Theo đề xuất của Vinalines, 6 con tàu thuộc diện cần thanh lý lần này gồm, tàu Vinalines Global, Vinalines Trader, Vinalines Ruby, Fortuna, Ocean và Star.

Lý do: Việc khai thác 6 con tàu này kém hiệu quả, thua lỗ kéo dài do các tàu tuổi cao trên 20 năm, tốn kém chi phí vận hành, chất lượng kỹ thuật đi xuống… Giá cước vận tải xuống thấp, không thể bù đắp nổi chi phí nhiên liệu, lương thuyền viên, cùng nhiều chi phí đắt đỏ khác.

Cắt lỗ, bán tàu sắt vụn

Cuộc khủng hoảng vận tải biển kéo dài suốt 8 năm qua đã đẩy Vinalines và các công ty thành viên vào chỗ khốn cùng, thua lỗ và nợ chồng chất. Trải qua giai đoạn năm 2012-2015, đến nay, Vinalines đã cơ bản cắt giảm thua lỗ, có lãi rất thấp và vẫn đang phải “gồng gánh” lo trả nợ vay.

Theo đề án tái cơ cấu, Vinalines tiến hành bán thanh lý bớt đội tàu già, hoạt động kém hiệu quả, cắt lỗ, có tiền trả nợ… Nhưng do thị trường vận tải biển khủng hoảng, khai thác tàu khó khăn, việc thanh lý tàu cũ cũng không dễ dàng. Đội tàu hùng hậu một thời là niềm tự hào của Vinalines suốt thời gian qua lại trở thành gánh nặng khó “trút bỏ”.

Trước áp lực tái cơ cấu tài chính, đến nay, Vinalines rất muốn Bộ GTVT cho phép bán 6 con tàu với tổng trọng tải gần 250.000 DWT nhằm mục đích cắt lỗ, tạo dòng tiền.

Trong đó, hai tàu Vinalines Global và Vinalines Trader đều có trọng tải khoảng 70.000 DWT, tàu chở hàng khô, có tuổi đời trên 20 năm. Tàu Vinalines Ocean (trọng tải 26.465MT) đóng từ năm 1993, đến nay đã 23 tuổi. Còn tàu container – Vinalines Ruby còn khá mới, được đóng vào năm 2012 tại nhà máy của Vinashin. Ba năm gần đây, tàu Vinalines Ruby bị thua lỗ tới 123,6 tỷ đồng do giá thuê định hạn giảm tới 42%, tàu Vinalines Ocean cũng lỗ gần 223,5 tỷ đồng trong giai đoạn 2012 – 2015…

Do cần cắt lỗ nhanh nên Vinalines đề xuất mức giá bán cũng rất hấp dẫn, đơn cử, tàu Vinalines Ocean bán thanh lý giá dự kiến 34,4 tỷ đồng, tức chỉ bằng chưa tới 1/10 giá mua ban đầu (mua hơn 376 tỷ đồng). Tàu Vinalines Star dự kiến bán 34,4 tỷ đồng trong khi giá mua là 378 tỷ đồng, tàu Fortuna mua 341 tỷ đồng nay chỉ bán “sắt vụn” giá 34,8 tỷ đồng…

Ước tính, Vinalines bán cả lô tàu có giá trị đầu tư hàng nghìn tỷ đồng có lẽ chỉ thu về được cỡ trăm tỷ đồng.

Sau ba năm tái cơ cấu, Vinalines hiện vẫn chưa thoát khỏi khó khăn, doanh thu hầu như không tăng, chỉ đạt hơn 18.400 tỷ đồng trong năm 2015.

Lỗ đã giảm nhờ bán tàu, cắt giảm chi phí, lợi nhuận hợp nhất đạt 40 tỷ đồng._Nhưng với khối nợ hàng chục tỷ đồng, việc bán tàu là “cực chẳng đã” phải làm vì cũng chưa đủ để trả số nợ vay mua tàu.

Vinalines đề xuất bán lô 6 tàu cỡ lớn với giá trị đầu tư hàng nghìn tỷ đồng, song bán thanh lý giá “sắt vụn” 

Không đủ trả nợ!

Trong bối cảnh thị trường ảm đạm, Vinalines cho rằng việc bán 6 con tàu cỡ lớn nêu trên sẽ giúp tổng công ty cắt lỗ nhanh chóng, giảm thiệt hại và áp lực tài chính. Đồng thời, công ty sẽ cải thiện nguồn vốn, có thêm dòng tiền để tái đầu tư, dồn vào khai thác các tàu trẻ và có hiệu quả hơn.

Theo quy định, về quy mô tài sản, lô tàu này có giá trị dưới 50% vốn điều lệ trong tổng tài sản của Vinalines nên thuộc quyền quyết định của Hội đồng thành viên. Việc bán tàu này là một trong các giải pháp theo đề án tái cơ cấu Vinalines được Thủ tướng phê duyệt năm 2013.

Trước đề xuất bán thanh lý 6 tàu, Bộ GTVT đã yêu cầu Vinalines rà soát kỹ lưỡng các phương án, lựa chọn phương án tối ưu nhất. Lãnh đạo Bộ GTVT cho biết, việc bán tàu phải thực hiện thông qua trình tự thẩm định, đấu giá… để đảm bảo bán tài sản nhà nước công khai, minh bạch.

“Bộ vẫn yêu cầu tổng công ty này xem xét các phương án, nếu để lại khai thác thì với diễn biến thị trường hiện tại sẽ lỗ bao nhiêu trong ba năm. Nếu bán vào lúc này thì mức lỗ là bao nhiêu, cần so sánh hai phương án xem cái nào có lợi hơn thì làm, đảm bảo hạn chế thấp nhất thiệt hại về vốn và tài sản nhà nước đã đầu tư”- Đại diện Bộ GTVT chia sẻ.

Trước đó, Vinashin cũng bán thanh lý nhiều tàu đóng dở dang, tàu cũ với giá rất rẻ. Một số cá nhân, tổ chức đã tham gia mua lại các tàu thanh lý này thông qua đấu giá để đem về khai thác.

Tuy nhiên, cần nhắc lại rằng mỗi con tàu này đều được đầu tư bằng vốn nhà nước và tiền vay ngân hàng, chưa trả hết nợ vay. Khi bán tàu, các khoản nợ của con tàu cũng được chuyển giao sang cho bên mua trên cơ sở đạt được sự đồng thuận của chủ nợ – ngân hàng.

Với lô 6 tàu của Vinalines đang muốn thanh lý, nợ vay tàu vẫn chưa trả xong. Với số tiền bán tàu “sắt vụn” chỉ bằng 1/10 giá trị đầu tư ban đầu thì liệu có đủ để trả nợ vay còn thiếu cho các ngân hàng hay không?

Điều băn khoăn là Vinalines đã vay tiền đầu tư mua tàu với giá cao, nay bán thanh lý với giá “sắt vụn” thì làm sao có thể hết nợ vay của chính tàu đó?

Thu Hằng