Báo cáo tại kỳ họp thứ 5, Quốc hội khóa XV, Bộ LĐ-TB&XH đã đưa ra thực trạng về việc lao động mất việc làm do tình hình kinh tế khó khăn. Theo đó kể từ đầu năm nay, cả nước có gần 510.000 lao động đang phải đối diện với những thách thức về việc làm. Tình trạng các nhà máy và công xưởng "ngủ đông" đang dần trở nên trầm trọng, đe dọa tới sự ổn định của nền nền kinh tế và gây xáo trộn thị trường lao động.

Theo thống kê từ Bộ LĐ-TB&XH, số lao động bị mất việc lên tới gần 280.000 người chỉ trong vòng 5 tháng, chiếm khoảng 55% tổng số lao động bị ảnh hưởng. Trong đó, số lao động bị giảm giờ làm khoảng 195.000 người, hơn 17.000 người phải nghỉ việc không lương và hơn 8.300 người bị tạm hoãn hợp đồng…

Hay một trong những con số báo động về tình hình lao động – việc làm qua kết quả khảo sát 8.343 người lao động được Ban Nghiên cứu Phát triển kinh tế tư nhân (Ban IV thuộc Hội đồng Tư vấn Cải cách thủ tục hành chính của Thủ tướng Chính phủ) báo cáo Thủ tướng Chính phủ cũng cho thấy thực trạng đáng báo động.

Theo khảo sát của Ban IV, thị trường lao động đang bị ảnh hưởng nặng nề bởi những biến động kinh tế gần đây. Trong tổng số 8.343 người lao động tham gia khảo sát trên cả nước, có 31% đang ở trong tình trạng không có việc làm. Tỷ lệ này đã giảm so với bối cảnh COVID-19 (62% tại thời điểm tháng 8/2021 và 53% tại thời điểm tháng 10/2021), nhưng vẫn còn khá cao, cho thấy nhiều thách thức đối với thị trường lao động.

Về nguyên nhân không có việc làm của người lao động, có 32,4% người lao động không có việc cho biết họ bị mất việc là do cơ sở sản xuất, kinh doanh đóng cửa, phá sản hoặc tạm ngừng kinh doanh; 27,1% đưa ra nguyên nhân vì cơ sở sản xuất, kinh doanh phải sa thải lao động để cắt giảm chi phí do không có đơn hàng.

Đáng lo ngại, Ban IV chỉ ra, xu hướng số lượng người lao động bị mất việc tại các doanh nghiệp không những không giảm đi mà tăng lên diễn ra từ quý IV/2022 sang quý I/2023, và dự báo còn tiếp diễn trong các quý còn lại của năm 2023. Nhất là khi kết quả khảo sát tình hình doanh nghiệp của Ban IV cho thấy, trong số các doanh nghiệp dự kiến còn hoạt động năm 2023, có đến 71,3% doanh nghiệp dự kiến sẽ phải cắt giảm quy mô lao động từ 5% trở lên.

Trước tình trạng trên, nhằm hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực số Việt Nam sẵn sàng đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động trong thời đại Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia cho biết sẽ cùng Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID) sẽ thông qua Hoạt động “Nguồn nhân lực cho Đổi mới sáng tạo - Hệ sinh thái khởi nghiệp” triển khai chương trình “Cơ hội mới”; đồng thời tổ chức Diễn đàn việc làm số cho công nhân vào ngày 28/6 tới đây. 

Theo NIC, sau ảnh hưởng của đại dịch COVID-19, xu hướng tuyển dụng và tìm kiếm việc làm của thị trường lao động có sự khởi sắc nhất định, trong đó công nghệ thông tin là ngành có nhu cầu tuyển dụng nhiều nhất. Chương trình “Cơ hội mới" cùng với các đối tác đào tạo và tuyển dụng, các cơ sở giáo dục nhằm đem đến cơ hội cho người lao động, đặc biệt là đối tượng công nhân thất nghiệp và muốn chuyển đổi nghề nghiệp, thông qua đào tạo các kỹ năng số, từ đó đáp ứng được nhu cầu công việc cùng với cơ hội việc làm ngay sau khi tốt nghiệp.

Chương trình “Cơ hội mới” bao gồm: Sự kiện Công bố chương trình diễn ra tại Hà Nội; 03 sự kiện tuyên truyền và kết nối tại các địa phương thí điểm; Chương trình đào tạo trực tiếp và trực tuyến cho công nhân; Sự kiện tổng kết đánh giá hiệu quả chương trình. Những hoạt động trên nhằm tìm ra và thực hiện những giải pháp để giải quyết bài toán việc làm cho người động Việt Nam trong thời gian tới.

Thy Lê