Quy định mới được kỳ vọng sẽ làm thay đổi đáng kể mô hình hoạt động kinh doanh của nhiều công ty tại châu Âu và là chất xúc tác cho hàng loạt thương vụ mua bán sáp nhập (M&A) trong tương lai.

Thay đổi bộ mặt

Solvency II là hệ thống quy định việc huy động và quản lý vốn của các công ty bảo hiểm. Theo đó, doanh nghiệp bảo hiểm cần có đủ nguồn lực tài chính để bảo đảm an toàn trong những tình huống thua lỗ nặng nề nhất có thể xảy đến trong vòng 12 tháng.

Giống như quy tắc Basel dành cho ngân hàng, Solvency II tiếp cận vấn đề từ góc độ rủi ro tiềm tàng, tức là doanh nghiệp càng nhiều rủi ro thì càng phải cẩn trọng áp dụng biện pháp phòng ngừa.

Ba yếu tố cơ bản nhất trong Solvency II là: tính định lượng, tức là cụ thể hóa số vốn mà doanh nghiệp bảo hiểm phải duy trì; công tác quản trị nội bộ và giám sát và công bố thông tin và bảo đảm tính minh bạch để thị trường có thể tự đánh giá doanh nghiệp một cách chính xác hơn.

Chịu trách nhiệm chung về Solvency II là Cơ quan bảo hiểm và hưu trí nghề nghiệp châu Âu (EIOPA), còn trách nhiệm cụ thể lại được phân theo từng quốc gia, ví dụ như ở Anh là Cơ quan Giám sát Tài chính (PRA) trực thuộc Ngân hàng Trung ương. Tùy theo từng hoàn cảnh cụ thể, mà chế tài ở một số nước có thể chặt chẽ hơn các nước khác.

Giới chức EU không có ý định sử dụng Solvency II như một công cụ để yêu cầu các công ty bảo hiểm tăng vốn, bởi lĩnh vực này đã chứng tỏ được năng lực của mình khi vượt qua cuộc khủng hoảng tài chính một cách khá lành lặn. Thậm chí, có những trường hợp còn quyết định tăng mức cổ tức chi trả cho cổ đông, như công ty bảo hiểm Axa (Pháp).

Mất gần 15 năm “thai nghén” mới được ra đời, nhưng mọi việc mới chỉ bắt đầu với Solvency II. Trong vài tháng tới, các công ty bảo hiểm sẽ bắt đầu phải tuân thủ chế độ báo cáo mới về tình hình thanh khoản, mặc dù một số doanh nghiệp có vài năm chuyển đổi để dần dần thích nghi.

Mọi việc mới chỉ bắt đầu với Solvency II

Tín hiệu sóng M&A

Theo đánh giá của các chuyên gia, khi quy định mới đi vào thực tế, sẽ có những doanh nghiệp bảo hiểm hưởng lợi đáng kể so với các công ty trong cùng lĩnh vực, ví dụ, công ty bảo hiểm nhân thọ có thể gặp nhiều khó khăn hơn công ty bảo hiểm tài sản và bảo hiểm tai nạn, khiến không ít doanh nghiệp phải thay đổi mô hình hoạt động.

Không có vẻ gì lo lắng trước những thay đổi chính sách mới của Solvency II, là các doanh nghiệp bảo hiểm quy mô lớn và đã có sẵn danh mục đa dạng. Đơn giản, là vì những doanh nghiệp này có đủ nguồn lực cần thiết để xây dựng mô hình tính toán nhu cầu vốn, thay vì phải sử dụng mô hình của cơ quan chức năng, mà những mô hình tự xây dựng thường cho ra kết quả là số vốn yêu cầu “vừa phải”. Thêm vào đó, việc bảo hiểm đa ngành nghề, đa quốc gia, giúp doanh nghiệp thích nghi tốt hơn với quy định mới.

Phần vất vả có lẽ dành cho các công ty bảo hiểm chuyên ngành, thiếu sự đa dạng hóa và vì thế yêu cầu về vốn cũng cao hơn và khắt khe hơn.

Khi Solvency II có hiệu lực, người ta đã nhìn thấy một hướng tác động quan trọng là làn sóng mua bán sáp nhập trong ngành bảo hiểm. Từ giờ, bên đi mua sẽ có nguồn thông tin đáng tin cậy hơn để đánh giá chính xác giá trị doanh nghiệp mà mình muốn thâu tóm.

Các công ty bảo hiểm quy mô nhỏ sẽ phải tìm đến với nhau để lớn mạnh hơn, hòng đáp ứng yêu cầu về vốn và chế độ báo cáo của Solvency II. Những doanh nghiệp lớn thì tìm cách nâng cao hiệu quả bằng cách đa dạng hóa danh mục. Đặc biệt, các công ty bảo hiểm nhân thọ sẽ mở rộng sang bất động sản và bảo hiểm tai nạn.

Năm 2015 là một năm bận rộn của M&A lĩnh vực bảo hiểm với tổng giá trị 118 tỷ USD, tăng 60% so với năm 2014 và dự báo năm 2016 sẽ không “nhàn hạ” hơn chút nào.

Hùng Anh