Tại cuộc họp giao ban đánh giá kết quả thực hiện Kế hoạch 127 ngày 9/7/2014 của UBND thành phố về thực thi Luật HTX 2012 giai đoạn 2014 - 2016 (Kế hoạch 127), ông Phạm Văn An - Phó Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam, Chủ tịch Liên minh HTX Tp.Hà Nội cho biết:

Ban chỉ đạo phát triển kinh tế tập thể (KTTT) thành phố đã tiến hành nhiều hội nghị phổ biến tuyên truyền Luật HTX 2012, tham mưu với UBND thành phố lồng ghép tổ chức nhiều đợt khảo sát, đôn đốc và tư vấn cấp quận, huyện tuyên truyền, phổ biến và thực hiện Luật, trong đó, trọng tâm nhất là công tác tổ chức lại HTX.

Điểm nghẽn chính sách HTX

Theo Liên minh HTX thành phố, đến cuối quý I/2016, trong tổng số 1.668 HTX, không kể 184 HTX ngừng hoạt động, Hà Nội chỉ có 482 HTX chuyển đổi xong theo Luật, đạt khoảng 32%, chưa có HTX nào chuyển đổi sang loại hình kinh tế khác. Hiện, thành phố có 5 Liên hiệp HTX thì 2 Liên hiệp ngừng hoạt động và chưa Liên hiệp nào tổ chức lại theo Luật.

Một số huyện đã quan tâm chỉ đạo tổ chức lại HTX đạt hiệu quả cao như quận Đống Đa (tỷ lệ chuyển đổi xong đạt 93%), các huyện Mỹ Đức (88%), Thường Tín (82%) Thanh Oai (76%), Phú Xuyên (64%)… Địa bàn có số HTX chuyển đổi thấp nhất là huyện Thạch Thất (7%) và huyện Đông Anh (5%).

Trước thực tế tỷ lệ HTX tổ chức lại rất thấp, hầu như ý kiến các quận huyện đều phản ánh những bất cập về cơ chế chính sách HTX và sự thiếu quan tâm HTX của các cấp ủy chính quyền. Ví như chế độ đãi ngộ cán bộ HTX hầu như không đáng kể, chính sách hỗ trợ HTX theo Quyết định 2261 chưa thấy triển khai…

Ông Bùi Quốc Hội - Trưởng phòng Kinh tế huyện Mê Linh, cho rằng các sở ngành cần tham mưu thành phố phải có quyết sách chỉ đạo tổ chức lại HTX, phải làm mạnh như nghị quyết “dồn điền đổi thửa”, đồng thời phải quan tâm nâng cao hơn vai trò tư vấn và các nguồn lực hỗ trợ HTX cho tổ chức Liên minh HTX.

Ông Hoàng Chí Lượng - Trưởng phòng Kinh tế huyện Thạch Thất, đã nói rất xấu hổ với những huyện đạt tỷ lệ cao HTX chuyển đổi, huyện Thạch Thất đến nay chỉ có 3/42 HTX tổ chức lại xong (7%). Song phải nói các HTX đến nay vẫn gặp muôn vàn khó khăn, nhưng không cấp ngành nào quan tâm. HTX khó từ đất đai, thiếu vốn và nhất là đội ngũ cán bộ già cỗi, chế độ đãi ngộ hầu như không có…

Theo ông Lượng, quan điểm của huyện Thạch Thất là làm chậm nhưng chắc, không để tình trạng “bình mới rượu cũ”. Trong khi thành phố chủ trương phát triển nông nghiệp công nghệ cao và HTX đang thời hội nhập, nếu thành viên HTX chỉ góp vốn điều lệ 100.000 - 150.000 đồng, thì HTX không thể giải quyết được vấn đề gì…

Bà Đặng Thị Tươi - Phó phòng Kinh tế huyện ứng Hòa, cho biết: Ứng Hòa nằm trong số ba huyện (Ứng Hòa, Mê Linh, Đông Anh) của Thành phố có đông nhất số HTX quy mô thôn, hiện có 32/120 HTX chuyển đổi xong, đạt 27%. Không chỉ do HTX quy mô thôn quá lớn, các HTX ở huyện phổ biến tồn tại hình thức, nhiều HTX hoàn toàn có thể giải thể, nhưng cấp ủy chính quyền cấp xã không quan tâm(?)

Hội nghị đánh giá tình hình triển khai thực hiện Luật HTX 2012 trên địa bàn Hà Nội

Tổ chức lại HTX vì sao đạt thấp?

Kết luận hội nghị, ông Phạm Văn An - Phó chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam, Chủ tịch Liên minh HTX Tp.Hà Nội, đã nhấn mạnh, đợt chuyển đổi HTX lần thứ ba theo Luật HTX 2012 này đòi hỏi phải làm thực chất. Khi vừa phải bảo đảm chất lượng, vừa bảo đảm đúng tiến độ là quá khó.

Việc thực thi Luật HTX chưa đạt yêu cầu, tỷ lệ tổ chức lại HTX đạt thấp chủ yếu do một số quận huyện vào cuộc còn hạn chế. Bên cạnh đó, các bộ ngành Trung ương chậm ra nghị định, thông tư hướng dẫn, thậm chí đến nay còn nợ 6 văn bản hướng dẫn Luật HTX 2012. Văn bản đã thiếu như thế lại chồng chéo, trong khi các HTX lại gặp rất nhiều vướng mắc, do những tồn đọng nhiều năm chưa cấp ngành nào xử lý dứt điểm…

Ông Phạm Văn An đề nghị các quận, huyện quyết liệt hơn trong việc chỉ đạo thực hiện tổ chức lại HTX theo Luật. Liên minh HTX thành phố hiện đã làm điểm 29 mô hình HTX chuyển đổi tại 29/30 quận huyện. Theo đó, các quận huyện cần tổng kết làm rõ kinh nghiệm để nhân rộng.

Dự kiến đến ngày 1/7/2016, Hà Nội phấn đấu đạt 40% số HTX hoàn thành chuyển đổi, còn lại 60% chủ yếu là những HTX quy mô nhỏ, khó khăn, hoạt động hình thức… nên giải pháp đưa ra là giải thể, chuyển sang tổ hợp tác hay loại hình kinh tế khác.

Lưu Đoàn