Ông Danh Đầy, Tổ trưởng Tổ hợp tác trồng nấm rơm ấp Ngọc Bình cho biết, người Khmer ở Ngọc Chúc có nghề trồng nấm rơm cách đây gần 20 năm. Lúc bấy giờ, sau vụ thu hoạch lúa, rơm khô bỏ lại rất nhiều, người dân tận dụng để làm nấm sau khi học nghề ở vùng lân cận.

Dạy nghề nâng cao kỹ thuật

Trong những năm đầu, việc đập tuốt lúa tại địa phương còn bằng phương thức thủ công nên rơm có độ ẩm cao, tạo điều kiện thuận lợi trong quá trình sinh trưởng của nấm, sản lượng cũng đạt hiệu quả cao. Càng về sau, nghề trồng nấm càng nở rộ trên vùng đất Ngọc Chúc, nhất là địa bàn các ấp Ngọc Bình, Cái Đuốc Lớn, Cái Đuốc Nhỏ.

Trong bối cảnh số lượng các mô hình trồng nấm liên tục gia tăng, xã Ngọc Chúc đã chủ động tạo điều kiện cho các hộ tham gia các lớp đào tạo nghề trồng nấm của huyện. Các HTX, tổ hợp tác trồng nấm tại địa phương cũng tổ chức nhiều khóa tập huấn cho người dân có nhu cầu.

Đơn cử, trong những năm qua, Tổ hợp tác trồng nấm rơm ấp Ngọc Bình đã tổ chức gần 10 buổi tập huấn, dạy nghề cho các hộ thành viên và nhiều nông dân trong và ngoài ấp.

Sau khi học nghề, hầu hết các học viên đều nắm vững kiến thức cơ bản về trồng nấm theo tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ, đủ khả năng chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh hại… Theo đó, nếu không làm việc tại Tổ hợp tác, các học viên có thể tự tin mở cơ sở trồng nấm tại nhà.

Anh Danh Tiền, ấp Cái Đuốc Nhỏ, xã Ngọc Chúc dù có kinh nghiệm hơn 10 năm trồng nấm, tuy nhiên, khi có lớp tập huấn trồng nấm của địa phương, các HTX và tổ hợp tác, anh vẫn nhiệt tình tham gia.

Theo anh Tiền, việc tham gia tập huấn giúp anh và các hộ trồng nấm trên địa bàn cập nhật các kiến thức, khoa học - kỹ thuật mới nhất, đồng thời những lớp học nghề còn là “sân chơi” để các hộ giao lưu, trao đổi kinh nghiệm, hợp tác làm ăn.

“Bình quân một vụ nấm dài khoảng 34 - 35 ngày, nếu thời tiết ổn định, người dân tính toán thời gian, kế hoạch sản xuất hợp lý, bình quân có thể làm 10 vụ nấm rơm/năm. Nghề trồng nấm hiện cho thu nhập ổn định, trung bình một xưởng sản xuất quy mô 150 – 200 m2 sẽ cho thu nhập 40 - 50 triệu đồng/năm”, anh Tiền cho hay.

Xây dựng sản phẩm thế mạnh

Phó Chủ tịch UBND xã Ngọc Chúc, ông Võ Hoàng Anh cho biết, quá trình trồng nấm rơm từ lâu đã mang lại hiệu quả kinh tế cao cho người dân, nhất là đồng bào dân tộc Khmer tại địa phương.

Tháng 11/2020, chính quyền xã thông qua Hội Liên hiệp các tổ chức Hữu nghị tỉnh Kiên Giang đã vận động được Tổ chức VNHELP (Mỹ) hỗ trợ vốn không hoàn lại cho 10 hộ dân Khmer trồng nấm rơm 11,5 triệu đồng/hộ.

Sau khi thu hoạch nấm rơm và có lợi nhuận, mỗi hộ đóng góp lại 2 triệu đồng để xã có nguồn vốn dùng vào mục đích hỗ trợ các hộ khác, giúp nhân rộng phát triển mô hình.

Đáng chú ý, các hộ được hỗ trợ vốn còn được tham gia lớp đào tạo nghề, tập huấn kỹ thuật trồng nấm rơm theo tiêu chuẩn an toàn sinh thái của Trung tâm Khuyến nông huyện Giồng Riềng, giúp nâng cao kỹ thuật, hiệu quả sản xuất.

Theo tính toán, trên diện tích nền 250m2 có thể triển khai trồng 300 cuộn nấm rơm, năng suất bình quân 300 kg/vụ. Hiện, giá nấm rơm được tiêu thụ ở mức 50 - 55 nghìn đồng/kg, doanh thu đạt được 25 triệu đồng/vụ, trừ chi phí, người dân có lãi khoảng hơn 10 triệu đồng/vụ. Bình quân mỗi năm, các hộ có thể triển khai 9 - 10 vụ.

Hiện, nấm rơm Ngọc Chúc có thị trường khắp các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long. Đặc biệt, nhu cầu của thị trường đối với sản phẩm nấm rơm là rất cao, vấn đề là người dân cần có nhiều vốn, diện tích đất, nhân lực để có thể mở rộng quy mô sản xuất.

Theo đại diện Hội Phụ nữ xã Ngọc Chúc, sau khi Tổ chức VNHELP hỗ trợ vốn cho các hộ dân, Hội thường xuyên đến các hộ thăm hỏi tình hình, cập nhật những khó khăn trong quá trình sản xuất để báo cáo Hội Liên hiệp các tổ chức Hữu nghị tỉnh Kiên Giang.

Qua đó, kịp thời tìm ra hướng xử lý, giúp các hộ sử dụng hiệu quả nguồn vốn vay, đảm bảo năng suất trồng nấm rơm. Đến thời điểm hiện tại, 10 hộ trồng nấm rơm đều có nguồn thu nhập ổn định, giúp cải thiện đời sống, phát triển kinh tế hộ gia đình. Nhiều hộ đã tích cực dạy nghề, truyền kinh nghiệm cho các hộ có nhu cầu đến học nghề trồng nấm.

Với tiềm năng đang có, xã Ngọc Chúc đang rất quan tâm đến mô hình trồng nấm rơm và hướng tới thành lập nhiều hơn các HTX, tổ hợp tác trồng nấm, đồng thời đăng ký sản phẩm nấm rơm theo chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP).

Thời gian tới, xã tiếp tục vận động đơn vị tài trợ xem xét hỗ trợ, mở rộng thêm số hộ trồng nấm rơm, dự kiến cuối năm 2021 tăng lên 15 hộ được hỗ trợ. Từ đó làm nền tảng cho việc nhân rộng, phát triển mô hình trồng nấm rơm, góp phần tạo việc làm, phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Nhật Minh