Theo Outlook Statista, tổng thị phần của du lịch trực tuyến toàn cầu năm 2016 ước tính trên 175 tỷ USD, với ba phân khúc dẫn đầu là du lịch trọn gói (49,2 tỷ USD), đặt phòng khách sạn (104,6 tỷ USD) và đặt phòng nhà nghỉ (25,1 tỷ USD).

Ông Trịnh Quang Trung – Giám đốc kinh doanh Google châu Á – Thái Bình Dương, cho biết: “Việt Nam hiện có 47,7 triệu người dùng mạng Internet. Tỷ lệ khách du lịch Việt Nam dùng di động để tìm kiếm dịch vụ du lịch rất lớn, trong đó 48% khách hàng dùng điện thoại thông minh để tìm kiếm khách sạn, 42% du khách dùng để tìm hiểu thông tin”.

DN ngoại chiếm ưu thế

Là mảnh đất vàng, giàu tiềm năng, song thị trường dịch vụ du lịch trực tuyến Việt Nam đang là “sân chơi” của các đại lý du lịch trực tuyến (OTA) nước ngoài. Dẫn đầu thị trường là hai “ông lớn” Agoda.com và Booking.com, cùng hàng loạt DN mới nổi như Traveloka, Trivago…

Thị trường này được chia thành nhiều mảng, dẫn dầu là dịch vụ đặt phòng và vé máy bay. Trong đó, dịch vụ đặt phòng khách sạn đang là phân khúc sôi động và canh tranh khốc liệt nhất Hiện tại, Agoda.com và Booking.com đang là hai thế lực mạnh nhất khi lần lượt nắm giữ 7.600 và hơn 6.000 khách sạn đối tác.

Theo Hiệp hội thương mại điện tử Việt Nam (VECOM), thị phần đặt phòng khách sạn trực tuyến ở Việt Nam tăng rất nhanh, hiện chiếm 30 – 40% tổng lượng khách. Nhóm OTA đang đóng góp 15 – 20% doanh thu cho thuê phòng của các khách sạn, ước tính đạt trên 60.000 tỷ đồng năm 2016, tối thiểu 50% lượng tiền này chảy vào túi DN ngoại. Năm 2016, Agoda thu hơn 4.000 tỷ đồng chỉ riêng mảng khách sạn tại Việt Nam.

Trên thực tế, các OTA ngoại hàng đầu, với nền tảng tài chính hùng mạnh, có thể “dải thảm” tiền mặt để đặt trước một lượng lớn phòng có vị trí đắc địa, dịch vụ tốt trong vòng một năm, đảm bảo lượng phòng trong mùa cao điểm.

Bên cạnh đó, các chiến dịch truyền thông, quảng bá được những OTA này thực hiện rầm rộ, trên quy mô lớn, kèm theo ưu đãi hấp dẫn, đem lại hiệu quả rất cao.

Ngoài ra, lượng khách hàng đông đảo cũng là lợi thế lớn của các OTA ngoại. Bà Nguyễn Mỹ Ngọc Chân – Giám đốc quản lý dịch vụ Alagon Hotels&Spa, chia sẻ: “Khách quốc tế thường xem những OTA ngoại như Agoda hay Booking là kênh để tăng độ nhận diện thương hiệu nên những công ty này luôn có lợi thế hơn khi thương lượng với các khách sạn. Song mức hoa hồng cho họ cũng rất cao, khoảng 15 – 20%”.

Với giá phòng tốt, nhiều khuyến mãi và thanh toán tiện lợi, các OTA ngoại hiện rất được lòng người tiêu dùng. Chị Hoàng Thu Thủy (Cầu Giấy, Hà Nội), chia sẻ: “Mấy năm trước tôi thường đặt khách sạn tại các website của Việt Nam.

Nhưng dịp 30/4 vừa rồi, tôi quyết định đặt phòng qua Traveloka (một DN của Indonesia). Vì đặt phòng tại đây không chỉ có giá tốt mà thanh toán cũng rất tiện lợi”.

Các OTA Việt Nam cần tận dụng lợi thế “sân nhà” để giành lại thị phần

Nhiều dư địa cho DN nội

Trước sự “đổ bộ” của các DN nước ngoài, các OTA Việt Nam cũng đang đẩy mạnh đầu tư, liên kết, cải tiến dịch vụ để “phản công” nhằm lấy lại thế chủ động, buộc các DN ngoại chia lại thị phần. Có thể kể đến những tên tuổi như Tugo.com.vn, Vntrip.vn, chudu24, iVivu, Gotadi, Triip.me, Tripi…

Vntrip.vn đang nổi lên như một thế lực mới khi vừa được hai quỹ đầu tư Fenghe Group và Hancock Revocable rót 3 triệu USD. Tugo.com.vn cũng “không phải dạng vừa” khi đạt doanh thu 5 triệu USD năm 2016 và đang tiếp tục có những bước chuyển mình mạnh mẽ, dự kiến đạt mốc 100.000 lượt khách trong năm 2017.

Tuy chưa có nhiều kinh nghiệm, nhưng các OTA Việt Nam lại nắm lợi thế “sân nhà” bởi sự thấu hiểu khách hàng nội địa, quan hệ tốt với nhà cung cấp (khách sạn, nhà nghỉ…). Và với dân số hơn 90 triệu người, nếu tận dụng được lợi thế tại thị trường nội địa, các DN trong nước sẽ có cơ hội chuyển mình.

Ông Nguyễn Minh Bảo – đồng sáng lập Tugo.com.vn, nhận định: “Với bộ phận chăm sóc khách hàng trực tiếp ở trong nước, các OTA nội sẽ nắm bắt kịp thời nhu cầu của khách hàng để tung ra những gói sản phẩm phù hợp. Người Việt Nam còn khá dè dặt việc đặt vé bay và đặt phòng trực tuyến, cho nên đây là lợi thế. Nhưng cần phải chớp thời cơ thật nhanh, vì DN ngoại sẽ sớm làm việc này”.

Theo các chuyên gia, để giành lại thế thượng phong, các DN Việt phải khắc phục điểm yếu cốt lõi về nền tảng công nghệ. Khác biệt ở chỗ, nếu các OTA ngoại định hình là công ty công nghệ, các OTA nội lại định hình là công ty du lịch, điều này khiến các DN Việt rất khó trở thành một OTA đúng nghĩa.

Bà Hà Lâm Tú Quỳnh – Giám đốc PR và Truyền thông của Google APAC, đánh giá: “Phần lớn website của các DN Việt Nam chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế của khách hàng, không đảm bảo yếu tố thông tin và thân thiện. 53% khách hàng sẽ rời website khi phải đợi hơn 3 giây, trong khi hầu hết website của các công ty lữ hành Việt Nam mất tối thiểu 8 – 10 giây tải thông tin”.

“Nếu muốn tăng sức cạnh tranh, thu hút khách hàng tiềm năng, DN cần phải khắc phục ngay tình trạng này. Một website tốt trên giao diện di động phải thỏa mãn được ba yêu cầu là thân thiện với giao diện di động, tốc độ của trang web nhanh, thuận tiện cho sử dụng (đơn giản, dễ hiểu)”, bà Quỳnh tiếp tục.

Cùng quan điểm, ông Trịnh Quang Trung, nhấn mạnh: “Trong thời đại công nghệ số, DN du lịch không có nền tảng di động hoặc có trải nghiệm di động chậm sẽ đánh mất cơ hội và lợi thế cho đối thủ cạnh tranh. Nền tảng di động tốt có thể giúp DN tìm kiếm khách hàng trên khắp thế giới mà không cần đi xa, với chi phí rẻ”.

Hiến Nguyễn