Đây là một trong những mức phạt được Ngân hàng Nhà nước đề xuất tại Dự thảo (lần 3) Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng, đang được lấy ý kiến. Theo đó, mức phạt tiền sẽ tăng theo giá trị ngoại tệ vi phạm. 

Cụ thể, các hành vi mua bán ngoại tệ giữa cá nhân với nhau hoặc tại các tổ chức không được phép thu đổi ngoại tệ, với giá trị dưới 1.000 USD (hoặc ngoại tệ khác tương đương), sẽ bị phạt cảnh cáo.  Tương tự, việc thanh toán tiền hàng hóa, dịch vụ bằng ngoại tệ có giá trị dưới 1.000 USD (hoặc ngoại tệ khác có giá trị tương đương) không đúng quy định cũng sẽ bị xử lý.

Theo đó, phạt tiền 10 – 20 triệu đồng đối với hành vi mua, bán ngoại tệ giữa cá nhân với nhau; mua, bán ngoại tệ tại tổ chức không được phép thu đổi ngoại tệ mà ngoại tệ mua, bán có giá trị từ 1.000 USD đến dưới 10.000 USD (hoặc ngoại tệ khác có giá trị tương đương)…

Trường hợp mua bán ngoại tệ từ 100.000 USD trở lên (hoặc ngoại tệ tương đương) giữa cá nhân với nhau hoặc tại tổ chức không được phép thu đổi và trường hợp thanh toán bằng ngoại tệ với giá trị tương đương không tuân thủ đúng quy định, sẽ chịu mức phạt cao nhất từ 80 đến 100 triệu đồng.

Ngoài ra, dự thảo cũng đề xuất mức phạt cao nhất lên tới 200-250 triệu đồng đối với các vi phạm trong lĩnh vực ngoại hối, như xuất nhập khẩu ngoại tệ tiền mặt, tiền Việt Nam đồng tiền mặt không đúng quy định, hoạt động ngoại hối khi chưa được cấp phép.

Bên cạnh phạt tiền, các hình thức xử phạt bổ sung cũng được quy định rõ ràng. Ví dụ, tịch thu số ngoại tệ hoặc tiền Việt liên quan hành vi vi phạm; đình chỉ hoạt động ngoại hối trong 3 đến 6 tháng đối với tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài vi phạm.

Liên quan đến việc niêm yết tỷ giá mua, bán ngoại tệ, các tổ chức sẽ bị phạt tiền từ 20 triệu đồng đến 30 triệu đồng nếu không niêm yết tỷ giá mua, bán ngoại tệ tại địa điểm giao dịch theo quy định; niêm yết tỷ giá mua, bán ngoại tệ nhưng hình thức, nội dung niêm yết tỷ giá không rõ ràng, gây nhầm lẫn cho khách hàng; không niêm yết, thông báo công khai tỷ giá quy đổi giữa đồng Việt Nam, ngoại tệ với đồng tiền quy ước trong hoạt động kinh doanh trò chơi điện tử có thưởng dành cho người nước ngoài, hoạt động kinh doanh casino;

Theo quy định hiện nay, các đại lý thu đổi ngoại tệ chỉ được mua ngoại tệ tiền mặt của cá nhân, nhưng không được phép bán USD ngược lại cho người dân.

Chỉ các đại lý đổi ngoại tệ đặt tại khu cách ly ở các cửa khẩu quốc tế được bán ngoại tệ tiền mặt cho người mang hộ chiếu nước ngoài khi xuất cảnh theo quy định.

Với người dân có nhu cầu mua ngoại tệ, ngân hàng chỉ bán với mục đích học tập, chữa bệnh, đi công tác, du lịch, thăm viếng, trả các loại phí, lệ phí cho nước ngoài, trợ cấp cho thân nhân ở nước ngoài, chuyển tiền thừa kế cho người hưởng thừa kế ở nước ngoài, chuyển tiền trong trường hợp định cư ở nước ngoài, chuyển tiền một chiều cho nhu cầu hợp pháp khác và phải có giấy tờ chứng minh.

Tuy nhiên, theo ghi nhận, do không dễ mua ngoại tệ tại các ngân hàng nên nhiều người đã tìm đến thị trường tự do. Ở chiều ngược lại, khi giá USD tự do chênh cao với ngân hàng, người dân cũng có xu hướng bán ở thị trường tự do để được giá hơn so với bán tại ngân hàng.

Điển hình, ngày 20/5, tỷ giá USD tại Vietcombank - ngân hàng có khối lượng giao dịch ngoại tệ lớn nhất hệ thống  niêm yết ở mức 25.750 – 26.140 VND/USD (mua vào – bán ra). Trong khi trên thị trường tự do, giá USD được giao dịch ở mức 26.300 - 26.380 VND/USD (mua vào – bán ra). 

Thanh Hoa