Hội nghị tổng kết công tác báo chí năm 2025 và định hướng nhiệm vụ năm 2026 do Ban Thường vụ Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương và Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phối hợp với Đảng ủy Hội Nhà báo Việt Nam vừa diễn ra trở thành diễn đàn chính trị, tư tưởng để nhận diện rõ những vấn đề lớn đang đặt ra đối với báo chí cách mạng trong bối cảnh mới.

Khẳng định bản lĩnh chính trị

Năm 2025 được đánh giá là một năm đặc biệt, có tính “bản lề” đối với báo chí cả nước nói chung và báo chí thuộc hệ thống Mặt trận, đoàn thể nói riêng. Đây là năm hoàn tất việc triển khai Quy hoạch phát triển và quản lý báo chí toàn quốc, đồng thời là năm diễn ra đại hội đảng các cấp, tiến tới Đại hội XIV của Đảng.

Vì vậy, một trong những vấn đề nổi bật được hội nghị nhấn mạnh là yêu cầu giữ vững sự lãnh đạo toàn diện của Đảng đối với hoạt động báo chí.

Thực tiễn năm 2025 cho thấy, trong bối cảnh thế giới và khu vực có nhiều biến động phức tạp, cùng với sự bùng nổ của không gian truyền thông số, báo chí càng phải thể hiện rõ bản lĩnh chính trị, vai trò định hướng dư luận và trách nhiệm xã hội.

Các báo cáo tại hội nghị khẳng định dù phải đối mặt với nhiều khó khăn về tổ chức, nhân sự và tài chính, các cơ quan báo chí, tạp chí trực thuộc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các đoàn thể chính trị – xã hội và các hội quần chúng đã cơ bản hoàn thành tốt nhiệm vụ chính trị được giao.

Hoạt động thông tin, tuyên truyền được duy trì liên tục, không để xảy ra “khoảng trống thông tin”, đặc biệt trong quá trình sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy.

Điều đáng chú ý là trong suốt quá trình tái cấu trúc hệ thống báo chí, đội ngũ người làm báo nhìn chung giữ vững ổn định tư tưởng, thể hiện sự đồng thuận cao với các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước. Đây là yếu tố có ý nghĩa quyết định, bởi nếu thiếu sự thống nhất về nhận thức và bản lĩnh chính trị, quá trình sắp xếp, tinh gọn rất dễ phát sinh xáo trộn, ảnh hưởng đến chất lượng thông tin và niềm tin xã hội.

Hội nghị cũng thẳng thắn chỉ ra rằng, việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy các cơ quan báo chí không đơn thuần là giảm đầu mối hay tinh giản biên chế, mà là một cuộc tái cấu trúc toàn diện, hướng tới nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động thực chất.

Kết quả giảm mạnh số lượng cơ quan báo chí và đơn vị cấp phòng trong năm 2025 cho thấy quyết tâm chính trị rất lớn của các cơ quan chủ quản. Tuy nhiên, vấn đề đặt ra không chỉ là “giảm cho gọn”, mà là làm thế nào để sau sắp xếp, báo chí thực sự mạnh hơn, chuyên nghiệp hơn, có khả năng dẫn dắt dư luận và đáp ứng yêu cầu truyền thông trong bối cảnh mới.

Hội nghị cũng chỉ rõ sự chênh lệch về hiệu quả hoạt động giữa các cơ quan báo chí, tạp chí sau sắp xếp. Một số đơn vị đã nhanh chóng thích ứng, đổi mới nội dung và phương thức thể hiện, trong khi đó không ít tạp chí quy mô nhỏ còn lúng túng, thiếu nguồn lực, chậm chuyển đổi số và chưa phát huy đầy đủ vai trò phản biện xã hội, tư vấn chính sách.

Thực tế này đặt ra yêu cầu phải gắn chặt việc tinh gọn tổ chức với đổi mới quản trị, nâng cao chất lượng nội dung và đầu tư cho con người, yếu tố then chốt của báo chí cách mạng.

Thách thức từ kinh tế báo chí và chuyển đổi số

Một nội dung được thảo luận nhiều tại hội nghị là áp lực ngày càng lớn từ mô hình kinh tế báo chí truyền thống. Năm 2025 tiếp tục chứng kiến sự suy giảm nguồn thu từ phát hành và quảng cáo, trong khi yêu cầu tự chủ tài chính ngày càng cao. Đối với nhiều tạp chí, đặc biệt là các đơn vị thuộc hội quần chúng, đây là thách thức mang tính sống còn.

Trong bối cảnh đó, chuyển đổi số không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu bắt buộc. Tuy nhiên, các báo cáo cũng thẳng thắn chỉ ra rằng quá trình chuyển đổi số trong hệ thống báo chí Mặt trận, đoàn thể vẫn chưa đồng bộ. Hạ tầng công nghệ còn hạn chế, nguồn nhân lực công nghệ thông tin thiếu và yếu, sản phẩm số chưa tạo được nguồn thu bền vững.

Đặc biệt, sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đang đặt ra những vấn đề mới về chất lượng thông tin, nguy cơ tin giả, deepfake và sự xói mòn niềm tin công chúng.

Trong bối cảnh đó, hội nghị nhấn mạnh quan điểm lợi thế cạnh tranh của báo chí cách mạng không nằm ở việc đưa tin nhanh hơn, mà ở khả năng phân tích, giải thích và định hướng đáng tin cậy hơn.

Ngoài ra, một điểm nhấn xuyên suốt của hội nghị là yêu cầu phát huy mạnh mẽ hơn vai trò phản biện xã hội và tư vấn chính sách của báo chí. Là tiếng nói của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể, báo chí không chỉ phản ánh hiện thực, mà còn phải tham gia tích cực vào quá trình hoàn thiện chính sách, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân.

Bước sang năm 2026, năm đầu triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, năm diễn ra cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp, nhiều yêu cầu rất cao đối với báo chí được đặt ra.

Cụ thể, hội nghị xác định rõ các nhiệm vụ trọng tâm là giữ vững định hướng chính trị; nâng cao chất lượng nội dung; tiếp tục tinh gọn tổ chức gắn với hiệu quả thực chất; đẩy mạnh chuyển đổi số; xây dựng đội ngũ người làm báo bản lĩnh, chuyên nghiệp; từng bước tháo gỡ khó khăn về cơ chế, tài chính.

Có thể khẳng định, hội nghị tổng kết công tác báo chí năm 2025 không chỉ nhìn lại chặng đường đã qua, mà quan trọng hơn, đã chỉ ra những vấn đề cốt lõi cần giải quyết để báo chí Mặt trận, đoàn thể, tiếp tục khẳng định vai trò nòng cốt trên mặt trận tư tưởng văn hóa của Đảng. Trong bối cảnh nhiều thách thức đan xen, chính bản lĩnh chính trị, tinh thần đổi mới và trách nhiệm xã hội sẽ là nền tảng để báo chí tiếp tục đồng hành cùng đất nước trong giai đoạn phát triển mới.

Đông Phong