Được người họ hàng mách bảo buôn hoa ngày Tết lãi rất cao “một vốn, bốn lời”, chị Mai (Thanh Trì, Hà Nội) về bàn với chồng dành khoản tiết kiệm cả năm là mấy chục triệu đồng đi buôn hoa trong dịp Tết Mậu Tuất vừa qua. 

Thà phá bỏ còn hơn bán rẻ

Tuy nhiên, khi bắt đầu kinh doanh, chị Mai mới thấy để thu lời cao không hề dễ dàng, chưa kể vì không có nhiều kinh nghiệm chăm bón nên hoa của chị không tươi và đẹp như các cửa hàng bên cạnh. 

“Mỗi sáng, vợ chồng phải dậy từ 2 giờ sáng để đi lấy hàng, nhưng người trả giá thì nhiều mà người mua chẳng được bao. Kết quả, “phi vụ” kinh doanh này không được lãi mà còn lỗ vì ế. Đây là lần đầu mà cũng là lần cuối cùng chọn buôn hoa”, chị Mai tâm sự.

Một tiểu thương bán hoa buồn bã cho biết do trước Tết buôn bán ế ẩm nên cố gắng bảo quản, chăm sóc để mong ra Tết thu hồi vốn chút ít, nhưng ai ngờ càng ra Tết, giá càng xuống. 

Một bó hoa lay ơn (khoảng 10 bông) chúm chím nụ có giá từ 120 – 200 nghìn đồng trước Tết, nay chỉ còn 15 – 20 nghìn đồng/bó, thậm chí những bó hoa đã nở, mức giá rẻ kịch sàn từ 5 – 10 nghìn đồng. Giá rẻ nhưng sức tiêu thụ chậm khiến lượng hoa tồn đọng vẫn còn khá nhiều.

Dịp Tết vừa qua, hình ảnh người bán hoa đập bỏ, phá nát hoa để đưa lên xe rác còn hơn bán rẻ khiến nhiều người không khỏi xót xa vì lâu nay, hoa vốn dĩ là hàng hoá luôn được nâng niu.

Người buôn “thất bát”, người trồng hoa cũng chẳng khá khẩm. Dù Tết Nguyên đán đã trôi qua nhưng thời điểm này, nhiều cánh đồng ở làng hoa Tây Tựu (Bắc Từ Liêm, Hà Nội) mới đồng loạt bung nở, giá hoa giảm mạnh, sức tiêu thụ trên thị trường chậm, nhiều chủ vườn để mặc cho hoa nở rụng đầy gốc.

Nguyên nhân là do đợt rét kéo dài trước Tết Nguyên đán khiến hoa ly nở muộn. Nếu như thời điểm trước Tết, người dân Tây Tựu bán được giá 400 nghìn đồng 10 cành ly thì sau Tết chỉ còn 60 – 80 nghìn đồng. Thậm chí, nhiều nông dân thua lỗ nặng đành chấp nhận bán thanh lý để mong vớt vát được chút vốn liếng.

Đáng chú ý, đây không phải là lần đầu tiên. Năm 2017, người dân Tây Tựu đã thất bát mùa hoa Tết vì thời tiết nắng nóng kéo dài nên hoa đều bung nở trước Tết. Khi đó, người tiêu dùng phải chung tay “giải cứu”. 

Nhiều người phải xếp hàng để mua hoa nhập khẩu 

Và xếp hàng... để mua hoa ngoại

Trong khi đó, thị trường hoa NK lại khá “tươi sáng”. Thời điểm cận Tết, nhiều người phải xếp hàng để chờ mua dù giá một bó hoa không hề rẻ, để có được một bình hoa đẹp, cần ít nhất 10-20 cành nên giá cho mỗi bình dao động từ vài triệu đồng trở lên.

Anh Phương (chủ một cửa hàng hoa NK trên phố Kim Mã, Hà Nội) cho biết doanh thu của cửa hàng dịp Tết vừa qua khá tốt. 

Theo anh Phương, giá hoa NK khá cao nhưng mấy ngày gần Tết, các cửa hàng hoa NK có tiếng vẫn luôn khan hàng. Người bán, người bó, người vận chuyển làm không hết việc.

Xuất phát từ nhu cầu được có những loại hoa đẹp, lạ để trang trí ngày càng cao, thị trường hoa NK theo đó cũng ngày càng phong phú. Nhiều chủ hàng hoa còn tự tin khẳng định muốn mua hoa gì cũng có, của nước nào cũng đều đáp ứng được. 

Thống kê của Tổng cục Hải quan cho thấy NK hoa cây cảnh (bao gồm dạng củ, dạng cây, dạng cành, và loại khác) của Việt Nam trước dịp Tết Nguyên đán năm 2018 (từ ngày 1/12/2017 – 31/1/2018) của Việt Nam sơ bộ đạt kim ngạch 18 triệu USD, tăng mạnh 46,8% so với dịp Tết năm trước.

Các thị trường cung cấp hoa, cây cảnh sang Việt Nam có kim ngạch tăng mạnh như thị trường Hà Lan với hơn 5 triệu USD, tăng 76%; thị trường Trung Quốc đạt 3,6 triệu USD, tăng 80,8%. 

Về cơ cấu NK các loại hoa, cây cảnh dịp Tết năm 2018 chủ yếu là các loại hoa, cây cảnh dạng cây sống, dạng thân cây sống đạt kim ngạch 7,9 triệu USD, chiếm 43,8% tổng kim ngạch NK với những loại hoa như cây hoa lan, cây hoa đỗ quyên, cây vạn niên thanh, cây tùng cảnh… Trong đó, xuất xứ từ Trung Quốc với 3,3 triệu USD (các loại hoa lan đạt trên 2 triệu USD). Ngoài ra, còn có xuất xứ từ Đài Loan với 2,7 triệu USD; Nhật Bản trên 1 triệu USD.

Về các loại hoa, cây cảnh dạng củ đạt kim ngạch 7,6 triệu USD, chiếm 42,1% tổng kim ngạch NK hoa, cây cảnh trước dịp Tết năm 2018. Các loại hoa dạng củ được NK chủ yếu là củ hoa lily xuất xứ từ Hà Lan đạt kim ngạch 4,4 triệu USD, xuất xứ từ New Zealand với kim ngạch 1,1 triệu USD; xuất xứ Pháp là hơn 1 triệu USD…

Thy Lê