Chủ trì cuộc họp của Thường trực Chính phủ về dự thảo Nghị định của Chính phủ quy định cơ chế, chính sách khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu, hôm 23/9, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu Bộ Công Thương tiếp thu các ý kiến, khẩn trương hoàn thiện dự thảo Nghị định, trình Chính phủ ban hành ngay trong tuần tới.

Tại cuộc họp, sau khi nghe báo cáo của Bộ Công Thương (cơ quan chủ trì soạn thảo dự thảo Nghị định), ý kiến của đại diện các bộ, ngành, Tập đoàn Điện lực Việt Nam, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu Bộ Công Thương tiếp thu các ý kiến, khẩn trương hoàn thiện dự thảo Nghị định, trình Chính phủ ban hành ngay trong tuần tới.

Thủ tướng yêu cầu Nghị định cần khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu để phát huy tiềm năng khác biệt, cơ hội nổi trội, lợi thế cạnh tranh của Việt Nam về điện mặt trời.

Theo đó, tổ chức, cá nhân đầu tư hệ thống này không dùng hết sẽ được bán lên lưới không quá 20% công suất lắp đặt với mức giá bằng giá trung bình của năm trước; mở rộng quy định cho phép giao dịch, mua bán điện mặt trời mái nhà tự dùng tại khu công nghiệp, khu chế xuất, khu kinh tế, khu công nghệ cao.

Thủ tướng cũng yêu cầu các cơ quan bám sát tình hình, đề xuất cấp có thẩm quyền điều chỉnh quy hoạch liên quan khi cần thiết.

Thời gian qua, Thủ tướng, Phó Thủ tướng đã có nhiều chỉ đạo quyết liệt về việc xây dựng Nghị định quy định cơ chế, chính sách khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu với tinh thần chỉ bàn làm, không bàn lùi, không lùi thời gian, không lùi thời điểm, không lùi mục tiêu.

Để việc ban hành Nghị định này bảo đảm chất lượng, khả thi khi thực hiện, phù hợp với tình hình mới, đáp ứng mong muốn của người dân, doanh nghiệp, góp phần giảm áp lực đầu tư phát triển nguồn điện cho Nhà nước, tuyệt đối không để sơ hở, trục lợi chính sách, tạo cơ chế xin - cho, lãnh đạo Chính phủ đề nghị Bộ Công thương hoàn thiện khái niệm "tự sản, tự tiêu" đối với điện mặt trời mái nhà, trong đó bổ sung tỷ lệ bán lượng điện dư để làm rõ hơn nội hàm điện mặt trời tự sản, tự tiêu, mục đích chính là phục vụ nhu cầu tiêu thụ tại chỗ của người dân và doanh nghiệp; trường hợp điện dư được bán lên lưới lượng điện không quá 20% tổng công suất.

Về quy trình, thủ tục, đối với người dân, hộ gia đình và khu vực công sở nghiên cứu theo hướng đưa vào thành nhóm đối tượng để có chính sách phù hợp đúng với tinh thần khuyến khích sử dụng điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu theo hướng cắt giảm tối đa các quy trình, thủ tục hành chính theo hướng lắp đặt thiết bị trên công trình hiện hữu, đồng thời áp dụng công tác hậu kiểm thay cho tiền kiểm và thông báo cho cơ quan chức năng biết lượng điện phát lên lưới.

Hiện cả nước có khoảng 103.000 dự án điện mặt trời mái nhà, tổng công suất đặt hơn 9.500 MW. Theo Quy hoạch điện VIII, quy mô loại nguồn này đến 2030 thêm 2.600 MW hoặc đạt 50% các tòa nhà công sở, nhà dân.

Khi xây dựng dự thảo, Bộ Công Thương cho biết nguồn điện mặt trời không ổn định, phụ thuộc hoàn toàn vào yếu tố thời tiết. Trong khi đó, để có thể mua được lượng điện dư thừa, Nhà nước sẽ phải bỏ ra nhiều chi phí để đầu tư hệ thống lưu trữ và truyền tải, cũng như chi phí vận hành, bảo dưỡng.

Do đó, Bộ Công Thương đề xuất loại hình này được sản xuất nhưng chỉ tiêu thụ tại chỗ, không bán cho tổ chức, cá nhân khác hay lên lưới điện quốc gia. Điện mặt trời mái nhà không nối lưới sẽ không giới hạn phát triển. Còn trường hợp nối lưới không được vượt công suất phân bổ theo Quy hoạch điện VIII (2.600 MW).

Tuy nhiên, để khuyến khích nguồn điện sạch, Phó thủ tướng Trần Hồng Hà đã yêu cầu Bộ Công Thương phải nghiên cứu phương án nâng tỷ lệ mua điện mặt trời mái nhà dư phát lên lưới điện quốc gia là 20% công suất lắp đặt ở miền Bắc, 10% đối với khu vực miền Trung và miền Nam.

"Dư địa phát triển điện mặt trời mái nhà ở miền Bắc còn nhiều, vì vậy, phải có chính sách để khuyến khích đầu tư, phát triển hiệu quả", Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Hồng Hương