Theo Cục Quản lý lao động ngoài nước, những năm gần đây bình quân mỗi năm có 4.000 thuyền viên Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài. Trong đó có gần 1.000 lao động thuộc các xã đặc biệt khó khăn vùng bãi ngang ven biển vào hải đảo.

Hiện có gần 12.000 lao động Việt Nam đi làm việc trên các tàu đánh cá nước ngoài. Thị trường tiếp nhận chủ yếu là Hàn Quốc với 9.400 thuyền viên và Đài Loan (Trung Quốc) với 2.300 thuyền viên. Phần lớn người lao động làm công việc nuôi trồng hải sản và đánh bắt trên các tàu cá ven biển, số còn lại làm việc trên các tàu cá xa bờ ở các vùng biển quốc tế.

Đánh giá chung về chất lượng của các chủ tàu cho thấy, về cơ bản, thuyền viên Việt Nam có tay nghề tốt, chăm chỉ và tiếp thu nhanh nên được các chủ tàu ưa thích. Điều này có được là do công tác tuyển chọn, đào tạo và quản lý thuyền viên được chú trọng.

Các thách thức của nghề thuyền viên chủ yếu là do tính chất đặc thù của nghề nghiệp: Thị trường tiếp nhận thuyền viên tàu cá chưa được mở rộng, chủ yếu vẫn là Đài Loan (Trung Quốc), Hàn Quốc, ngoài ra Nhật Bản và Hawaii (Mỹ) có tiếp nhận với số lượng ít.

Theo Cục Quản lý lao động ngoài nước, nghề thuyền viên có tính nặng nhọc và chứa đựng rủi ro. Đặc biệt là đối với các thuyền viên tàu cá xa bờ, việc tuyển chọn lao động chỉ có thể tập trung tại các huyện ven biển hoặc hải đảo nơi người lao động có điều kiện phù hợp với ngành nghề này.

Không những thế, đối với thị trường tiếp nhận, đặc biệt là thuyền viên biển gần đang có sự cạnh tranh mạnh mẽ từ nguồn cung ứng thuyền viên tại Indonesia.

Để tuyển chọn ứng viên phù hợp, các doanh nghiệp xuất khẩu lao động phải sàng lọc những thuyền viên có kinh nghiệm đi biển ở trong và ngoài nước, có đủ sức khỏe và nhân thân tốt để đưa vào đào tạo và bồi dưỡng kiến thức cần thiết.

Vũ Hồng