Ngân hàng Nhà nước xác định phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tài khóa mở rộng và chính sách tiền tệ linh hoạt nhằm hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Áp lực từ những biến số kinh tế toàn cầu khó dự báo

Ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ cho biết dư địa chính sách tiền tệ hiện nay không còn nhiều. Những căng thẳng địa chính trị tại khu vực Trung Đông đang đẩy mặt bằng giá dầu và lạm phát toàn cầu neo ở mức cao. 

Một số tổ chức quốc tế như IMF đã điều chỉnh dự báo lạm phát thế giới lên khoảng 4,4% trong năm 2025. Diễn biến này khiến lộ trình cắt giảm lãi suất của các ngân hàng trung ương lớn, điển hình là Cục dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), trở nên khó dự báo và gây áp lực trực tiếp lên tỷ giá cũng như dòng vốn quốc tế đối với các nền kinh tế có độ mở lớn như Việt Nam.

Trong nước, mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên đặt ra thách thức cực kỳ lớn cho nhà điều hành. Việc vừa phải kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, vừa phải hỗ trợ tăng trưởng cao được ví như một "bộ ba bất khả thi". Tại tọa đàm về vai trò của ngành Ngân hàng trong thúc đẩy tăng trưởng kinh tế tổ chức ngày 8/5, TS. Nguyễn Phi Lân, Vụ trưởng Vụ Dự báo, thống kê nhận định lạm phát năm 2026 có thể chịu áp lực lớn từ xung đột quốc tế và có nguy cơ vượt mục tiêu 4,5% nếu không có các giải pháp ứng phó kịp thời.

Trước những rào cản hiện hữu, ông Phạm Chí Quang nhấn mạnh mục tiêu xuyên suốt của NHNN là tiếp tục kiểm soát lạm phát và ổn định vĩ mô. Tuy nhiên, động lực chính để đạt mục tiêu tăng trưởng sẽ đến từ đổi mới sáng tạo và nâng cao năng suất lao động. Trong cơ cấu chính sách, chính sách tài khóa sẽ đóng vai trò mở rộng và dẫn dắt; chính sách tiền tệ sẽ đóng vai trò hỗ trợ và bổ trợ nhằm neo giữ kỳ vọng lạm phát cũng như đảm bảo các cân đối lớn của nền kinh tế.

Sự phối hợp nhịp nhàng này nhằm mục đích ổn định tâm lý thị trường, tránh các cú sốc kinh tế và tạo môi trường thuận lợi để các động lực tăng trưởng truyền thống lẫn hiện đại phát huy tác dụng.

Quyết liệt hỗ trợ thanh khoản và bình ổn mặt bằng lãi suất

Dù dư địa hạn hẹp, NHNN vẫn khẳng định sự chủ động trong việc hỗ trợ hệ thống. Thời gian qua, cơ quan quản lý đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm giảm lãi suất cho vay, đồng hành cùng doanh nghiệp và người dân.

Khi lãi suất thị trường có dấu hiệu căng thẳng, NHNN đã ngay lập tức bơm lượng tiền lớn qua thị trường mở với kỳ hạn vay được kéo dài tới 2 tháng, thay vì mức 1 đến 2 tuần như trước đây.

Bên cạnh nghiệp vụ thị trường mở, NHNN còn triển khai nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ để bổ sung nguồn thanh khoản VND cho các tổ chức tín dụng. Các giải pháp này đã mang lại kết quả tích cực khi thanh khoản hệ thống được bảo đảm an toàn, lãi suất liên ngân hàng hạ nhiệt và dần lan tỏa xuống thị trường dân cư. 

Thống kê cho thấy lãi suất huy động mới phát sinh hiện ở mức khoảng 5,7%, giảm nhẹ so với các tháng trước đó. Hầu hết các ngân hàng thương mại lớn cũng đã đồng thuận giảm lãi suất huy động ở các kỳ hạn dài nhằm tạo cơ sở giảm lãi suất cho vay, chia sẻ khó khăn với nền kinh tế.

Dù có những tín hiệu lạc quan, bức tranh kinh tế vẫn tồn tại những mảng màu xám cần đặc biệt lưu tâm. 

Đặc biệt, một vấn đề nổi cộm hiện nay là tốc độ tăng trưởng huy động vốn đang thấp hơn tốc độ tăng trưởng tín dụng. Quy mô huy động vốn bằng VND hiện thấp hơn quy mô tín dụng khoảng 2 triệu tỷ đồng, cho thấy áp lực tạo lập nguồn vốn để đáp ứng nhu cầu tăng trưởng là rất lớn.

Tăng trưởng tín dụng cao và áp lực với chính sách tiền tệ

'Không gian mở rộng thêm chính sách tiền tệ là khá hẹp'

Để giải quyết vấn đề này, NHNN định hướng tăng trưởng tín dụng khoảng 15% nhưng sẽ điều chỉnh linh hoạt theo thực tế. Dòng vốn được chỉ đạo tập trung vào các lĩnh vực ưu tiên và các động lực tăng trưởng bền vững. Đồng thời, cơ quan quản lý sẽ kiểm soát chặt chẽ các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro để đảm bảo an toàn hệ thống, tránh tình trạng tỷ lệ tín dụng trên GDP quá cao gây hệ lụy dài hạn.

Trong các buổi làm việc với các tổ chức quốc tế, Thống đốc NHNN cùng lãnh đạo ngành đã khẳng định Việt Nam đang nỗ lực phát triển một hệ thống tài chính cân bằng hơn. Một trong những mục tiêu chiến lược là giảm sự phụ thuộc quá mức của nền kinh tế vào kênh tín dụng ngân hàng bằng cách thúc đẩy thị trường vốn và trái phiếu doanh nghiệp phát triển minh bạch, bền vững. Điều này không chỉ giúp đa dạng hóa kênh huy động vốn trung và dài hạn, mà còn nâng cao năng lực quản trị rủi ro cho toàn hệ thống.

Đại diện IMF tại Việt Nam, ông Jochen Schmittmann, đánh giá cao sự phối hợp hiệu quả giữa chính sách tài khóa và tiền tệ của Việt Nam trong thời gian qua. IMF nhận định Việt Nam tiếp tục là điểm sáng tăng trưởng trong khu vực nhờ sự điều hành cẩn trọng và linh hoạt. 

Tuy nhiên, các chuyên gia quốc tế cũng khuyến nghị Việt Nam cần chú trọng đến các tác động lan tỏa từ biến động giá năng lượng và thực tế thương mại toàn cầu để hoàn thiện khuôn khổ chính sách theo hướng hiện đại hơn.

Lãnh đạo NHNN khẳng định mục tiêu xuyên suốt là ưu tiên kiểm soát lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô. Đây chính là nền tảng cốt lõi để thu hút đầu tư, duy trì niềm tin thị trường và tạo điều kiện cho các chính sách kinh tế khác phát huy hiệu quả, hướng tới hoàn thành các kế hoạch phát triển kinh tế xã hội giai đoạn 2026 - 2030.

Thanh Hoa