Dong riềng là cây kinh tế truyền thống của vùng đất Côn Minh. Nếu trước đây, cây chỉ được trồng nhỏ lẻ trên các vùng đất đồi, thì nay, mô hình được triển khai trên quy mô lớn, năng suất bình quân gần 80 tấn/ha. Miến dong Côn Minh là một trong 10 sản phẩm tiêu biểu của tỉnh đã được bảo hộ nhãn hiệu tập thể.

Hiệu quả vượt trội

Theo thống kê, toàn xã Côn Minh hiện có trên 100 ha trồng dong riềng, hình thành 10 doanh nghiệp, HTX, cơ sở sản xuất miến dong sử dụng nhãn hiệu tập thể “Miến dong Côn Minh” như Chính Tuyển, Huấn Liên, Bồng Chiên, Vân Khánh, Tài Hoan…

HTX Miến dong Tài Hoan (thôn Chè Cọ) là một trong những đơn vị đi đầu trong sản xuất miến dong tại Côn Minh. Với mục tiêu nâng tầm thương hiệu, chiếm lĩnh thị trường, ngay từ khi thành lập, HTX đã chú trọng hoàn thiện quy trình sản xuất nhằm nâng cao chất lượng, bảo đảm vệ sinh thực phẩm, bảo vệ môi trường.

Bà Nguyễn Thị Hoan - Giám đốc HTX, chia sẻ: “Để nâng cao sức cạnh tranh, HTX chủ động hoàn thiện quy trình sản xuất từ chế biến đến tiêu thụ. Để có sản phẩm tốt, HTX sử dụng bột dong riềng chuẩn, đánh đủ bột chín, sử dụng nước sạch trong chế biến; không hóa chất, không phẩm màu là những tiêu chí hàng đầu”.

Trong quá trình sản xuất, thành viên, người lao động HTX nắm vững kỹ thuật, có kiến thức đầy đủ về vệ sinh thực phẩm, ý thức rõ ràng về bảo vệ môi trường. Hiện, HTX đang có 3 bể lắng để lắng các chất cạn bã, độc hại, làm cho nước trong sau đó mới thải ra môi trường, bã thải được tận dụng làm phân bón rất tốt cho cây trồng.

Nhờ sản xuất khoa học, HTX đã và đang phát triển ổn định, trở thành đơn vị dẫn dắt sản xuất, hỗ trợ, bao tiêu sản phẩm cho người dân địa phương. Kể từ năm 2018, HTX tổ chức bao tiêu sản phẩm cho các hộ dân ở 5 xã trên địa bàn huyện, gồm Cư Lễ, Hảo Nghĩa, Quang Phong, Đổng Xá và Côn Minh.

Sản phẩm miến của HTX đạt chuẩn OCOP 4 sao tỉnh Bắc Kạn năm 2018, hiện đã có bao bì, nhãn mác, mã vạch, chứng nhận của ngành chuyên môn về chất lượng, an toàn vệ sinh thực phẩm, hiện đã có mặt tại nhiều đại lý, cửa hàng, các kênh bán hàng online, siêu thị Hapro ở Hà Nội…

Tiếp tục phát triển

Cùng với HTX, các cơ sở sản xuất miến dong trên địa bàn Côn Minh cũng đang chuyển mình mạnh mẽ. Điển hình cơ sở của ông Nông Văn Chính hiện có tổng công suất hơn 2.000 tấn dong/ vụ. Mỗi năm, cơ sở sản xuất và tiêu thụ bình quân 250 - 270 tấn miến thông qua 40 đại lý ở Hà Nội, Bắc Ninh, Bắc Giang, Thái Nguyên…

“Việc sản xuất, chế biến, tiêu thụ miến ở Côn Minh giờ đã tương đối khép kín, tạo thành chuỗi giá trị từ sản xuất đến tiêu thụ. Sản phẩm được tiếp thị, quảng bá, tiêu thụ rộng rãi. Đặc biệt, vấn đề bảo vệ môi trường, vệ sinh thực phẩm ngày càng được quan tâm”, ông Chính nhấn mạnh.

Với những ưu thế vượt trội, nghề trồng và chế biến dong riềng đang góp phần thay đổi bộ mặt kinh tế, xã hội tại Côn Minh. Chỉ tính riêng việc trồng cây dong riềng, với sản lượng bình quân 70 tấn/ ha, với mức giá từ 2.000 - 2.500 đồng/kg, người nông dân đã thu về 200 triệu đồng/ha.

Ông Lộc Văn Thắng - Chủ tịch UBND xã Côn Minh, cho hay: “Từ nguồn nguyên liệu sẵn có, nghề miến dong truyền thống đã tạo việc làm cho hàng trăm lao động, có thu nhập 3 - 5 triệu đồng/ tháng. Có những cơ sở sản xuất 30 - 40 tấn miến/năm, trừ chi phí cũng thu lãi hàng trăm triệu đồng”.

Nghị quyết Đảng bộ xã Côn Minh nhiệm kỳ 2015 - 2020 cũng xác định dong riềng là một trong những cây trồng chủ lực của địa phương, mục tiêu duy trì ổn định diện tích trồng cây dong riềng hằng năm 100 ha.

Để nâng cao hiệu quả, bảo đảm giá trị bền vững, xã tiếp tục hỗ trợ các cơ sở sản xuất duy trì nguồn nguyên liệu, phát triển sản xuất theo hướng hiện đại, chú trọng bảo vệ môi trường, nâng cao vệ sinh thực phẩm, đồng thời, xây dựng thương hiệu, bao bì, nhãn mác để sản phẩm vươn xa ra thị trường.

Nhật Minh