Bộ Tài chính vừa có văn bản 3905 gửi Bộ Công Thương nhất trí tiếp tục cho xuất khẩu đối với gạo nếp, gạo đồ, gạo hữu cơ và gạo thơm, nhưng tạm dừng xuất khẩu gạo tẻ thường (cấp thấp) đến hết ngày 15/6/2020 để đảm bảo mua đủ gạo dự trữ quốc gia theo Quyết định số 05/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về kế hoạch giao chỉ tiêu dự trữ quốc gia năm 2020.

Được biết, chỉ tiêu kế hoạch mua gạo dự trữ quốc gia năm 2020 được Thủ tướng Chính phủ giao là 190.000 tấn gạo và 80.000 tấn lúa thường. Trước tình hình xuất khẩu tăng nên các doanh nghiệp đã trúng thầu cung cấp gạo cho dự trữ quốc gia (đến ngày 4/3 đã trúng thầu 178.000/190.000 tấn kế hoạch) và có tình trạng kéo dài thời gian ký hợp đồng cũng như không thực hiện thương thảo hợp đồng.

Do đó, Bộ Tài chính đề nghị Bộ Công Thương báo cáo Chính phủ tạm dừng xuất khẩu gạo cấp thấp đến hết ngày 15/6. Sau khi dự trữ quốc gia đã mua đủ số lượng gạo dự trữ theo kế hoạch được giao thì tiếp tục điều hành xuất khẩu linh hoạt, phù hợp thực tế.

Bộ Tài chính cũng giao Tổng cục Hải quan thực hiện giám sát chặt việc xuất khẩu đối với gạo nếp, gạo đồ, gạo hữu cơ và gạo thơm; đồng thời giám sát việc dừng xuất khẩu gạo cấp thấp đến hết ngày 15/6.

Sau ngày 15/6, khi gạo cấp thấp được xuất khẩu bình thường, Tổng cục Hải quan sẽ căn cứ vào số lượng do Bộ Công Thương công bố để giám sát thủ tục hải quan theo quy định.

Hôm 6/4, Bộ trưởng Công Thương Trần Tuấn Anh có văn bản gửi Thủ tướng Chính phủ báo cáo về việc xuất khẩu gạo trong bối cảnh dịch bệnh và hạn hán, xâm nhập mặn với lượng gạo xuất khẩu đề xuất trong tháng 4 và 5 là 800.000 tấn, giữ nguyên như đề xuất hôm cuối tháng 3.

Tại văn bản này, Bộ Công Thương đề xuất cho phép tiếp tục xuất khẩu gạo nhưng phải kiểm soát chặt số lượng theo từng tháng, trong đó lượng gạo được phép xuất khẩu trong tháng 4 là 400.000 tấn. Vào tuần cuối cùng của tháng 4, căn cứ vào diễn biến dịch bệnh và báo cáo của các bộ ngành, Thủ tướng sẽ xem xét, quyết định phương hướng điều hành xuất khẩu gạo cho tháng 5.

Trước đó, căn cứ kết quả rà soát và các ý kiến của các tỉnh, thành ĐBSCL và các doanh nghiệp, Đoàn kiểm tra liên ngành do Bộ Công thương chủ trì đã báo cáo Thủ tướng Chính phủ phương án điều hành xuất khẩu gạo trong thời gian tới, với đề xuất cho phép tiếp tục xuất khẩu gạo nhưng phải kiểm soát chặt số lượng xuất khẩu theo từng tháng, trước mắt là tháng 4, tháng 5/2020.

Vũ Trọng