quan hiện tại. Nhưng chúng tôi nhấn mạnh một lần nữa, nhiều thay đổi vẫn có khả năng diễn ra phụ thuộc các chính sách thuế quan của Trump”, Báo cáo nhấn mạnh, đồng thời cũng chỉ ra dòng chảy thương mại dịch chuyển tạo ra thách thức và cơ hội song song trong trung và dài hạn.

Thuế quan sẽ tác động tiêu cực đến một số thị trường bằng cách giảm khối lượng thương mại, nhưng cũng sẽ tạo ra cơ hội tăng trưởng ở những thị trường khác. Trong nhiệm kỳ đầu tiên của Tổng thống Trump, khối lượng thương mại của Hoa Kỳ với Việt Nam, Đài Loan (Trung Quốc), Hàn Quốc và Thái Lan đã tăng, cho phép các thị trường này hưởng nhiều lợi ích. Do đó, dù cách thức thương mại và sản xuất được điều chỉnh dưới nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump vẫn chưa được tiết lộ, nhưng một số có thể hưởng lợi từ sự dịch chuyển dòng chảy thương mại.

Đỗ Kiều