Tất cả sự thay đổi chớp nhoáng ở QCG gần đây đều bắt nguồn từ phần thuyết minh của báo cáo tài chính hợp nhất năm 2016. Phần thuyết minh mục 36 cho thấy QCG đã trả hơn 1.600 tỷ đồng nợ vay trong lúc tình hình tài chính không mấy khả quan. Và điều khiến nhà đầu tư hào hứng hơn chính là nguồn gốc của số tiền dùng để trả nợ.

Lợi ích bất ngờ

QCG cho biết đã nhận 50 triệu USD (hơn 1.100 tỷ đồng) tiền tạm ứng từ công ty Cổ phần Đầu tư Sunny Island sau khi ký biên bản ghi nhớ chuyển nhượng dự án Phước Kiển. Trong khi chuyện mua bán còn đang đàm phán, QCG đã sử dụng hết số tiền nhận trước từ đối tác. Tuy nhiên, chuyện này không những không khiến công ty lo lắng mà ngược lại, còn mang đến nhiều lợi ích bất ngờ cho QCG.

Trước hết, dù QCG chưa tìm ra phương án hợp tác hợp lý nhất (bán hết hay hợp tác đầu tư) cho dự án Phước Kiển nhưng ít ra bản “hợp đồng tạm” đã giúp QCG gỡ được nút thắt áp lực nợ ngắn hạn. Thậm chí, QCG còn giảm được số lãi vay đáng kể nhờ thanh toán trước hạn.

Đáng kể nhất là chỉ nhờ bản thỏa thuận chưa có kết quả rõ ràng này, giá cổ phiếu QCG đã tăng như vũ bão trong thời gian ngắn. Tính từ lúc bản báo cáo tài chính hợp nhất được công bố vào giữa tháng 4/2017 đến ngày đại hội cổ đông cuối tháng 6/2017, cổ phiếu QCG đã tăng giá hơn 5 lần, từ mức khoảng 6.000 đồng/cổ phiếu lên hơn 30.000 đồng/cổ phiếu.

Thời điểm cuối năm 2016, gia đình nữ lãnh đạo Quốc Cường Gia Lai sở hữu hơn 51% cổ phiếu công ty. Nhờ đợt tăng giá ngoạn mục này, tài sản các cổ đông lớn thay đổi không ít và các cổ đông nhỏ đương nhiên cũng được hưởng lợi theo.

Khi giá cổ phiếu tăng, vốn hóa công ty tăng theo sẽ là những “hình ảnh đẹp” – hỗ trợ rất nhiều cho kế hoạch phát hành 750 tỷ đồng trái phiếu chuyển đổi, mới được trình bày tại đại hội cổ đông. Giá chuyển đổi là 30.000 đồng/cổ phiếu, khá tương đồng với mức đỉnh mà cổ phiếu này đạt được tại ngày diễn ra đại hội cổ đông.

Giá cổ phiếu “tăng phi mã” chỉ là hệ quả, mấu chốt vẫn là tài xoay sở của nữ lãnh đạo Nguyễn Thị Như Loan – Chủ tịch QCG, khi cứu được dự án mà trong gần 10 năm qua, gia đình bà đã đổ gần như hết cả tài sản vào đây và đang trong tình cảnh bế tắc.

Phước Kiển có diện tích hơn 90ha, nằm tại huyện Nhà Bè, Tp.HCM. QCG đã rót vào đây hơn 4.000 tỷ đồng. Chia sẻ tại đại hội cổ đông 2017, bà Loan cho biết, nếu không trả được nợ và lãi vay, dự án Phước Kiển sẽ phải chuyển sang VAMC (công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam), khi đó cả Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) và QCG đều thiệt hại.

Bà Nguyễn Thị Như Loan – Chủ tịch Quốc Cường Gia Lai

Tài năng lãnh đạo

Tuy nhiên, đây không phải là lần đầu tiên bà Loan thể hiện tài năng lãnh đạo của mình tại QCG. Còn nhớ, năm 2013, khi phần lớn các doanh nghiệp bất động sản gặp khủng hoảng, QCG vẫn kiên trì bám trụ thị trường và có lãi chút ít.

Thời điểm đó, ngoài việc chuyển trụ sở công ty về nhà riêng để giảm chi phí, bà Loan còn lên kế hoạch bán một số dự án để tạo nguồn thu. QCG đã bán một phần dự án Giai Việt ở hai block A và B cùng 1/3 dự án ở 24 Lê Thánh Tôn (quận 1, Tp.HCM). Sau tất cả, bà Loan cũng không quên dồn tiền tiếp cho dự án Phước Kiển để hoàn thành khâu giải phóng mặt bằng.

Giải pháp bán bớt dự án cũng được bà Loan thực hiện trong năm qua. Điển hình như QCG đã mua nhanh bán nhanh dự án Hải Châu và tạo ra lợi nhuận đột phá trong quý IV/2016. Tuy không đạt được kế hoạch lợi nhuận đặt ra trước đó nhưng bà Loan cũng giúp QCG ghi nhận sự đột biến về kết quả kinh doanh năm 2016 so với những năm trước.

Cách làm này có vẻ hiệu quả trong tình thế hiện tại và được QCG tiếp tục sử dụng vào năm 2017, trong lúc chờ tính lại bài toán Phước Kiển cho đến đầu năm 2018.

Bằng chứng là khi chia sẻ thông tin sau đại hội cổ đông, ông Nguyễn Quốc Cường, Phó Tổng Giám đốc QCG, cho biết, để tạo nhanh dòng tiền, công ty đang bán cổ phần 4 dự án cho đối tác và thu tiền theo tiến độ xây dựng, dự kiến thu về trên 3.000 tỷ đồng trong năm 2017. Cách làm này dù sao cũng thu được tiền về, vẫn hơn là bán cho ngân hàng để cấn trừ nợ và không thu được tiền mặt như một số doanh nghiệp khác buộc phải làm.

Đến thời điểm hiện nay, ngoài việc gỡ nút thắt nợ ngắn hạn, bà Loan còn cứu được dự án đã đổ cả tài sản vào để đầu tư, đồng thời có thêm cơ hội “phất lên” nhờ hợp tác ở dự án Phước Kiển.

Bản thỏa thuận này dù chưa có kết quả rõ ràng nhưng có thể nói, QCG đã cầm chắc trong tay. Khi sử dụng trước tiền của đối tác, hẳn bà Loan đã có phương án chắc chắn. Ngay trong đại hội cổ đông, bà Loan nói “có thể trì hoãn dự án do đối tác chưa giao quy hoạch cụ thể” mà không sợ ảnh hưởng đến hợp đồng, đủ để thấy bà rất tự tin.

Nhận định về thỏa thuận này, một chuyên gia tư vấn doanh nghiệp lâu năm lý giải, khi tiền đã rút ra khỏi túi, tức là các tay chơi đã đạt được thỏa thuận nhất định. Vấn đề là làm theo hướng nào để có lợi cho cả đôi bên mà thôi.

Tình hình hiện tại cũng cho thấy, mọi việc đều nằm trong tầm kiểm soát của bà Loan. Với 4% diện tích chưa giải tỏa được là do người dân đòi giá cao, không phải không thương lượng được. Vấn đề là sau khi giải tỏa xong, bà Loan sẽ chọn phương án hợp tác hay bán đứt dự án này.

Trong năm nay, nguồn tiền thu về từ kỳ vọng của QCG không nhỏ cho nên việc hợp tác để thu lợi nhuận cao hơn, như bà Loan chia sẻ trước đây, đang được quan tâm nhiều hơn là khả năng bán đứt dự án.

Hoàng Yến