VN-Index có thể đang tiến gần đến vùng quá mua ngắn hạn, đặc biệt trong bối cảnh tâm lý nhà đầu tư trở nên thận trọng hơn sau giai đoạn tăng nóng.

Phiên giao dịch 8/1 được xem là một điểm ngoặt đáng chú ý của thị trường. Sau những nhịp hồi phục và tăng điểm liên tiếp đưa VN-Index vượt đỉnh, thị trường chứng khoán bước vào trạng thái giằng co, áp lực bán nhanh chóng chiếm ưu thế khiến chỉ số chính không thể duy trì được đà tăng.

Chấm dứt chuỗi tăng giá

Áp lực giảm không chỉ mang tính kỹ thuật, mà còn phản ánh sự thay đổi trong tâm lý nhà đầu tư. Sau giai đoạn tăng nhanh, nhiều cổ phiếu đã tiệm cận các vùng cản quan trọng, kích hoạt hoạt động chốt lời. Việc lực cầu không còn đủ mạnh để hấp thụ lượng cung gia tăng cho thấy dòng tiền ngắn hạn đang có dấu hiệu suy yếu.

Thực tế, khi chỉ số tăng nhanh hơn mức cải thiện thực chất của nền tảng cơ bản, thị trường thường rơi vào trạng thái “đi trước kỳ vọng”, khiến rủi ro điều chỉnh ngắn hạn gia tăng.

Bên cạnh đó, biên độ tăng của nhiều cổ phiếu đã vượt xa mức trung bình lịch sử trong thời gian ngắn. Điều này cho thấy yếu tố tâm lý và dòng tiền đầu cơ đang đóng vai trò lớn, trong khi dư địa tăng thêm trong ngắn hạn dần bị thu hẹp.

Đến đây, thị trường bắt đầu đặt ra câu hỏi về trạng thái tiếp theo của VN-Index trong ngắn hạn.

Một trong những lo ngại lớn nhất là VN-Index có thể tiến gần đến trạng thái quá mua trong ngắn hạn. Trạng thái này thường xuất hiện khi thị trường tăng nhanh trong thời gian ngắn. Dù chưa có tín hiệu xác nhận xu hướng giảm trung hạn, nhưng rủi ro ngắn hạn rõ ràng đang gia tăng.

Trước đó, nhiều chuyên gia đưa ra lưu ý áp lực rung lắc, điều chỉnh kỹ thuật có thể xuất hiện sau nhiều phiên tăng giá liên tiếp.

“Nhà đầu tư cần lưu ý áp lực rung lắc, điều chỉnh kỹ thuật có thể xuất hiện khi chỉ số tiến dần đến vùng kháng cự 1.880 - 1.900 điểm”, ông Đào Minh Châu, Phó Giám đốc phân tích cổ phiếu, Chứng khoán SSI nhấn mạnh.

Theo Chứng khoán SHS, chỉ số VN-Index vượt lên vùng giá 1.850 điểm, mở ra kỳ vọng tiếp tục hướng đến vùng giá tâm lý 1.900 điểm. Tuy nhiên, trong ngắn hạn, sau giai đoạn tăng giá mạnh, VN-Index đang đi vào trạng thái quá mua ngắn hạn. Do đó, có thể xảy ra tình trạng rung lắc liên tục.

Các chuyên gia cũng cho rằng độ dù rủi ro rung lắc kỹ thuật có thể xuất hiện khi chỉ số tăng nhanh.

Cơ hội sàng lọc xu hướng

Tuy nhiên, cần lưu ý quá mua ngắn hạn không đồng nghĩa với xu hướng tăng đã kết thúc. Trong nhiều trường hợp, trạng thái quá mua chỉ phản ánh phản ứng tâm lý thái quá của thị trường sau giai đoạn tăng nóng, và có thể mở ra cơ hội hồi phục kỹ thuật. Vấn đề quan trọng là thị trường sẽ vận động theo cách nào: điều chỉnh mạnh, điều chỉnh nhẹ hay tích lũy đi ngang.

Trong kịch bản tiêu cực hơn, áp lực chốt lời có thể gia tăng, đặc biệt khi xuất hiện các thông tin bất lợi hoặc khi dòng tiền đầu cơ rút ra nhanh. Khi đó, VN-Index có thể đối mặt với một nhịp điều chỉnh rõ nét hơn, nhằm đưa mặt bằng giá về mức cân bằng hơn. Những cổ phiếu đã tăng nóng, thiếu nền tảng cơ bản hỗ trợ, thường sẽ chịu áp lực bán mạnh nhất.

Tuy nhiên, kịch bản được nhiều chuyên gia đánh giá có xác suất cao hơn là thị trường sẽ điều chỉnh mang tính kỹ thuật hoặc đi ngang tích lũy, để cân bằng lại cung – cầu. Lý do là bởi xu hướng trung hạn của thị trường vẫn đang được hỗ trợ bởi các yếu tố vĩ mô tích cực và kỳ vọng tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp. Trong trường hợp này, trạng thái quá mua sẽ được “hạ nhiệt” thông qua việc chỉ số dao động trong biên độ hẹp, trong khi dòng tiền luân chuyển giữa các nhóm cổ phiếu.

Mặt khác, giai đoạn quá mua cũng đóng vai trò như một “bộ lọc tự nhiên” của thị trường. Những cổ phiếu tăng chủ yếu nhờ tâm lý và đầu cơ có thể sớm điều chỉnh, trong khi các doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt, triển vọng lợi nhuận rõ ràng sẽ giữ giá tốt hơn, thậm chí tiếp tục thu hút dòng tiền. Đây là thời điểm sự khác biệt giữa “tăng theo sóng” và “tăng theo giá trị” trở nên rõ nét.

Với nhà đầu tư ngắn hạn, việc VN-Index ở vùng quá mua đòi hỏi sự thận trọng cao hơn trong chiến lược giao dịch. Việc mua đuổi ở vùng giá cao tiềm ẩn rủi ro lớn, trong khi biên lợi nhuận kỳ vọng không còn hấp dẫn như giai đoạn đầu sóng. Thay vào đó, chiến lược quản trị rủi ro, giảm tỷ trọng ở những cổ phiếu đã tăng nóng và chờ đợi cơ hội rõ ràng hơn sẽ phù hợp hơn trong bối cảnh này.

Ở góc nhìn trung và dài hạn, trạng thái quá mua lại có thể được xem là bước “nghỉ chân” cần thiết của thị trường. Nếu VN-Index có thể duy trì mặt bằng giá cao sau giai đoạn hạ nhiệt, điều này sẽ tạo nền tảng vững chắc hơn cho xu hướng tăng tiếp theo. Quan trọng hơn, giai đoạn này giúp nhà đầu tư tái cơ cấu danh mục, chuyển từ tư duy chạy theo chỉ số sang tập trung vào chất lượng doanh nghiệp.

Nhìn chung, rủi ro điều chỉnh trong ngắn hạn là không thể bỏ qua, nhưng nếu diễn ra một cách “lành mạnh”, trạng thái quá mua hiện tại có thể trở thành tiền đề cho một xu hướng tăng bền vững hơn trong trung hạn.

Với nhà đầu tư, đây không chỉ là giai đoạn thử thách về tâm lý, mà còn là thời điểm quan trọng để sàng lọc cơ hội và chuẩn bị cho chặng đường tiếp theo của thị trường.

Trong giai đoạn này, sự thận trọng, kỷ luật và ưu tiên quản trị rủi ro sẽ là yếu tố then chốt giúp nhà đầu tư hạn chế tổn thất và chuẩn bị tốt hơn cho những biến động tiếp theo của thị trường.

Hải Giang