Diễn ra trong bối cảnh toàn Đảng, toàn dân đang sôi nổi thi đua lập thành tích chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Đại hội Liên minh HTX tỉnh Ninh Bình lần này mở ra một giai đoạn phát triển mới, với yêu cầu cao hơn về tư duy, tầm nhìn và phương thức hành động.

Chủ động hơn, thực chất hơn

Phát biểu tại Đại hội, Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam Cao Xuân Thu Vân nhấn mạnh ý nghĩa thời khắc lịch sử của sự kiện khi đây là Đại hội đầu tiên sau sáp nhập, hợp nhất lực lượng Liên minh HTX của 3 tỉnh Hà Nam, Ninh Bình và Nam Định.

Không gian hành chính mới, quy mô mới và lực lượng mới đòi hỏi Liên minh HTX tỉnh Ninh Bình sau hợp nhất phải đổi mới mạnh mẽ hơn, chủ động hơn và thực chất hơn trong vai trò đại diện, hỗ trợ và dẫn dắt khu vực kinh tế tập thể.

Theo Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam Cao Xuân Thu Vân, mô hình kinh tế hợp tác, HTX đang trỗi dậy mạnh mẽ trên phạm vi toàn cầu. Trong bối cảnh thế giới đối mặt với hàng loạt thách thức như an ninh lương thực, biến đổi khí hậu, bất bình đẳng xã hội và yêu cầu phát triển bền vững, kinh tế hợp tác được coi là một trong những giải pháp quan trọng và hiệu quả.

Việc Liên Hợp Quốc tiếp tục chọn năm 2025 là Năm Quốc tế HTX chính là sự khẳng định rõ nét vai trò, vị thế ngày càng gia tăng của khu vực này trong đời sống kinh tế – xã hội toàn thế giới.

Đặt trong bối cảnh Việt Nam, sau 40 năm đổi mới, đất nước đang đứng trước những thời cơ, tiềm lực và vị thế mới, với mục tiêu đến năm 2030 trở thành quốc gia có thu nhập trung bình cao và đến năm 2045 trở thành quốc gia phát triển.

Trong lộ trình đó, kinh tế tập thể được Đảng và Nhà nước xác định là một trong những trụ cột quan trọng. Nghị quyết số 20-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã khẳng định rõ kinh tế tập thể là thành phần kinh tế quan trọng, cùng với kinh tế nhà nước tạo nền tảng vững chắc cho nền kinh tế quốc dân.

Thực tiễn giai đoạn 2020–2025 cho thấy khu vực kinh tế hợp tác đã có những bước phát triển đáng ghi nhận, với hơn 35.000 HTX và gần 66.000 tổ hợp tác trên cả nước vào cuối năm 2025.

Trong dòng chảy chung đó, kinh tế tập thể tỉnh Ninh Bình nổi lên như một điểm sáng. Sau sáp nhập, toàn tỉnh có 1.455 HTX và quỹ tín dụng nhân dân, thu hút gần 830.000 thành viên, tương đương khoảng 18,8% dân số. Đây là con số khẳng định sức lan tỏa xã hội lớn của mô hình kinh tế tập thể, đồng thời cho thấy Ninh Bình đã sớm tiệm cận mục tiêu đến năm 2045 có khoảng 20% dân số tham gia khu vực này.

Không chỉ mở rộng về quy mô, chất lượng hoạt động của HTX trên địa bàn tỉnh cũng từng bước đi vào chiều sâu, gắn với tiềm năng và lợi thế địa phương. Toàn tỉnh hiện có 184 HTX ứng dụng công nghệ cao, 167 HTX tham gia chuỗi liên kết; 186 sản phẩm OCOP của HTX đạt từ 3 sao trở lên, nhiều sản phẩm đã xây dựng được thương hiệu và vươn ra thị trường quốc tế.

Kinh tế tập thể thực sự trở thành hạt nhân trong tổ chức lại sản xuất, nâng cao thu nhập, ổn định đời sống cư dân nông thôn, góp phần quan trọng để Ninh Bình hoàn thành 100% xã, phường đạt chuẩn nông thôn mới.

Tuy nhiên, với tinh thần thẳng thắn và trách nhiệm, Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam Cao Xuân Thu Vân cũng chỉ rõ những hạn chế cần sớm khắc phục như liên kết chuỗi giá trị chưa bền vững, tỷ lệ HTX ứng dụng công nghệ cao còn khiêm tốn.

Bên cạnh đó, bài toán “được mùa mất giá” chưa được giải quyết triệt để, đội ngũ cán bộ quản lý HTX thiếu nhân lực trẻ, công tác đào tạo, bồi dưỡng chưa đáp ứng yêu cầu mới. Những tồn tại đó đặt ra yêu cầu Liên minh HTX tỉnh phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, thực sự trở thành chỗ dựa tin cậy của HTX và thành viên.

Mọi lợi ích hướng về người dân

Trên cơ sở đang đạt được, Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam đề nghị Ban Chấp hành Liên minh HTX tỉnh khóa mới tập trung vào các nhiệm vụ trọng tâm, như triển khai thực chất Luật HTX năm 2023, ưu tiên chất lượng thay vì chạy theo số lượng, đẩy mạnh chuyển đổi số, coi đây là yêu cầu sống còn, tăng cường liên kết chuỗi giá trị và kết nối với doanh nghiệp đầu tàu, hệ thống phân phối lớn.

Đặc biệt, Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam cũng kiến nghị tỉnh tiếp tục quan tâm bổ sung nguồn lực cho Quỹ Hỗ trợ phát triển HTX, hướng tới quy mô 200–300 tỷ đồng để đáp ứng tốt hơn nhu cầu thực tiễn.

Từ góc nhìn quản lý nhà nước tại địa phương, ông Trần Song Tùng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Bình, khẳng định Đại hội đại biểu Liên minh HTX tỉnh diễn ra trong bối cảnh tỉnh vừa đạt được những kết quả phát triển kinh tế – xã hội hết sức ấn tượng.

Năm 2025, GRDP của tỉnh tăng 10,65%, đứng thứ 3 cả nước, cho thấy sự bứt phá mạnh mẽ của nền kinh tế địa phương. Đóng góp quan trọng vào thành tựu đó có khu vực kinh tế tập thể, với hơn 3.000 tổ hợp tác và 1.455 HTX đang hoạt động.

Ông Trần Song Tùng nhấn mạnh quan điểm xuyên suốt của tỉnh sau sáp nhập là mọi chế độ, chính sách và chất lượng phục vụ người dân phải bằng hoặc cao hơn trước, cán bộ được lựa chọn trên cơ sở năng lực và hiệu quả, không phân biệt địa giới hành chính cũ.

Trong giai đoạn tới, tỉnh quyết tâm duy trì tăng trưởng hai con số nhưng kiên quyết không đánh đổi môi trường, văn hóa và an sinh xã hội; coi phát triển kinh tế số, xã hội số và chính quyền số là “phần hồn, phần cốt lõi” của nhiệm kỳ mới.

Đối với Liên minh HTX tỉnh, lãnh đạo UBND tỉnh yêu cầu phải chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang tư duy phục vụ, đồng hành; phát triển HTX gắn với hiệu quả thực chất, nâng cao thu nhập và chất lượng sống của thành viên; kiên quyết tránh hình thức, chạy theo số lượng. Chuyển đổi số, ứng dụng khoa học – công nghệ, truy xuất nguồn gốc, xúc tiến thương mại, xây dựng thương hiệu chung cho nông sản Ninh Bình được xác định là những nhiệm vụ then chốt.

Có thể khẳng định, Đại hội đại biểu Liên minh HTX tỉnh Ninh Bình lần thứ I không chỉ là sự kiện tổng kết và định hướng nhiệm kỳ, mà còn là lời hiệu triệu cho một giai đoạn phát triển mới của kinh tế tập thể đoàn kết hơn, đổi mới hơn và phát triển bền vững hơn.

Với sự đồng hành của Liên minh HTX Việt Nam, sự chỉ đạo quyết liệt của tỉnh và quyết tâm của cộng đồng HTX, khu vực kinh tế tập thể Ninh Bình hoàn toàn có cơ sở để bứt phá, đóng góp ngày càng lớn cho mục tiêu phát triển nhanh, bền vững.

Hưng Nguyên