Theo ông Đinh Tuấn Minh, Giám đốc điều hành MarketIntello, giá dầu thô quay đầu giảm, về mức 45 USD/thùng. Nguyên nhân là do, đầu tháng Năm, giá dầu thô có dấu hiệu hồi phục vượt mốc 50 USD/thùng khi các nước OPEC và một số nước ngoài tổ chức quyết định kéo dài thỏa thuận cắt giảm thêm 9 tháng.

Dầu thô quay đầu giảm giá

Tuy nhiên, việc sáu nước Ả-rập, dẫn đầu bởi Ả-rập Xê-út, cắt đứt quan hệ ngoại giao với Qatar đã khiến giá dầu quay đầu giảm do lo sợ thỏa thuận trên sẽ bị phá vỡ.

Bên cạnh đó, sản lượng khai thác dầu đá phiến của Mỹ không ngừng tăng, lên mức 9,34 triệu thùng/ngày, tức tăng 10% so với giữa năm 2016, khiến cho tác dụng từ thỏa thuận kéo dài việc cắt giảm nguồn cung của OPEC trở nên yếu hơn.

Đặc biệt, ông Minh nhận định, khủng hoảng ngoại giao giữa Qatar và một số nước Ả-rập ảnh hưởng đến đà hồi phục của giá dầu thô trên thế giới và vì vậy, gián tiếp ảnh hưởng đến kế hoạch hút thêm 1 triệu tấn dầu của Chính phủ.

Một trong những giải pháp ngắn hạn được Chính phủ đưa ra để hỗ trợ tăng trưởng là hút thêm 1 triệu tấn dầu thô. Kế hoạch này có thể khả thi nếu giá dầu thô hồi phục. Trong trường hợp giá dầu thô duy trì ở mức thấp, việc hút thêm dầu thô để bán sẽ dẫn đến thua lỗ cho đơn vị khai thác.

Theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư, chi phí khai thác một thùng dầu của Việt Nam khoảng 30 – 70 USD. Còn theo một báo cáo trước đây của công ty Chứng khoán Tp.HCM (HSC), điểm hoà vốn sản xuất dầu của Tập đoàn Dầu khí (PVN) là khoảng 50 USD/thùng. Việc giá dầu thô giảm xuống dưới 50 USD/thùng như hiện nay rõ ràng là một thách thức cho Chính phủ trong việc theo đuổi kế hoạch này.

Khi giá dầu thô duy trì ở mức thấp, việc hút thêm dầu thô có thể sẽ dẫn đến thua lỗ cho đơn vị khai thác

Không nên chỉ dựa vào tài nguyên

Cùng với đó, mức độ lạc quan của một số nhà sản xuất về triển vọng sản xuất trong thời gian tới giảm cũng sẽ ảnh hưởng đến kế hoạch tăng trưởng của Chính phủ.

Hai tháng qua, đà hồi phục của lĩnh vực sản xuất công nghiệp là tích cực song chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp 5 tháng đầu năm nay vẫn chưa tăng bằng cùng kỳ năm trước, chỉ số PMI lại suy giảm, có thể ảnh hưởng đến chỉ số IPI trong các quý tới.

Trong hai tháng đầu quý II, xuất khẩu đã có sự tăng trưởng bứt phá. Vì vậy, trong bối cảnh sức cầu trong nước còn yếu, mở rộng thị trường xuất khẩu vẫn sẽ là lối ra cho nền kinh tế Việt Nam duy trì được đà tăng trưởng cao trong năm nay.

Do đó, tăng trưởng kinh tế của Việt Nam năm 2017 kỳ vọng đạt mức 6,1%. Tuy nhiên, theo MarketIntello, với việc Chính phủ đã có một số cải thiện trong việc giải ngân nguồn vốn Ngân sách Nhà nước và thị trường thế giới khá thuận lợi cho Việt Nam đẩy mạnh xuất khẩu nên nhiều khả năng sẽ đạt được mức tăng trưởng tích cực hơn.

Trước đó, theo tính toán từ cơ quan chuyên ngành, nếu khai thác dầu bằng năm ngoái, tăng trưởng của ba tháng đầu năm nay sẽ là 5,95%, cao hơn cùng kỳ. Cho nên, không thể phủ nhận việc giảm “múc dầu” là nguyên nhân ảnh hưởng tới tăng trưởng và nền kinh tế vẫn phải dựa vào khai thác dầu thô để bán, điều trái với kỳ vọng của chúng ta.

Tại báo cáo Thường niên Kinh tế Việt Nam năm 2017 của Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR), việc Chính phủ dựa vào các đối tượng kinh tế như dầu thô để đạt được chỉ tiêu tăng trưởng có thể khiến Chính phủ phải thỏa hiệp với những điều kiện cải cách, qua đó trì hoãn những điều chỉnh mà một Chính phủ kiến tạo cần thúc đẩy.

Theo ông Nguyễn Đức Thành, Viện trưởng VEPR, đây là thời điểm Việt Nam cần xem xét lại các nguồn lực cho tăng trưởng vì bối cảnh hội nhập đang thay đổi.

Các tư duy ngắn hạn, mang tính đối phó với sự suy giảm tăng trưởng như nỗ lực tăng thêm vốn, đẩy nhanh giải ngân các công trình công hoặc tăng sản lượng khai thác dầu thô có thể không mang lại kết quả mong muốn.

Thy Lê