Nhiều doanh nghiệp xây dựng lớn như Hancorp, CC1, Vinaconex, Newtecons, Ricons, Phục Hưng, Fecon, ATAD, SOL E&C, HAWEE được nêu tên, trong khi Thanh tra Chính phủ cũng kiến nghị chuyển một số nội dung sang Bộ Công an để xem xét theo thẩm quyền.

Ngày 28/07/2026, Thanh tra Chính phủ ban hành Thông báo số 2608/TB-TTCP về kết luận thanh tra việc chấp hành chính sách, pháp luật đối với Dự án đầu tư xây dựng Cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1.

Thông báo được ban hành trên cơ sở Kết luận thanh tra số 318/KL-TTCP ngày 18/06/2026 của Tổng Thanh tra Chính phủ, tập trung kiểm tra Dự án thành phần 2 do Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM) làm chủ đầu tư và Dự án thành phần 3 do Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam - CTCP (mã chứng khoán: ACV) làm chủ đầu tư.

Phạm vi thanh tra chủ yếu xoay quanh các gói thầu xây lắp trọng điểm gồm XD01, XD02, Gói thầu 5.6 và Gói thầu 5.10 thuộc Nhà ga hành khách.

Theo kết luận, quá trình triển khai dự án còn tồn tại nhiều thiếu sót từ khâu lập, thẩm định, phê duyệt dự án, lựa chọn nhà thầu đến quản lý hợp đồng, quản lý chất lượng, nghiệm thu, thanh toán, mua bảo hiểm bắt buộc và kê khai thuế giá trị gia tăng vãng lai.

Thanh tra Chính phủ đánh giá ngoài yếu tố khách quan do quy mô dự án đặc biệt lớn, nguyên nhân còn xuất phát từ việc chủ đầu tư, đơn vị tư vấn và một số nhà thầu chưa tuân thủ đầy đủ quy định của pháp luật về đầu tư, xây dựng và đấu thầu.

Nêu tên nhiều doanh nghiệp tại các gói thầu trọng điểm

Một trong những nội dung đáng chú ý nhất của kết luận thanh tra là việc hàng loạt doanh nghiệp xây dựng lớn được nêu tên liên quan các gói thầu trọng điểm của dự án.

Đối với Gói thầu 5.10 - gói thầu thi công xây dựng và lắp đặt thiết bị Nhà ga hành khách, Thanh tra Chính phủ chỉ ra nhiều tồn tại trong quá trình lựa chọn nhà thầu. Trong đó, tổ chuyên gia được xác định có vi phạm khi không yêu cầu làm rõ hồ sơ năng lực và kinh nghiệm thực hiện hợp đồng tương tự của Vinaconex theo quy định.

Bên cạnh đó, hồ sơ dự thầu của Liên danh Vietur sử dụng đồng USD để dự thầu và ký kết hợp đồng được đánh giá chưa phù hợp quy định, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh thiệt hại cho chủ đầu tư khi tỷ giá biến động.

Kết luận thanh tra cũng ghi nhận nhiều tồn tại trong quá trình thi công gói thầu này như thay đổi vật liệu, thiết bị so với hồ sơ dự thầu; sử dụng một số vật liệu khi chưa hoàn tất thủ tục theo quy định; một số thiết bị thi công hết thời hạn kiểm định; tiến độ một số hạng mục chưa đáp ứng yêu cầu và việc điều chỉnh đơn giá hợp đồng chưa được thực hiện đầy đủ.

Đáng chú ý, Thanh tra Chính phủ xác định tại Gói thầu 5.10, nhà thầu chính và các thành viên trong Liên danh Vietur đã ký hợp đồng để đơn vị khác thực hiện một phần công việc với tổng giá trị hơn 1.652 tỷ đồng, được xác định thuộc hành vi chuyển nhượng thầu theo điểm a khoản 8 Điều 89 Luật Đấu thầu năm 2013.

Các doanh nghiệp được nêu trong kết luận liên quan gói thầu này gồm Hancorp, CC1, Vinaconex, Newtecons, Ricons, Phục Hưng, ATAD, SOL E&C và HAWEE với vai trò là thành viên liên danh hoặc nhà thầu chính.

Tuy nhiên, Thanh tra Chính phủ cũng nêu rõ trường hợp ACV và đơn vị tư vấn giám sát chấp thuận để IC ICTAS giao công việc hệ thống quản lý trung tâm (CMS) cho Ricons không thuộc trường hợp chuyển nhượng thầu theo quy định của Luật Đấu thầu.

Đối với Gói thầu 5.6, cơ quan thanh tra xác định ba thành viên trong liên danh gồm Hancorp, Vinaconex và Fecon đã ký hợp đồng với các đơn vị chưa được chủ đầu tư chấp thuận làm nhà thầu phụ để thực hiện một phần công việc có giá trị hơn 87 tỷ đồng.

Theo kết luận, đây là hành vi chuyển nhượng thầu, vi phạm điểm a khoản 8 Điều 89 Luật Đấu thầu năm 2013. Ngoài nội dung này, gói thầu còn tồn tại nhiều hạn chế liên quan đến hồ sơ mời thầu, thương thảo hợp đồng, quản lý chất lượng, huy động thiết bị, nghiệm thu, thanh toán, quản lý tạm ứng và kê khai thuế.

Trong khi đó, tại Gói thầu XD02 thuộc Dự án thành phần 2, Thanh tra Chính phủ xác định nhà thầu TCT 36 - CTCP đã chuyển giao một phần công việc trị giá khoảng 75,3 tỷ đồng cho đơn vị chưa được chấp thuận làm nhà thầu phụ.

Đồng thời, liên danh nhà thầu do TCT 36 - CTCP đứng đầu cũng ký hợp đồng với một số đơn vị khác thực hiện phần công việc trị giá khoảng 99 tỷ đồng, được xác định thuộc hành vi chuyển nhượng thầu theo quy định của Luật Đấu thầu.

ACV, VATM cũng bị chỉ ra nhiều tồn tại trong quản lý dự án

Bên cạnh các doanh nghiệp thi công, kết luận thanh tra cũng chỉ rõ trách nhiệm của chủ đầu tư trong quá trình triển khai dự án.

Đối với VATM, Thanh tra Chính phủ xác định doanh nghiệp phê duyệt Dự án thành phần 2 khi chưa hoàn thiện thiết kế cơ sở một số hạng mục, chưa làm rõ đầy đủ các nội dung theo khuyến nghị của Hội đồng thẩm định Nhà nước và đơn vị tư vấn thẩm tra. Ngoài ra, Trưởng Ban Quản lý dự án tại một số thời điểm chưa đáp ứng đầy đủ điều kiện về chứng chỉ hành nghề theo quy định.

Về phía ACV, cơ quan thanh tra chỉ ra việc phê duyệt danh mục quy chuẩn, tiêu chuẩn áp dụng trước khi phê duyệt dự án; phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi của một số hạng mục chưa đúng trình tự, thủ tục; xác định tổng mức đầu tư chưa đúng quy định.

Thanh tra cũng cho rằng trong giai đoạn đầu triển khai, hình thức chủ đầu tư trực tiếp quản lý dự án chưa phù hợp với quy mô và tính chất công trình, trong khi nhân sự Ban Quản lý dự án ở một số thời điểm chưa đáp ứng đầy đủ điều kiện về chứng chỉ hành nghề.

Trên cơ sở kết quả thanh tra, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành tăng cường rà soát, chấn chỉnh công tác quản lý nhà thầu phụ, đặc biệt đối với hành vi chuyển nhượng thầu tại các công trình trọng điểm quốc gia.

Đồng thời, cơ quan thanh tra chuyển thông tin sang Bộ Công an để xem xét theo thẩm quyền đối với một số nội dung liên quan được phát hiện trong quá trình thanh tra.

Danh sách doanh nghiệp được nêu trong phần kiến nghị gồm Hancorp, Vinaconex, CC1, Newtecons, Ricons, Phục Hưng, ATAD, SOL E&C, HAWEE cùng một số đơn vị khác tham gia các gói thầu của dự án.

Xuân Bắc