Đây là ý kiến của ông Lê Hồng Hà, Phó tổng giám đốc Vietnam Airlines tại một diễn đàn cao cấp về du lịch, đồng thời kiến nghị nên để thị trường tự điều tiết giá vé theo cung cầu. Trong bối cảnh ngành hàng không Việt Nam đang hội nhập với thế giới, đây cũng là việc nên cần sớm được xem xét, điều chỉnh.

Lo nội địa bị “bỏ rơi”

Liên quan đến đề xuất của lãnh đạo Vietnam Airlines, ông Võ Huy Cường, Cục phó Cục Hàng không (Bộ GTVT), cho rằng Việt Nam đang là một trong số ít quốc gia và vùng lãnh thổ có trần giá vé máy bay nội địa bên cạnh Indonesia và Đài Loan.

Trần giá vé được quy định từ năm 2006 với Luật Hàng không dân dụng nhằm duy trì lợi ích cho nhiều tầng lớp nhân dân được sử dụng dịch vụ đi lại bằng máy bay.

Năm 2014, cơ quan chức năng đề xuất bỏ trần giá vé nhưng không được thông qua. Năm 2015, với tình trạng sụt giảm của giá dầu, Chính phủ đã điều chỉnh giảm trần giá vé.

Cũng theo ông Cường, Cục Hàng không đã kiến nghị Bộ GTVT, Bộ Tài chính và Chính phủ bỏ dần khung giá này. Trước mắt, Cục Hàng không đề xuất cho quay lại mức giá trần trước năm 2015, sau đó nghiên cứu bỏ từ năm 2021 cùng việc sử đổi Luật Hàng không dân dụng.

Đại diện Cục Hàng không cũng không quên cảnh báo nếu không sửa quy định các hãng hàng không sẽ chỉ muốn khai thác, phát triển chặng bay quốc tế hơn là nội địa vì không bị ràng buộc giá trần, đồng nghĩa mất đi cơ hội khai thác chuyến nội địa, cơ hội đi lại của người dân. Việc bỏ giá trần cũng tạo điều kiện để các hãng này linh hoạt cung cấp dịch vụ với giá thị trường chấp nhận được.

Trước đó, giữa năm 2018, các hãng hàng không đã đề nghị tăng giá trần vé máy bay nội địa do giá nhiên liệu lên cao, nhân công tăng giá... song giá bị bó hẹp bởi trần tối đa, nhưng đã bị bác bỏ.

Hiện, khung giá trần vé máy bay nội địa vẫn áp dụng như quy định từ tháng 8/2015 với 5 khung giá, thấp nhất là 1,6 triệu đồng/vé với đường bay dưới 500km và cao nhất là 3,75 triệu đồng/vé với đường bay từ 1.280km trở lên.

Thực tế, việc bỏ trần giá vé máy bay đã được nhiều nước trên thế giới áp dụng, trong khi tại Việt Nam, Nhà nước quy định giá trần vé máy bay nhằm hài hòa lợi ích của người dân và DN hàng không, đảm bảo giá vé máy bay có sự kiểm soát.

Tuy nhiên, hiện tại đã có sự cạnh tranh mạnh mẽ từ các hãng hàng không nội địa và các hãng hàng không quốc tế, nên các chuyên gia cho rằng đã đến lúc để thị trường tự điều tiết, Nhà nước chỉ hậu kiểm.

Thời điểm nào thích hợp?

Ông Võ Huy Cường cũng cho biết: “Giá trần là mức cao nhất một hãng hàng không có thể bán, nhưng trong thực tiễn, các hãng trên một đường bay, một chuyến bay có 182 khách như Vietjet chẳng hạn thì mỗi người một giá vé khác nhau. Trên thực tế, chúng tôi thấy thị trường đã đa dạng các loại giá, do đó nên bỏ giá trần”.

Thực tế, yêu cầu muốn điều chỉnh mức giá vé máy bay theo yếu tố đầu vào sẽ giúp DN nâng cao khả năng cạnh tranh. Mỗi hãng sẽ có những dịch vụ khác nhau, trên cơ sở đó sẽ phân hạng giá vé phù hợp với phương thức kinh doanh và tạo được nhiều sự lựa chọn cho khách hàng.

Có ý kiến cho rằng nếu giá trần được bỏ thì không chỉ DN mà hành khách còn được lợi bởi mức giá sẽ được điều chỉnh linh hoạt cho người tiêu dùng. Hơn hết, việc bỏ giá trần sẽ giúp hãng hàng không có sự thay đổi kịp thời mỗi khi giá nhiên liệu biến động.

Tuy nhiên, dù đã mở cửa nhưng về cơ bản thị trường Việt Nam hiện nay vẫn còn ít hãng hàng không nên không loại trừ khả năng nếu bỏ trần giá sẽ hình thành các liên minh làm giá, đẩy giá vé tăng mất kiểm soát.

Một điểm cần lưu ý nữa là hạ tầng đường bộ, đường sắt, đường thủy của Việt Nam hiện nay không gánh được thị phần nhóm hành khách đi chặng dài. Do đó, việc bỏ giá trần có thể khiến giá vé máy bay tăng ở mọi phân khúc, cơ hội gia nhập thị trường của các hãng mới giảm do khó cạnh tranh về giá.

Trước lo ngại này, Cục trưởng Cục Hàng không Lại Xuân Thanh từng khẳng định: “Nếu chúng ta bỏ quy định giá trần vé máy bay nội địa thì cũng sẽ có những quy định để kiểm soát việc tăng giá chứ không phải “thả” hoàn toàn. Dù thị trường điều tiết mức giá nhưng Nhà nước vẫn hậu kiểm và vẫn can thiệp được trong trường hợp các hãng “bắt tay” làm giá”.

Thực tế đã chứng minh bằng động thái bác đề xuất tăng trần giá vé khi giá nhiên liệu tăng năm 2018 vừa qua của nhà điều hành. Theo Cục Hàng không, mức kê khai giá tối đa của hãng hàng không chiếm tỷ lệ 76-79% so với mức giá trần hiện hành. Việc điều chỉnh mức trần khung giá dịch vụ vận chuyển hàng không nội địa là cần thiết, nhất là với những đường bay dài. Tuy nhiên, Cục Hàng không sẽ đánh giá và đề xuất khung giá mới tùy vào tình hình thực tế.

Vân Linh