Vì vậy, theo Thương vụ Việt Nam tại Ấn Độ, ngày 20/7/2023, Tổng cục Ngoại thương - cơ quan thuộc Bộ Công Thương Ấn Độ đã ra Thông báo số 20/2023 về việc cấm xuất khẩu tất cả các loại gạo tẻ thường, có hiệu lực ngay lập tức, sẽ tác động tới các doanh nghiệp nhập khẩu gạo từ Ấn Độ. 

Một số trường hợp được tiếp tục xuất khẩu gồm: Lô hàng bắt đầu đưa lên tàu trước thời điểm Thông báo. Các lô hàng đã có hóa đơn vận tải đã được điền, con tàu đã cập cảng Ấn Độ và thứ tự bốc hàng lên tàu đã được cấp. 

Lô hàng đã được chuyển cho Hải quan trước khi Thông báo và đã được đăng ký trên hệ thống hải quan điện tử hoặc lô hàng đã đưa vào kho hải quan để xuất khẩu trước thời điểm Thông báo. Thời điểm xuất khẩu các lô hàng này là đến 31/8/2023.

Lô hàng được xuất khẩu theo giấy phép của Chính phủ Ấn Độ tới các quốc gia nhằm đáp ứng nhu cầu an ninh lương thực và dựa trên đề nghị của Chính phủ nước đó.

Theo số liệu của Bộ Công Thương Ấn Độ, trong tháng 5/2023, Việt Nam nhập khẩu khối lượng gạo kỷ lục từ Ấn Độ, đạt khoảng 101 nghìn tấn, tăng 56,64% so với tháng 5/2022, vươn lên đứng thứ 4 trong số các nước nhập khẩu gạo Ấn Độ tính về khối lượng.

Tính trong 5 tháng đầu năm 2023, Việt Nam nhập khẩu 367,5 nghìn tấn gạo Ấn Độ, tăng 31,76% so với cùng kỳ, đứng thứ 8 trong số các nước nhập khẩu gạo Ấn Độ.

Thương vụ Việt Nam tại Ấn Độ khuyến nghị, các doanh nghiệp Việt Nam đang nhập khẩu gạo từ Ấn Độ cần liên hệ ngay với các đối tác xuất khẩu để kiểm tra tình trạng hàng hóa và đề nghị doanh nghiệp Ấn Độ liên hệ ngay với văn phòng Tổng cục Ngoại thương ở các khu vực để được hướng dẫn.

Bên cạnh rủi ro mà các doanh nghiệp nhập khẩu gạo Ấn Độ phải đối mặt, nhiều chuyên gia và doanh nghiệp trong nước cũng nhận định thông tin này sẽ giúp triển vọng xuất khẩu gạo của Việt Nam trong năm nay tốt hơn. Hiện nay, Ấn Độ, Thái Lan và Việt Nam là 3 nước xuất khẩu gạo đứng đầu thế giới.

Theo đánh giá từ Cục Trồng trọt (Bộ NN&PTNT), nếu lệnh cấm của Ấn Độ được thực thi, giá gạo trên toàn cầu sẽ tăng đột biến vì quốc gia này là nhà xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới. Giá gạo phụ thuộc rất lớn vào nguồn cung, cung khan hiếm sẽ đẩy giá lên cao, vấn đề này đã từng xảy ra vào năm 2008.

Số liệu thống kê từ Tổng cục Hải quan cho thấy, 6 tháng đầu năm nay, xuất khẩu gạo của Việt Nam đạt hơn 4,2 triệu tấn, trị giá 2,26 tỷ USD, tăng trên 21% về lượng và 32% về giá trị so với cùng kỳ năm trước.

Đáng chú ý, trong tháng 6, giá gạo xuất khẩu đạt bình quân 650 USD/tấn, tăng 9,4% so với tháng 5 và tăng 20,8% so với cùng kỳ năm ngoái. Lũy kế 6 tháng, giá gạo xuất khẩu ước đạt 539 USD/tấn, tăng hơn 10% so với cùng kỳ, mức cao nhất 10 năm qua.

Nhật Linh