Theo Bộ Công Thương, với mức cắt giảm thuế quan hầu hết về 0% của 13 Hiệp định FTA đã đưa Việt Nam trở thành một trong những quốc gia có độ mở cửa cao nhất trên thế giới. Tuy nhiên, song hành cùng với những thuận lợi của các Hiệp định khi tận dụng lợi thế so sánh để gia tăng hiệu quả sản xuất, Việt Nam cũng phải đối mặt với không ít thách thức, một số ngành sản xuất trong nước không thích ứng kịp với diễn biến cạnh tranh phức tạp. 

Vì vậy, kể từ năm 2013 đến nay, Bộ Công Thương đã khởi xướng điều tra 16 vụ việc phòng vệ thương mại (PVTM), trong đó có 10 vụ việc điều tra chống bán phá giá và 6 vụ việc điều tra tự vệ. 

Theo Bộ Công Thương, pháp luật về PVTM Việt Nam đã được xây dựng cách đây 15 năm, trước khi chính thức gia nhập WTO. Tuy nhiên, chỉ trong khoảng 5 năm gần đây, Việt Nam mới thực sự chủ động sử dụng công cụ hợp pháp mà WTO và các FTA cho phép.

Số vụ khởi xướng điều tra còn khiêm tốn, song Bộ Công Thương cho rằng các biện pháp PVTM đã đem lại hiệu quả tích cực cho các ngành sản xuất trong nước, giúp ngành khắc phục thiệt hại do sự gia tăng của hàng nhập khẩu gây ra, giữ vững sản xuất và từng bước phát triển.

Các biện pháp PVTM đã và đang áp dụng góp phần bảo vệ công ăn việc làm của khoảng 120.000 người lao động trong các lĩnh vực nói trên, khuyến khích sản xuất trong nước phát triển và hỗ trợ cân bằng cán cân thanh toán quốc tế. Theo tính toán, những ngành sản xuất đang được bảo vệ bởi các biện pháp PVTM ước tính đóng góp khoảng 6,3% GDP của cả nước. Với việc tăng thuế nhập khẩu, các biện pháp PVTM được áp dụng cũng đã góp phần tăng nguồn thu cho ngân sách nhà nước với mức thuế thu được ước tính lên tới hàng nghìn tỷ đồng.

Trong thời gian tới, Bộ Công Thương cho biết sẽ tiếp tục quan tâm, bảo vệ lợi ích chính đáng của các ngành sản xuất trong nước thông qua việc điều tra, áp dụng các biện pháp PVTM trên nguyên tắc công khai, minh bạch, tuân thủ quy định pháp luật và phù hợp với các cam kết quốc tế của Việt Nam.

Lê Thúy