Theo cơ quan chức năng, pháp luật không cấm người kinh doanh nhận tiền mặt. Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhiều cơ sở kinh doanh lớn đang cố tình ép buộc khách hàng dùng tiền mặt, từ chối mọi hình thức chuyển khoản hay thanh toán số.

Đại diện Ban Pháp chế (Cục Thuế) nhận định, hành vi này không còn mang tính chất "trung tính" mà đã trở thành chỉ báo rủi ro cao. Cơ quan thuế không nhìn nhận đây là hành vi đơn lẻ, mà là sự khởi đầu cho một "chuỗi sai phạm": từ chối chuyển khoản để không để lại dấu vết dòng tiền, từ đó không xuất hóa đơn, không ghi nhận doanh thu và cuối cùng là trốn thuế.

Thực tế tại một số địa phương như phường Thành Vinh (Nghệ An), tiệm bánh mì Bà Tại – một cơ sở có doanh thu lớn với lượng bán hàng nghìn chiếc mỗi ngày – đã gây bức xúc dư luận khi kiên quyết "nói không" với chuyển khoản. Khách hàng, đặc biệt là khách du lịch, không chỉ gặp khó khăn khi thanh toán mà còn nhận được thái độ thiếu hợp tác "Không có tiền mặt thì thôi". Nhiều người dân cho rằng, giữa thời đại số, việc một cửa hàng lớn từ chối chuyển khoản chính là biểu hiện rõ nhất của sự thiếu minh bạch.

Trước thực trạng trên, cơ quan thuế tại các địa phương như Hà Nội, Đắk Lắk đã phát đi thư ngỏ và lời cảnh báo mạnh mẽ. Việc chia nhỏ doanh thu, ưu tiên tiền mặt hay mượn tài khoản người thân để nhận tiền chỉ có thể né tránh nhất thời.

‘Chốt sổ’ tài khoản cá nhân: Hộ kinh doanh vào guồng minh bạch từ 1/3/2026

Hiện nay, cơ quan thuế đã đẩy mạnh việc kết nối dữ liệu với ngân hàng, sàn thương mại điện tử và các đơn vị vận chuyển. Các giao dịch bất minh, chênh lệch giữa doanh thu kê khai và thực tế sẽ nhanh chóng bị phát hiện qua phân tích Big Data.

Các khoản chi từ 5 triệu đồng trở lên (đối với cả doanh nghiệp và hộ kinh doanh) bắt buộc phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt mới được tính vào chi phí được trừ.

Về chế tài xử phạt, cơ quan chức năng cho biết hành vi cố tình che giấu doanh thu, trốn thuế sẽ bị xử phạt hành chính, ấn định thuế. Nghiêm trọng hơn, theo Điều 200 Bộ luật Hình sự 2015, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Để ngăn chặn thất thu ngân sách và bảo vệ quyền lợi cá nhân, cơ quan thuế khuyến cáo người tiêu dùng nên ưu tiên các phương thức thanh toán minh bạch và kiên quyết yêu cầu người bán xuất hóa đơn đúng quy định.

Ông Vũ Mạnh Cường, Trưởng Thuế TP. Hà Nội khẳng định: "Kinh doanh minh bạch là nền tảng bền vững. Cơ quan thuế sẽ kiên quyết xử lý nghiêm các trường hợp cố tình trốn tránh nghĩa vụ".

Trong thời gian tới, thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, ngành thuế sẽ tiếp tục tăng cường thanh tra, kiểm tra cả trực tiếp và trên môi trường số. Những hồ sơ có dấu hiệu trốn thuế có tổ chức sẽ được chuyển sang cơ quan công an để xử lý, đảm bảo môi trường kinh doanh công bằng, lành mạnh.

Thanh Hoa