Theo Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế Cao Anh Tuấn, thu ngân sách tháng 7/2022 do cơ quan thuế quản lý đạt 122.500 tỷ đồng; lũy kế 7 tháng đạt gần 911.030 tỷ đồng.

Loại trừ các yếu tố chính sách miễn, giảm, gia hạn thì 7 tháng đầu năm, số thu thuế, phí nội địa (không kể tiền sử dụng đất, cổ tức và lợi nhuận còn lại, xổ số và thu chênh lệch thu chi Ngân hàng Nhà nước) tăng 8,7% so cùng kỳ.

Lĩnh vực đóng góp số thu lớn trong tăng trưởng thu nội địa 7 tháng đầu năm vẫn là từ ngân hàng, chứng khoán, bất động sản và dầu khí. Tổng thu từ những ngành này năm 2021 đạt khoảng 140.000 tỷ đồng, chiếm 14% tổng thu thuế phí nội địa; thực hiện 7 tháng đầu năm 2022 tăng 31,4% với so cùng kỳ.

Tuy nhiên, Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế cũng lưu ý mức thu đối với lĩnh vực ngân hàng, chứng khoán, bất động sản và dầu khí là không bền vững. Điều này thể hiện trong quý I/2022 thu đạt khoảng 48.300 tỷ đồng, tăng 18,1% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, bước sang quý II/2022, các nguồn thu này có sự sụt giảm rõ rệt, tổng thu đạt khoảng 40.000 tỷ đồng, bằng 82,8% so quý I/2022.

Trên thực tế, việc sụt giảm trên là điều dễ hiểu. Kể từ quý II, thị trường chứng khoán suy giảm mạnh sau các sự kiện vi phạm pháp luật của một số lãnh đạo các doanh nghiệp lớn như FLC, Tân Hoàng Minh. Thanh khoản thị trường giảm mạnh từ mức kỷ lục lên tới 56.000 tỷ đồng/phiên trong quý I, sang quý II phổ biến chỉ còn chưa đầy 20.000 tỷ đồng/phiên.

Bên cạnh đó, tải khoản nhà đầu tư mở mới liên tục giảm, tính riêng trong tháng 7 giảm tới 57% so với số tài khoản mở mới của tháng 6, tương đương với 199.562 tài khoản mở mới. Cùng với đó, trong tháng 7, thanh khoản toàn thị trường cũng giảm mạnh. Giá trị giao dịch bình quân của ba sàn (HoSE, HNX và UPCOM) giảm 24,1% so với tháng trước và giảm 45,7% so với cùng kỳ xuống còn 13.444 tỷ đồng.

Điều này có nghĩa giao dịch trên thị trường giảm mạnh và do đó nguồn thu thuế thu nhập cá nhân từ hoạt động mua - bán chứng khoán cũng giảm.

Thị trường bất động sản cũng gặp khó khi các dự án đấu giá gần như chững lại hoàn toàn sau sự kiện Tân Hoàng Minh. Tín dụng bất động sản bị siết cũng khiến thanh khoản thị trường bất động sản bị ảnh hưởng mạnh. Cùng với đó, chính sách siết thuế chuyển nhượng bất động sản từ cơ quan thuế dự kiến cũng ảnh hưởng đến sự sôi động của thị trường này.

Trước đó, Bộ Tài chính và Tổng cục Thuế đã vào cuộc rà soát hoạt động thu thuế từ chuyển nhượng bất động sản, trong đó có hiện tượng "hai giá" trong các giao dịch mua bán nhà đất. Người mua và bán khai giá hợp đồng công chứng thấp hơn giá ấn định của cơ quan chức năng, thấp hơn nhiều so với giao dịch thực tế giữa hai bên, khiến ngân sách nhà nước thất thu và tồn tại vấn nạn trốn thuế.

Lãnh đạo ngành thuế dự báo số thu những tháng cuối năm sẽ gặp nhiều khó khăn do tác động của việc Chính phủ ưu tiên kiểm soát lạm phát, tăng cường quản lý việc phát hành trái phiếu đối với các doanh nghiệp kinh doanh bất động sản, kiểm soát chặt chẽ thị trường bất động sản và chứng khoán.

Do đó, để đảm bảo hoàn thành nhiệm vụ, Tổng cục Thuế đã chỉ đạo yêu cầu cơ quan thuế rà soát lại toàn bộ nguồn thu trên địa bàn để tổ chức giao nhiệm vụ thu hàng tháng, hàng quý cho từng đơn vị quản lý thu sát với thực tế phát sinh.

Thanh Hoa