Siêu máy tính Nhật Bản bị tấn công, nguy cơ lộ bí mật doanh nghiệp
Siêu máy tính Fugaku của Nhật Bản phải tạm dừng hoạt động sau khi bị xâm nhập trái phép. Tối đa 4.597 người dùng có thể bị ảnh hưởng, trong đó có nguy cơ lộ dữ liệu nghiên cứu và thông tin xác thực của các doanh nghiệp.
Viện Nghiên cứu khoa học tự nhiên Nhật Bản (RIKEN) xác nhận siêu máy tính Fugaku bị truy cập trái phép trong khoảng thời gian từ ngày 10-13/11. Sau khi phát hiện sự cố, đơn vị vận hành đã tạm dừng hệ thống từ ngày 14/11 để điều tra và ngăn chặn nguy cơ tấn công lan rộng.
Theo thông báo ngày 17/11 của RIKEN, tin tặc đã lợi dụng trang web công khai hiển thị tình trạng vận hành của Fugaku để xâm nhập mạng nội bộ. Đối tượng tấn công can thiệp vào nhiều máy chủ, đồng thời cài đặt các chương trình trái phép.
Dữ liệu có nguy cơ bị truy cập gồm họ tên, địa chỉ email, mã định danh người dùng, thông tin xác thực và các tệp lưu trong thư mục cá nhân. Trong đó, đáng chú ý có khóa SSH riêng và khóa truy cập được sử dụng để kết nối với những hệ thống, dịch vụ bên ngoài.
RIKEN cho biết tối đa 4.222 người dùng Fugaku và 375 người dùng siêu máy tính RIKYU, nền tảng phục vụ nghiên cứu khoa học bằng trí tuệ nhân tạo (AI), có thể bị ảnh hưởng. Tổng số người nằm trong diện cần rà soát lên tới 4.597.
Đáng lo ngại, tin tặc đã thử sử dụng một số thông tin xác thực thu được để kết nối với các hệ thống khác. RIKEN đang phối hợp với các cơ quan liên quan xác minh liệu những lần truy cập này có gây ra thiệt hại thứ cấp hay không.
Hiện chưa có bằng chứng cụ thể cho thấy dữ liệu nghiên cứu đã bị đưa ra khỏi hệ thống. Tuy nhiên, việc các tệp nghiên cứu và thông tin xác thực nằm trong phạm vi có nguy cơ bị truy cập khiến sự cố trở nên nghiêm trọng hơn một vụ rò rỉ thông tin cá nhân thông thường.
Fugaku được RIKEN và Fujitsu phát triển với tổng vốn đầu tư khoảng 130 tỷ yen, tương đương hơn 21.000 tỷ đồng. Siêu máy tính này từng đứng đầu bảng xếp hạng tốc độ tính toán thế giới từ tháng 6/2020 đến tháng 5/2022. Hiện Fugaku vẫn là một trong những hạ tầng tính toán quan trọng của Nhật Bản, phục vụ nghiên cứu y dược, dự báo thời tiết, phòng chống thiên tai và mô phỏng khoa học.
Đặc biệt, hệ thống không chỉ phục vụ các trường đại học, viện nghiên cứu mà còn được doanh nghiệp sử dụng cho hoạt động nghiên cứu và phát triển sản phẩm. Theo thông tin được Nikkei dẫn lại, các tập đoàn như Toyota, Nippon Steel, Sumitomo Rubber Industries và một số doanh nghiệp công nghiệp Nhật Bản đã khai thác năng lực tính toán của Fugaku.
Mỗi dự án có thể xử lý những dữ liệu mang giá trị thương mại lớn. Chẳng hạn, Toyota sử dụng hệ thống để phân tích luồng không khí quanh thân xe nhằm nghiên cứu giảm lực cản, trong khi Sumitomo Rubber Industries nghiên cứu vật liệu lốp và sự thay đổi đặc tính cao su theo thời gian. Nippon Steel sử dụng Fugaku để mô phỏng ở cấp độ nguyên tử quá trình hydro làm suy yếu thép cường độ cao.
Doanh nghiệp có thể trả phí sử dụng để giữ bí mật kết quả tính toán. Vì vậy, nếu dữ liệu nghiên cứu bị phát tán, rủi ro không chỉ nằm ở chi phí khắc phục sự cố mà còn liên quan đến bí mật kinh doanh, lợi thế công nghệ và khả năng cạnh tranh.
Tuy nhiên, đến nay chưa có xác nhận rằng dữ liệu nghiên cứu của Toyota, Nippon Steel hay các doanh nghiệp sử dụng Fugaku đã bị đánh cắp. Các thông tin này vẫn đang được rà soát.
Sự cố tại Fugaku cho thấy ngay cả những hệ thống tính toán hàng đầu cũng có thể trở thành mục tiêu tấn công thông qua các thành phần phụ trợ. Đáng chú ý, điểm xâm nhập được xác định có liên quan đến trang web công khai hiển thị trạng thái vận hành, chứ không phải một cuộc tấn công trực diện vào năng lực tính toán cốt lõi.
Đây là vấn đề đáng lưu ý với Việt Nam khi đầu tư vào trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây và hạ tầng AI đang được đẩy mạnh. Các hệ thống ngày càng kết nối với đối tác, khách hàng và nhà cung cấp dịch vụ bên ngoài, đồng nghĩa phạm vi cần bảo vệ cũng mở rộng.
Theo báo cáo khảo sát của Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia, hệ thống thông tin tại Việt Nam ghi nhận khoảng 552.000 cuộc tấn công mạng trong năm 2025, giảm 19,38% so với năm trước. Tuy nhiên, 52,3% cơ quan, doanh nghiệp tham gia khảo sát cho biết từng chịu thiệt hại do tấn công mạng trong năm.
Những con số này cho thấy rủi ro an ninh mạng vẫn hiện hữu dù số vụ tấn công được ghi nhận có xu hướng giảm. Đặc biệt, các tổ chức nghiên cứu và doanh nghiệp công nghệ cần chú trọng bảo vệ dữ liệu sở hữu trí tuệ, tài khoản quản trị và thông tin xác thực khi sử dụng các nền tảng dùng chung.
Với những đơn vị có hoạt động hợp tác nghiên cứu quốc tế, việc kiểm soát quyền truy cập, không sử dụng chung khóa xác thực giữa nhiều dịch vụ, thường xuyên thu hồi thông tin đăng nhập cũ và giám sát hoạt động bất thường là những yêu cầu cần thiết.
Sau sự cố, RIKEN đã vô hiệu hóa khóa đăng nhập của người dùng, thay thế khóa quản trị, cô lập máy chủ bị xâm nhập và yêu cầu người sử dụng thu hồi, cấp lại thông tin xác thực từng lưu trên Fugaku. Cơ quan này chỉ khôi phục hoạt động sau khi xử lý lỗ hổng, xây dựng lại các máy chủ bị can thiệp và rà soát cấu hình mạng.
Châu Giang

Rời ruộng, bỏ biển, những người mẹ đến đại công trường APEC Phú Quốc tìm cơ hội “đổi đời”
Đừng để văn hóa dân tộc trở thành “người khách” trong chính ngôi trường Việt Nam
Phim Việt thu hơn 2.781 tỷ đồng sau 3 quý đầu năm, phim nào đầu bảng?
Đề xuất kêu gọi từ thiện phải công khai sao kê và số dư tài khoản hàng tuần

Đối thoại với thanh niên năm 2026: Chính phủ sẵn sàng đồng hành
Doanh nông thực chiến: Đưa sản vật bản địa vào chuỗi giá trị
Sự trỗi dậy của thế lực mới trong ngành AI
Vì sao startup Việt dễ “đứt gánh giữa đường”?
[Interactive] 148 dự án với hàng nghìn căn hộ giá trên dưới 1 tỷ đồng xuất hiện tại Hà Nội
Hà Nội đang triển khai kế hoạch phát triển 148 dự án nhà ở xã hội trong giai đoạn 2026-2030, với quy mô khoảng 135.602 căn hộ, mục tiêu hoàn thành tối thiểu 120.000 căn.
Đừng bỏ lỡ
Năng lực quản trị, điểm nghẽn trong phát triển HTX
Nhiều HTX có sản phẩm, vùng nguyên liệu và đơn hàng tiêu thụ nhưng vẫn chưa khai thác hiệu quả tiềm năng sẵn có. Bên cạnh những điểm nghẽn về vốn, thị trường và nhân lực, hạn chế trong năng lực quản trị đang là rào cản lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến...


































