Ảnh hưởng nặng nề

Phát biểu tại hội nghị công tác 6 tháng đầu năm, triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm của Ban Chấp hành VCA mới đây, Chủ tịch Nguyễn Ngọc Bảo cho biết, số lượng HTX, tổ hợp tác (THT) thành lập mới và thu hút thành viên mới 6 tháng qua trong toàn hệ thống Liên minh là 752 HTX, 10 liên hiệp HTX, gần 6.000 THT. Tổng vốn điều lệ đạt trên 36,6 nghìn tỷ đồng, trung bình 1.434 tỷ đồng/ HTX; tổng giá trị tài sản đạt trên 181,74 nghìn tỷ đồng, tăng khoảng 2% so với năm 2019, doanh thu bình quân đạt 1,7 tỷ đồng, giảm 11% so với cùng kỳ năm 2019.

Kinh tế hợp tác xã, HTX suy giảm rõ rệt do ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 và chia thành 2 xu hướng rõ nét. Đó là, các HTX phát triển ổn định và vượt qua khó khăn vì Covid-19 là HTX sản xuất nông nghiệp về lúa gạo và chăn nuôi lợn, nguyên nhân là do giá lúa gạo và thịt lợn tăng cao.

Trong khi đó, các HTX nông nghiệp, có tới gần 70% thành viên không nhập được giống cá, giống cây trồng từ Trung Quốc; giảm 45% giá bán nông sản, thực phẩm so với tháng 12/2019; các HTX, liên hiệp HTX xuất khẩu nông sản sang thị trường Trung Quốc bị đình trệ, giảm 40% kim ngạch xuất khẩu.

Đối với HTX phi nông nghiệp, 1.338 HTX vận tải hành khách du lịch chỉ có 20% khách thuê; HTX vận chuyển hành khách xe buýt và tuyến cố định sụt giảm khoảng 40% lượng khách; HTX vận chuyển hàng hóa bằng công-ten-nơ xuất nông sản sang Trung Quốc nằm chờ rải rác ở cửa khẩu, phát sinh nhiều chi phí kho bãi, hàng hóa hư hỏng nhiều.

Phần lớn HTX thương mại, dịch vụ, du lịch giảm khoảng 40% doanh thu; các HTX tiểu thủ công nghiệp, thủ công mỹ nghệ, may mặc hoạt động cầm chừng do thiếu nguyên liệu, lao động và khó khăn về tiêu thụ. Riêng với Quỹ tín dụng nhân dân, doanh số cho vay cũng bị sụt giảm đáng kể do các thành viên không tiêu thụ được sản phẩm, sản xuất, kinh doanh bị đình trệ, giảm nhu cầu vay vốn khiến thu nhập và đời sống của người lao động, thành viên HTX gặp nhiều khó khăn.

“Nhằm phần nào khắc phục khó khăn của các HTX sau Covid-19, chúng tôi đã ban hành nhiều văn bản yêu cầu Liên minh HTX các tỉnh, thành phố, đơn vị thành viên chủ động nắm bắt kịp thời khó khăn, vướng mắc, thiệt hại sản xuất, kinh doanh của HTX, liên hiệp HTX để báo cáo cấp ủy, chính quyền địa phương và Thủ tướng Chính phủ. Triển khai mạnh mẽ việc hỗ trợ các đơn vị thông qua tư vấn, tiếp cận vay vốn các tổ chức tín dụng, Quỹ Hỗ trợ phát triển HTX; đẩy mạnh các hoạt động xúc tiến thương mại, kết nối cung - cầu và tiêu thụ hàng nông sản sau Covid-19. Đồng thời, chỉ đạo Quỹ Hỗ trợ phát triển HTX thực hiện cơ cấu lại kỳ hạn trả nợ, gia hạn nợ, góp phần nâng cao năng lực quản trị của các HTX...”, Chủ tịch Nguyễn Ngọc Bảo khẳng định.

Cần giải pháp hỗ trợ kịp thời

Theo ông Nguyễn Hùng Tiến - Trưởng ban Kinh tế đầu tư (VCA), mặc dù Chính phủ rất quyết liệt trong triển khai thực hiện các biện pháp cấp bách hỗ trợ người dân bị ảnh hưởng do dịch Covid-19, song thực tế trong các chính sách hỗ trợ, các bộ, ngành chưa chú ý nhiều đến khu vực kinh tế hợp tác, HTX. Vì vậy, đến thời điểm này, rất ít HTX tiếp cận được các chính sách hỗ trợ, cụ thể ở đây là chính sách tín dụng, giãn giảm thuế phí hay các chính sách hỗ trợ của địa phương.

Ông Tiến nhấn mạnh thêm: VCA đã có công văn báo cáo Thủ tướng Chính phủ về tác động của dịch Covid-19 đối với khu vực kinh tế hợp tác, HTX và kiến nghị Thủ tướng Chính phủ, các bộ ngành, địa phương quan tâm, triển khai một số giải pháp để kịp thời tháo gỡ khó khăn cho khu vực này.

Cụ thể, đề nghị các tổ chức tín dụng cho phép kéo dài thời hạn cho vay, giãn kỳ hạn trả nợ, giảm lãi suất tiền vay; giảm các loại phí liên quan đến khoản vay, thanh toán và các giao dịch khác. Giãn thời hạn nộp thuế VAT 6 tháng; giảm 1 năm thời hạn nộp thuế thu nhập doanh nghiệp, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp ở mức thấp hơn so với doanh nghiệp và áp dụng dài hạn; giảm tiền thuê đất, phí và lệ phí trong thời hạn ít nhất 1 năm; giãn thời hạn nộp bảo hiểm xã hội 6 tháng/lần.

“Ngoài ra, VCA kiến nghị Chính phủ và các bộ ngành sớm ban hành nghị định về tổ chức và hoạt động của hệ thống Quỹ Hỗ trợ phát triển HTX trung ương và địa phương để VCA và các địa phương có khung khổ pháp lý tạo điều kiện cho các Quỹ Hỗ trợ phát triển HTX mở rộng cho vay đối với HTX; cấp bổ sung vốn điều lệ cho Quỹ Hỗ trợ phát triển HTX trung ương đến năm 2020 đạt 1.000 tỷ đồng theo Quyết định số 23/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ và Quỹ Hỗ trợ phát triển HTX địa phương để có nguồn vốn mở rộng tín dụng, hỗ trợ HTX”, ông Tiến thông tin.

Phạm Duy