Dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ sửa đổi và bổ sung Quyết định số 09/2024/QĐ-TTg được xây dựng nhằm tạo cơ sở pháp lý huy động nguồn vốn lớn phục vụ nền kinh tế, đặc biệt là thực hiện cơ chế đặc thù cho Thủ đô theo Nghị quyết 258/2025/QH15 của Quốc hội.

Theo Luật Các tổ chức tín dụng hiện hành, để kiểm soát rủi ro, năm nay, mức trần tín dụng cho một khách hàng là 13% và tối đa 21% với một khách hàng cùng người liên quan, sang năm sau sẽ giảm lần lượt còn 12% và 19% vốn tự có của ngân hàng.

Tuy nhiên, với các dự án lớn và quan trọng trên địa bàn Thủ đô đã được Hội đồng nhân dân cùng Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố chấp thuận chủ trương đầu tư, Ngân hàng Nhà nước đề xuất một mức trần vượt giới hạn cao hơn đáng kể. Cụ thể mức tối đa là 38% vốn tự có của ngân hàng đối với một khách hàng và lên đến 52% vốn tự có đối với một khách hàng cùng người có liên quan.

Quy định này được đúc rút từ thực tiễn triển khai thành công các dự án trọng điểm quốc gia trước đây. Thủ tướng từng cho phép cấp tín dụng vượt giới hạn cho Thủy điện Sơn La, Thủy điện Lai Châu, Nhiệt điện Vĩnh Tân 4 và điển hình là Nhiệt điện Quảng Trạch 1 của Tập đoàn Điện lực Việt Nam cũng được áp dụng mức trần 38% và 52% tương tự.

Việc nới trần tín dụng được đánh giá là thiết thực để giải bài toán vốn cho Hà Nội. Hiện nay, một số dự án trọng điểm của Thủ đô ước tính có tổng mức đầu tư lên tới 300.000 tỷ đồng, nhu cầu vay chiếm khoảng 85% tương đương khoảng 255.000 tỷ đồng.

Tính đến cuối năm ngoái, các ngân hàng lớn như Vietcombank và VietinBank có vốn tự có lần lượt đạt hơn 222.720 tỷ và 229.180 tỷ đồng. Nếu áp dụng mức trần mới đề xuất, quy mô cấp tín dụng tối đa có thể lên tới khoảng 87.000 tỷ đồng cho mỗi khách hàng và 119.000 tỷ đồng cho mỗi nhóm khách hàng liên quan.

Cạn "room" tín dụng ngay từ quý I

Ngân hàng Nhà nước nhận định khi kết hợp mức trần mới này với cơ chế cho vay hợp vốn gồm nhiều ngân hàng cùng tham gia tài trợ, hệ thống ngân hàng hoàn toàn đủ khả năng bơm đủ vốn cho các dự án quy mô lớn, đồng thời giúp phân tán rủi ro và đảm bảo an toàn hệ thống.

Để đẩy nhanh tiến độ dòng vốn, dự thảo cũng đề xuất cắt giảm mạnh các thủ tục hành chính thông qua 3 thay đổi lớn.

Đầu tiên là việc rút ngắn thời gian mời hợp vốn, theo đó tổ chức tín dụng chỉ cần đăng tải thư mời hợp vốn tối thiểu 30 ngày thay vì 45 ngày như trước đây trước khi đề nghị cấp tín dụng vượt giới hạn nếu không có đơn vị nào tham gia.

Tiếp đến là đẩy nhanh khâu xử lý hồ sơ. Khi nhận đủ hồ sơ, Ngân hàng Nhà nước có 5 ngày để gửi lấy ý kiến các bộ ngành, các cơ quan này có 5 ngày để phản hồi và sau đó cơ quan điều hành có tối đa 17 ngày để kiểm tra tính hợp lệ trước khi trình cấp có thẩm quyền.

Một thay đổi quan trọng khác là việc tăng thẩm quyền cho Thống đốc Ngân hàng Nhà nước. Thay vì mọi hồ sơ đều phải trình Thủ tướng, dự thảo giao thẩm quyền cho Thống đốc được trực tiếp xem xét và quyết định mức cấp tín dụng vượt giới hạn đối với các dự án lớn trên địa bàn Thủ đô theo đúng tinh thần Nghị quyết 258.

Sự thay đổi này được kỳ vọng sẽ gỡ bỏ nút thắt về vốn, tạo đòn bẩy mạnh mẽ để Hà Nội sớm triển khai và hoàn thành các dự án hạ tầng chiến lược trong thời gian tới.

Thanh Hoa