Trên thị trường hiện nay, cụm từ sản_phẩm_nhà_ở_được_khoác thương hiệu_“xanh”, “Eco”, “Green” không hề ít. Vậy những dự án gắn mác xanh nhằm mục đích gì? Phải chăng đang lừa khách hàng mua sản phẩm.

Không khó để tìm kiếm trên mạng những dự án được gắn mác xanh trong khi xét theo số liệu công bố mới đây, chưa tới 100 dự án đạt tiêu chuẩn xanh cho thấy những dự án này chỉ gắn mác “cho vui” và trên thực tế, chưa phải là dự án xanh đạt chuẩn.

Loạn dự án “xanh”

Theo tài liệu của GreenViet, năm 2010 – 2011, Việt Nam chỉ có 2 công trình, năm 2012 – 2013 đạt được 15 công trình và đến năm 2016 – 2017 dự kiến sẽ có hơn 42 dự án được cấp giấy chứng nhận công trình xanh. 

Các công trình xanh tại Việt Nam hiện đang tập trung đa phần vào ngành công nghiệp (các nhà máy) 15/42 dự án, kế đến là các dự án văn phòng 10/42 dự án, trong khi những dự án khu dân cư, căn hộ, trung tâm thương mại hay trường học đều ở con số rất khiêm tốn, 5 – 6/42 dự án. 

Nếu xét theo công bố mới đây tại hội thảo “Công trình Xanh trong bối cảnh biến đổi khí hậu” và tài liệu của GreenViet, con số dự án xanh đạt chuẩn vô cùng hiếm. 

Chẳng hạn, những dự án của công ty Phúc Khang bán ra trước đây như Eco Village, Làng Sen, Sunflower City… đều được vẽ ra vô cùng hoành tráng với thông điệp “xanh” nhưng trên thực tế chứng minh điều ngược lại. 

Dự án Đạt Gia Residence (nằm trên Quốc lộ 13, quận Thủ Đức, Tp.HCM) được quảng cáo đạt tiêu chuẩn xanh của Singapore, nhưng khi hỏi dự án có những gì đạt tiêu chuẩn xanh của Singapore, nhân viên tư vấn nói là mật độ xây dựng chỉ 25% và có nhiều cây xanh. 

Tương tự, dự án The Pega Suite (nằm ở đường Tạ Quang Bửu với Quốc lộ 50 tại quận 8, Tp.HCM) được quảng cáo đạt tiêu chuẩn Đức đầu tiên tại Tp.HCM. 

Ngoài ra, các dự án mang “họ Eco” tiếp tục được nhân rộng như một điển hình sống động về thị hiếu sống xanh và trở thành đích ngắm phát triển của chủ đầu tư như: Eco Green Tower, Eco Green City, Eco Lakeview… 

Thậm chí, một siêu cường giai đoạn 2008 – 2009 như Nam Cường cũng âm thầm bất ngờ trở lại để gia nhập dòng chảy “sống xanh” với dự án Anland Comlex.

Mặc dù vậy, dư luận vẫn có những nghi ngờ khi “chiếc áo không làm nên thầy tu” trước việc doanh nghiệp chịu bỏ một khoản chi phí không hề nhỏ để đạt được đúng chuẩn “xanh” cho dự án trong khi mức giá của các sản phẩm kiểu này chỉ nhích nhẹ trên 30 triệu đồng/m2. 

Phải chăng, chính mức giá này là lý do giúp cho những dự án được gắn thêm mác “xanh” luôn thu hút được đông lượng khách hàng?

Dư luận vẫn có những nghi ngờ trước việc doanh nghiệp chịu bỏ một khoản chi phí không hề nhỏ để đạt được đúng chuẩn “xanh” cho dự án trong khi mức giá của các sản phẩm kiểu này chỉ nhích nhẹ trên 30 triệu đồng/m2.

Thế nào là  “xanh”?

Theo tìm hiểu của chúng tôi, nhiều khách hàng khi chọn mua dự án chỉ căn cứ vào những vấn đề như: cảnh quan sân vườn, tiểu cảnh, tiết kiệm năng lượng là xanh… mà chưa ai có thể hiểu rõ công trình “xanh” phải đạt được những tiêu chuẩn nào.

Rõ ràng, với cách đánh giá này của khách hàng, không ít chủ đầu tư dự án đã tự “vẽ” thêm tiện ích và gắn cho dự án “xanh” để thu hút khách hàng. 

Trong khi đó, để đạt được tiêu chuẩn dự án xanh, công trình không chỉ có phần xây xanh ở trên mái mà vật liệu cũng phải xanh. Tức là quá trình làm ra vật liệu xây dựng đó tốn ít dầu, ít than, ít điện, kiến trúc sư phải thiết kế xanh, kỹ sư phải thiết kế hệ thống kỹ thuật trong công trình giảm năng lượng và sử dụng được năng lượng xanh và năng lượng sạch…

Nhưng để đạt được những tiêu chí trên, chủ đầu tư không chỉ phải bỏ thêm chi phí để đầu tư mà cũng không hẳn đã đạt được. Muốn xây dựng công trình xanh phải có kiến trúc sư am hiểu về nó, phải có tư vấn công trình xanh, phải có vật liệu xanh trong khi những yếu tố này ở chúng ta chưa có đủ.

Còn rõ ràng, việc ứng dụng phát triển kiến trúc xanh, phương pháp xây dựng xanh khi kiến tạo những Công trình Xanh sẽ mang lại rất nhiều giá trị gia tăng và tạo nên sự phát triển bền vững cho ngành xây dựng và thị trường BĐS. 

Tuy nhiên, trước những khó khăn trên, không ít chủ đầu tư chỉ chọn cách nhanh chóng thu về lợi nhuận hơn là xem phát triển xanh như một điều tất yếu.

Bên cạnh đó, tâm lý đa số khách hàng vẫn theo thói quen lấy giá bán làm tiêu chí quan trọng khi quyết định mua nhà để ở hay đầu tư. Yếu tố lợi ích lâu dài như tiết kiệm chi phí hay tính bền vững của công trình còn ít được quan tâm.

Tuy nhiên, trong tương lai gần, việc phát triển công trình xanh đối với thị trường BĐS sẽ là xu hướng tất yếu, dù sớm hay muộn, các chủ đầu tư vẫn phải làm. Bởi vì việc tạo ra một thị trường BĐS xanh đang là mục tiêu, định hướng phát triển của nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam. 

Trên thực tế, việc nhiều chủ đầu tư hiện đang tự gắn mác “xanh” cho dự án của mình trong khi dự án chưa đạt được khiến khách hàng không hài lòng sẽ ảnh hưởng lớn tới quá trình tạo lập thị trường BĐS xanh này. 

Vì vậy, đã đến lúc cơ quan chức năng nên công bố dự án nào đạt tiêu chuẩn xanh để khách hàng khỏi lầm tưởng cũng như các chủ đầu tư dự án “xanh” đạt chuẩn không bị đánh đồng với những dự án gắn mác “xanh”.

Ông Nguyễn Bá Thành – Phó Giám đốc Sở Xây dựng Tp.HCM – cho biết, theo các số liệu báo cáo, tính đến tháng 8/2017, trên địa bàn Tp.HCM đã có 7 công trình đạt được các chứng chỉ Công trình Xanh. 

Trong đó, có 3 công trình chung cư, 2 công trình văn phòng, 1 công trình trường học và 1 công trình công nghiệp. Đồng thời một số công trình đạt các chứng chỉ uy tín thế giới như chứng chỉ LEED, EDGE.

Đăng Thanh