Xóa nghèo trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số ở Gia Lai (Bài cuối): Tính chuyện đường dài cho hồ tiêu
Chọn cỡ chữ
Xóa nghèo trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số ở Gia Lai (Bài cuối): Tính chuyện đường dài cho hồ tiêu
Việc khánh thành trụ sở, sân phơi, xưởng sơ chế và chế biến nông sản tại thôn 1, xã Nam Yang, huyện Đắk Đoa, tỉnh Gia Lai của HTX nông nghiệp và Dịch vụ Nam Yang (HTX Nam Yang) đúng vào mùa thu hoạch hồ tiêu vừa qua đã mang đến niềm vui và hy vọng cho hơn 110 thành viên HTX. Điều quan trọng nhất là HTX đã xây dựng thành công sản phẩm hồ tiêu thương hiệu Lệ Chí và được chứng nhận sản phẩm tiêu hữu cơ USDA của Mỹ, mở ra cơ hội lớn cho hồ tiêu Lệ Chí.
Thành lập tháng 8/2017, ban đầu HTX Nam Yang có 15 thành viên tham gia, trong đó có đến hơn 70% là đồng bào dân tộc Ba Na, J’rai. Ngay khi mới bắt tay vào hoạt động, anh Nguyễn Tấn Công, Chủ tịch Hội đồng quản trị HTX đã quyết tâm đưa HTX đi theo hướng sản xuất nông nghiệp hữu cơ để đưa sản phẩm xuất khẩu ra thị trường thế giới.
Bền bỉ xây dựng thương hiệu
Theo đó, sau khi tìm hiểu, nghiên cứu, anh Công đã chủ động thay đổi quy trình chăm sóc; không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, không dùng phân vô cơ, nhất là thuốc diệt cỏ… cho các vườn hồ tiêu. Song song với đó, anh Công cùng chị Nguyễn Thị Nga, Phó Giám đốc HTX đã kiên nhẫn, bền bỉ xây dựng cho sản phẩm hồ tiêu thương hiệu Lệ Chí chứng nhận sản phẩm tiêu hữu cơ USDA của Mỹ, mở ra cơ hội lớn cho hồ tiêu Lệ Chí.
Gian hàng của HTX Nam Yang được trưng bày tại Đại Hội Liên minh HTX Việt Nam, tháng 12 năm 2020 tại Hà Nội.
Để sản xuất đạt hiệu quả, ngay sau khi thành lập, thành viên HTX đã tích cực đi tham quan, học hỏi những mô hình sản xuất nông sản hữu cơ, nông sản chất lượng cao tại các tỉnh, tham gia các hội nghị, hội thảo, gặp gỡ các chuyên gia trong và ngoài nước về nông nghiệp hữu cơ… Qua đó, tích lũy kinh nghiệm, kiến thức để triển khai vào sản xuất của HTX. HTX cũng đã mạnh dạn tiếp cận những doanh nghiệp thu mua nông sản sạch chất lượng cao, nông sản hữu cơ của các Công ty Nedspice, Gia vị Sơn Hà, Hồ tiêu Việt… nhằm tìm kiếm đầu ra ổn định với giá tốt.
Sau một thời gian học hỏi, triển khai áp dụng, đến niên vụ 2017- 2018, HTX Nam Yang đã có một vườn tiêu 1,5 ha được Tổ chức Chứng nhận quốc tế Control Union cấp chứng nhận đạt tiêu chuẩn hữu cơ của Mỹ và EU. Toàn bộ sản lượng gần 7 tấn của vườn tiêu được Cty TNHH Hồ tiêu Việt bao tiêu với giá 120.000 đ/kg, cao hơn so với giá thị trường tới gần 2 lần.
Với thành công ban đầu đó, HTX tiếp tục đẩy mạnh việc mở rộng quy mô sản xuất tiêu hữu cơ. Trong niên vụ 2018- 2019, HTX đã có gần 16 ha tiêu đạt tiêu chuẩn hữu cơ của Mỹ và EU, với sản lượng gần 60 tấn. Trong đó 4,6 ha được Cty TNHH Hồ tiêu Việt liên kết bao tiêu với giá 85.000 đ/kg; 4,8 ha liên kết bao tiêu với Cty Gia vị Sơn Hà, giá 82.000 đ/kg.
Cùng với đó, nhiều thành viên của HTX Nam Yang cũng bắt đầu đi theo hướng tăng dần các diện tích đất nông nghiệp theo hướng hữu cơ. Đến nay, HTX thu hút 110 thành viên tham gia, trong đó có đến 80 thành viên là đồng bào dân tộc Ba Na, J’rai sản xuất khoảng 80 ha hồ tiêu và 120 ha cà phê.
Sau thời gia nỗ lực sản xuất sạch, đến nay HTX có 9 sản phẩm được UBND tỉnh Gia Lai công nhận OCOP 3 sao và 4 sao. Tiêu biểu như: Tiêu Lệ Chí (tiêu sọ hữu cơ, tiêu đỏ hữu cơ, tiêu đen hữu cơ, tiêu muối hữu cơ một nắng…), cà phê Đắk Yang, măng le Lệ Chí và khoai mật Lệ Chí…
Kho, xưởng của HTX Nam Yang mới được khánh thành và đi vào hoạt động đã cơ bản tháo gỡ khó khăn về cơ sở hạ tầng cho HTX.
Anh Công cho biết, việc khánh thành trụ sở, sân phơi, xưởng sơ chế và chế biến nông sản các thành viên HTX hết sức vui mừng, bởi từ khi thành lập đến nay HTX không có trụ sở riêng, việc phơi, chế biến tiêu, cà phê vẫn tiến hành tại nhà của mỗi thành viên.
Được biết, công trình có tổng vốn đầu tư 8,5 tỷ đồng, trên diện tích khoảng 5.000m2. Trong đó, vốn từ chương trình hỗ trợ phát triển HTX giai đoạn 2015 - 2020 theo Quyết định 2261/QĐ-TTg là 6,8 tỷ đồng, vốn đối ứng của HTX là 1,7 tỷ đồng.
Tích cực xúc tiến tiêu thụ sản phẩm
Được biết, ngay từ năm 2018, HTX Nam Yang đã đưa sản phẩm đi tham gia các hội chợ, kết nối cung cầu, đồng thời trưng bày tại các kênh siêu thị, cửa hàng trên cả nước và quảng bá trên các kênh online. Tại một số hội chợ Quốc tế, sản phẩm tiêu sạch của Nam Yang được đối tác quan tâm và đánh giá cao.
Đáng chú ý, tháng 7/2018, HTX nông nghiệp và Dịch vụ Nam Yang cùng 4 HTX khác trong nước được Liên minh HTX Việt Nam chọn tham dự hội thảo quốc tế “ASEAN-hợp tác kinh doanh giữa các HTX hướng tới toàn cầu” tại Thái Lan. Đây là cơ hội để các HTX học hỏi, phát triển, mở rộng thị trường tại khu vực Đông Nam Á.
Mới đây nhất, HTX Nam Yang đã vinh dự được lựa chọn là 1 trong 12 đơn vị trên cả nước được tham gia Dự án hỗ trợ truy xuất nguồn gốc và phát triển xuất khẩu. HTX đã ký hợp đồng và chính thức đưa sản phẩm tham gia Gian hàng Việt trên 3 sàn thương mại điện tử là Tiki, Sendo và Voso. Đây được xem là động lực để các thành viên HTX Nam Yang hy vọng và kiên trì với hướng sản xuất nông nghiệp hữu cơ mà họ đang theo đuổi.
Thành viên và người lao động của HTX Nam Yang chuẩn bị thu hoạch hồ tiêu.
Ông Nguyễn Mậu Phong, Phó Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh Gia Lai cho biết, Gia Lai hiện có 320 HTX, nhưng số HTX có sản phẩm được chứng nhận hữu cơ quốc tế như Nam Yang chỉ đếm trên đầu ngón tay. Với việc nhận được khoản hỗ trợ từ Nhà nước để hoàn thiện công trình trụ sở, sân phơi, xưởng sơ chế và chế biến nông sản quy mô như hiện nay, Nam Yang đang có điều kiện rất tốt để phát triển. Đây là mô hình đáng để các HTX khác học tập.
“HTX Nam Yang cần phấn đấu để trở thành “đầu tàu” thu hút bà con, các HTX có cùng các mặt hàng, thị trường như mình liên kết lại, tạo ra vùng nguyên liệu lớn, tổ chức quy trình sản xuất theo hướng hữu cơ để nâng cao giá trị sản phẩm, cạnh tranh trên thị trường một cách sòng phẳng. Đây cũng là cách làm căn cơ giúp giảm khâu trung gian, thêm thu nhập cho thành viên, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số”, ông Phong kỳ vọng.
Từng là một trong những huyện vùng cao đặc biệt khó khăn của tỉnh Lai Châu, nhưng những năm gần đây, Nậm Nhùn đã có những bước chuyển mình mạnh mẽ nhờ triển khai hàng loạt mô hình kinh tế liên kết tại các xã có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống.
Từ một huyện nghèo thuộc diện đặc biệt khó khăn của tỉnh Điện Biên, Nậm Pồ đang dần thay da đổi thịt khi người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số mạnh dạn tiếp cận công nghệ thông tin, thương mại điện tử để sản xuất và tiêu thụ nông sản.
Không còn là miền đất của đói nghèo và biệt lập, nhiều vùng đồng bào dân tộc thiểu số miền núi tỉnh Bắc Kạn giờ đây đang trở thành hình mẫu về khát vọng vươn lên nhờ ứng dụng công nghệ thông tin và thương mại điện tử vào sản xuất, với HTX là cầu nối.
Giữa vùng cao biên giới Sìn Hồ (tỉnh Lai Châu) quanh năm mây mù bao phủ, ít ai nghĩ rằng nơi đây lại đang âm thầm diễn ra một cuộc “cách mạng nông nghiệp” với trung tâm là đồng bào dân tộc thiểu số.
Giữa đại ngàn Việt Bắc, huyện Võ Nhai (tỉnh Thái Nguyên) đang từng bước chuyển mình mạnh mẽ nhờ chuyển đổi cơ cấu cây trồng, ứng dụng công nghệ thông tin, thương mại điện tử và đặc biệt là sự “bứt phá” của các HTX có đông thành viên là đồng bào dân tộc thiểu số.
Liên minh HTX Việt Nam và Tổ chức Lao động Quốc tế triển khai chương trình hỗ trợ 356 hộ gia đình tại hai xã Xuân Thượng và Xuân Hòa, tỉnh Lào Cai, với tổng kinh phí gần 1,5 tỷ đồng. Chương trình giúp khôi phục sản xuất, sửa chữa nhà cửa và nâng cao khả năng ứng phó với thiên tai, hướng tới phát triển bền vững cho đồng bào dân tộc miền núi sau cơn bão Yagi.
Những ngày này, làng quất Tứ Liên bước vào quãng thời gian bận rộn nhất trong năm. Trên khắp các khu vườn, người trồng quất tất bật uốn cành, chỉnh thế, giữ dáng cho từng cây, chạy đua với thời gian để kịp đưa ra thị trường vào dịp Tết.
Dưới những ao nuôi được kè bờ chắc chắn ở thôn Văn Hưng, xã Cát Thịnh, tỉnh Lào Cai, những con ba ba gai thương phẩm đang được HTX Chăn nuôi ba ba gai Cát Thịnh chăm sóc cẩn trọng. Mỗi con có giá từ 3 đến 5 triệu đồng, chưa kể hàng vạn con giống...