Tháng 8 vừa qua, Thủ tướng Phạm Minh Chính tái khẳng định mục tiêu tăng trưởng GDP năm 2025 ở mức 8,3%-8,5%, cao hơn đáng kể so với dự báo 5,6% của Fitch công bố hồi tháng 6. Fitch nhận định, để đạt mục tiêu này, chính sách tiền tệ và tín dụng nhiều khả năng sẽ được nới lỏng mạnh, tạo áp lực tăng trưởng ngắn hạn nhưng đồng thời nâng rủi ro tài chính. Chính phủ cũng đặt mục tiêu tăng trưởng trung hạn 10%/năm cho giai đoạn 2026-2030, gần gấp đôi giả định cơ sở 6% của Fitch.

Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã nâng mục tiêu tăng trưởng tín dụng năm 2025 từ mức 16% ban đầu nhằm hỗ trợ kinh tế, dù mức điều chỉnh cụ thể chưa được công bố. Đồng thời, NHNN đẩy nhanh kế hoạch chuyển từ hạn ngạch tín dụng hành chính sang điều hành qua cơ chế thị trường, dự kiến áp dụng trước năm 2026.

Đòn bẩy tài chính của Việt Nam được ước tính khoảng 135% GDP cuối năm 2024, cao hơn nhiều so với mức trung bình 53% của nhóm xếp hạng tín nhiệm “BB”. Fitch dự báo chỉ số này sẽ còn tăng ngắn hạn khi chính sách nới tín dụng nhằm bù đắp tác động tiêu cực từ việc Mỹ tăng thuế quan. Việc bỏ hạn ngạch tín dụng và các cải cách kinh tế khác được kỳ vọng sẽ hỗ trợ tăng trưởng, song cũng tiềm ẩn nguy cơ làm đòn bẩy tăng nhanh hơn dự kiến.

Mức đòn bẩy cao cùng khuôn khổ chính sách chưa hoàn thiện khiến xếp hạng tín nhiệm quốc gia bị hạn chế, dù Việt Nam vẫn có lợi thế về tăng trưởng trung hạn, nợ công thấp và vị thế nợ nước ngoài thuận lợi. IMF cho rằng đẩy nhanh cải cách khung chính sách tiền tệ sẽ tăng hiệu quả điều hành và giảm biến dạng tín dụng, nhưng cần tránh chính sách khuyến khích tín dụng quá mức.

Tự do hóa kiểm soát cho vay có thể thúc đẩy tăng trưởng tín dụng vượt 16%/năm trong giai đoạn 2025-2026, mang lại lợi ích cho ngân hàng nhưng đồng thời gia tăng rủi ro chất lượng tài sản. NHNN cũng đang chuẩn bị nâng tiêu chuẩn vốn tiệm cận Basel III vào năm 2033. Fitch nhận định, nếu các ngân hàng đẩy tín dụng quá nhanh hoặc chấp nhận rủi ro cao, tiến trình cải thiện xếp hạng tín nhiệm và vốn hóa sẽ gặp trở ngại.

Thành An