Theo Bộ Tài chính, tình trạng người dân và doanh nghiệp bị thông báo nợ thuế "oan" thời gian qua xuất phát từ ba nhóm nguyên nhân chính.

Thứ nhất là lỗi hệ thống sai sót trong quá trình cập nhật, đồng bộ dữ liệu của cơ quan thuế.

Thứ hai là bị lợi dụng thông tin: các đối tượng xấu đánh cắp thông tin cá nhân để đăng ký kinh doanh trái phép.

Thứ ba là lỗi từ người nộp thuế. Đây là nguyên nhân chủ quan khi người dân nộp thuế nhưng ghi sai thông tin trên chứng từ (mã số thuế, tiểu mục, cơ quan thu...) hoặc kê khai không đúng nghĩa vụ.

Trước kiến nghị của cử tri TP. Đà Nẵng về việc cần lập biên bản xác nhận với người dân trước khi ra thông báo nợ thuế, Bộ Tài chính cho rằng việc áp dụng đại trà là không khả thi. Điều này sẽ làm phát sinh thêm thủ tục hành chính, gây tốn kém chi phí và chậm trễ quá trình thông tin.

Thay vào đó, việc lập biên bản chỉ thực hiện với các trường hợp dữ liệu có dấu hiệu bất thường hoặc nghi ngờ bị lợi dụng thông tin cá nhân. Hiện nay, trên mỗi thông báo nợ thuế đều có thông tin cán bộ phụ trách để người dân trực tiếp trao đổi, xác minh nhanh chóng.

Để hạn chế sai sót và minh bạch hóa thông tin, ngành Thuế đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, như đa dạng kênh thông báo: Nợ thuế được gửi qua eTax, eTax Mobile, email, tin nhắn SMS và văn bản giấy.

Tính năng phản hồi trực tuyến: Ứng dụng eTax đã cập nhật tính năng "Phản ánh thu nhập không đúng, nợ sai", cho phép người dân gửi khiếu nại và theo dõi xử lý ngay trên điện thoại.

Làm sạch dữ liệu: Tăng cường xác thực mã số thuế với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để ngăn chặn tình trạng mạo danh thông tin cá nhân.

Dù đã thu hồi được hơn 65.000 tỷ đồng trong năm qua, nhưng Bộ Tài chính cho biết tình trạng nợ thuế vẫn có xu hướng tăng mạnh. Dự báo đến cuối năm 2025, tổng nợ thuế ước đạt gần 229.000 tỷ đồng.

Để đối phó với tình trạng chây ì, cơ quan thuế đã ban hành hơn 91.600 thông báo tạm hoãn xuất cảnh, thu hồi hơn 6.000 tỷ đồng. Đáng chú ý, trong số này có gần 4.000 trường hợp người nộp thuế đã bỏ địa chỉ kinh doanh.

Bộ Tài chính cho biết Luật Quản lý thuế (sửa đổi) vừa được Quốc hội thông qua và có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 sẽ siết chặt hơn quy định này. Theo đó, cơ quan chức năng được phép tạm hoãn xuất cảnh đối với cá nhân thực sự đứng sau chi phối doanh nghiệp nợ thuế, thay vì chỉ áp dụng với người đại diện pháp luật như trước đây. Quy định này nhằm chấm dứt tình trạng thuê người đứng tên để né tránh trách nhiệm thuế.

Thanh Hoa