Giữa lúc thị trường chuyển mình, bài toán đặt ra cho nhiều người là tiếp tục trung thành với sổ tiết kiệm hay linh hoạt phân bổ tài sản để tối ưu hóa lợi nhuận.

Lãi suất neo cao, người dân tìm về "bến đỗ" an toàn

Từ đầu tháng 3, bảng niêm yết lãi suất tại nhiều ngân hàng thương mại đã đồng loạt được thay mới, tập trung chủ yếu vào các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên. Động thái này nhằm củng cố nguồn vốn trung và dài hạn, phục vụ cho nhu cầu phục hồi tín dụng của nền kinh tế.

Ghi nhận trên thị trường, VPBank nâng lãi suất thêm 0,2 - 0,5 điểm phần trăm từ ngày 10/3, đưa kỳ hạn 12 tháng lên mức 6,5%/năm. LPBank và Sacombank cũng có những bước điều chỉnh mạnh tay, trong đó Sacombank tăng tới 0,6 - 1,3 điểm phần trăm tùy kỳ hạn. Với điều kiện thông thường, lãi suất kỳ hạn 12-13 tháng trên thị trường hiện dao động quanh mức 6 - 7,5%/năm.

Đáng chú ý, các gói lãi suất "đặc biệt" đã tái xuất hiện, tạo sức hút lớn đối với dòng tiền quy mô lớn. MSB và PVcomBank niêm yết mức lãi suất lên tới 9%/năm cho kỳ hạn 12-13 tháng, trong khi HDBank áp dụng mức 8,1%/năm kèm điều kiện về số dư tối thiểu. Ở kênh trực tuyến, VIB, Vietbank hay ACB cũng tung ra các gói chứng chỉ tiền gửi, gửi tiết kiệm online với mức sinh lời hấp dẫn từ 7,5 - 7,9%/năm, cho phép rút vốn linh hoạt.

Theo TS. Phạm Ngọc Hương Quỳnh, trường Đại học Kinh tế thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội, sự điều chỉnh này không chỉ để ứng phó với lạm phát mà còn phản ánh sự cạnh tranh gay gắt về nguồn vốn nhằm đảm bảo tính thanh khoản và hệ số an toàn vốn trong bối cảnh mới.

Mức lãi suất thực dương hấp dẫn đã làm thay đổi hoàn toàn tư duy sử dụng tiền nhàn rỗi của nhiều người dân. Sau thời gian "đu đỉnh" vàng hay “thót tim” với chứng khoán, nhiều nhà đầu tư đang chọn cách an toàn hơn.

Gia đình chị Thuỳ Linh tại khu đô thị An Khánh, Hà Nội có 800 triệu đồng tích lũy. Thấy việc xếp hàng mua vàng khó khăn, đầu tư chứng khoán bấp bênh, vợ chồng chị quyết định gửi ngân hàng kỳ hạn 13 tháng với lãi suất 7,2%/năm để thu về gần 63 triệu đồng tiền lãi. Chị Thuỳ Linh tâm sự rằng hai vợ chồng đều bận rộn công việc, không có thời gian bám bảng điện chứng khoán hay theo dõi giá vàng nên gửi tiết kiệm giúp gia đình yên tâm hơn.

Tương tự, những khoản tiền lớn từ đền bù đất đai hay chốt lời chứng khoán, vàng cũng đang tìm về hệ thống ngân hàng. Chị Thu Thảo ở Thanh Hoá quyết định gửi trọn 1,5 tỷ đồng tiền đền bù dự án để nhận mức lãi hơn 115 triệu đồng mỗi năm thay vì mạo hiểm đầu tư khi không có kinh nghiệm. Trong khi đó, anh Nguyễn Phúc Khang và chị Mai Lan ở Đồng Nai lại chọn cách chốt lời một phần từ chứng khoán và vàng, chuyển sang gửi tiết kiệm online kỳ hạn 6-12 tháng. Cách làm này vừa giúp họ khóa được mức sinh lời chắc chắn, vừa duy trì thanh khoản khi cần thiết.

Vì sao nên phân bổ  từ 30 - 50% tiền nhàn rỗi vào kênh tiết kiệm?

Lý giải về áp lực tăng lãi suất, các chuyên gia kinh tế cho biết nguyên nhân cốt lõi đến từ nhu cầu vốn của nền kinh tế đang phục hồi mạnh mẽ. Mục tiêu tăng trưởng GDP năm 2026 đặt ra là 10%, kéo theo định hướng tăng trưởng tín dụng duy trì ở mức 15%. Để đáp ứng dòng vốn khổng lồ, đặc biệt là cho giải ngân đầu tư công và hạ tầng, các ngân hàng buộc phải tăng lãi suất huy động nhằm bù đắp chênh lệch thanh khoản.

Dù vậy, đà tăng của lãi suất được dự báo sẽ không dẫn đến những cú sốc như giai đoạn trước. TS. Châu Đình Linh, trường Đại học Ngân hàng TPHCM nhận định, trong nửa cuối năm 2026, áp lực thanh khoản sẽ hạ nhiệt nhờ tiến độ giải ngân đầu tư công được đẩy mạnh, đưa dòng tiền quay lại hệ thống. Đồng thời, Ngân hàng Nhà nước vẫn đang kiểm soát chặt chẽ dòng vốn đầu cơ, hướng tín dụng vào nhu cầu thực, giúp mặt bằng lãi suất giữ được sự ổn định.

Trong một thế giới đầy biến động địa chính trị, tiền gửi ngân hàng đã trở lại vị thế là một lớp tài sản phòng thủ đắc lực. Tuy nhiên, các chuyên gia khuyến nghị nhà đầu tư không nên cực đoan dồn toàn bộ tài sản vào một kênh duy nhất.

Kênh tiền gửi ngân hàng liệu có mất sức hút?

Lãi suất tăng, tiền gửi ngân hàng đạt kỷ lục hơn 14 triệu tỷ đồng

Ông Nguyễn Minh Tuấn, CEO AFA Capital cho rằng, nhà đầu tư nên phân bổ từ 30 - 50% tiền nhàn rỗi vào kênh tiết kiệm để tạo bộ đệm thanh khoản, đảm bảo nguồn lợi tức ổn định hàng tháng.

Đối với phần vốn còn lại, chiến lược phân bổ cần dựa trên sự am hiểu từng thị trường cụ thể của mỗi cá nhân.

Về kênh đầu tư vàng, dù giá đang ở vùng đỉnh và có rủi ro điều chỉnh ngắn hạn, nhu cầu trú ẩn dài hạn trên toàn cầu vẫn rất lớn. Ngân hàng UOB dự báo giá vàng có thể đạt 6.000 USD/ounce vào đầu năm 2027. Chuyên gia khuyên chỉ nên trích khoảng 10 - 20% danh mục cho vàng như một tài sản phòng vệ dài hạn, tránh đầu cơ lướt sóng ngắn hạn do rào cản pháp lý và chênh lệch tỷ giá.

Đối với thị trường chứng khoán, đứng trước thềm nâng hạng từ thị trường cận biên lên mới nổi, chứng khoán vẫn là kênh sinh lời hấp dẫn với kỳ vọng lợi nhuận 15-20%/năm. Tuy nhiên, nhà đầu tư nên tập trung vào nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn VN30, các ngành thiết yếu và tuyệt đối hạn chế dùng đòn bẩy tài chính trong giai đoạn biến động.

Riêng với phân khúc bất động sản, cơ quan quản lý đang kiểm soát chặt tín dụng đổ vào lĩnh vực đầu cơ. Điểm sáng và cơ hội hiện nằm ở các dự án nhà ở thực được hưởng chính sách ưu đãi của Chính phủ. Dù vậy, người mua cần tính toán kỹ bài toán chi phí vay vốn khi lãi suất cho vay đang neo cao.

PGS.TS Nguyễn Văn Phương, chuyên gia Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội cho rằng, việc bảo toàn vốn giờ đây quan trọng không kém việc tìm kiếm lợi nhuận. Một danh mục đa dạng, linh hoạt, lấy tiền gửi ngân hàng làm mỏ neo phòng thủ chính là "tấm khiên" vững chắc nhất giúp nhà đầu tư bình tâm bước qua mọi biến động của thị trường.

Huyền Anh