Theo số liệu mới nhất từ Cục Thuế, trong 4 tháng đầu năm 2026, cơ quan chức năng đã thực hiện kiểm tra 36 doanh nghiệp có hoạt động giao dịch liên kết. Kết quả, ngành Thuế đã thực hiện truy thu và xử phạt 457,3 tỷ đồng; đồng thời điều chỉnh tăng thu nhập chịu thuế hơn 1.143 tỷ đồng thông qua việc xác định lại giá thị trường.

Nhìn lại giai đoạn 2021–2025, cuộc chiến chống thất thu thuế đã đạt được những con số "khủng". Tổng cộng 5.083 doanh nghiệp có giao dịch liên kết đã bị thanh tra, kiểm tra. Qua đó, ngành Thuế đã truy thu, truy hoàn và xử phạt lên tới 12.195 tỷ đồng; giảm lỗ "ảo" 97.502 tỷ đồng và điều chỉnh tăng thu nhập chịu thuế thêm 41.421 tỷ đồng.

Cơ quan Thuế nhận định, hành vi chuyển giá và tránh thuế ngày càng diễn biến tinh vi. Các doanh nghiệp thường lợi dụng việc xác định giá giao dịch đối với hàng hóa, dịch vụ, tài sản vô hình không theo nguyên tắc giá thị trường.

Từ vụ Coca-Cola thua kiện: Hồi chuông cảnh báo về "lỗ giả, lãi thật" và chuyển giá ở khối FDI

Doanh nghiệp FDI báo lỗ: ‘Bịt lỗ hổng’ chuyển giá thế nào?

Đặc biệt, các khoản chi phí bản quyền, phí quản lý và lãi vay nội bộ thường xuyên bị lợi dụng để "đẩy" lợi nhuận sang các vùng lãnh thổ có thuế suất thấp (thiên đường thuế). Điều này làm giảm đáng kể nghĩa vụ thuế phải nộp tại Việt Nam, gây bất bình đẳng trong môi trường kinh doanh.

Để đối phó với các thủ đoạn này, ngành Thuế đang hoàn thiện khung pháp lý tiệm cận với thông lệ quốc tế. Đáng chú ý, dự thảo Nghị định mới về quản lý thuế đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết đang được xây dựng để đồng bộ với Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15, dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.

Việt Nam cũng đang quyết liệt thực thi các cam kết về chống xói mòn cơ sở thuế toàn cầu (BEPS), báo cáo lợi nhuận liên quốc gia (CbCR) và Thuế tối thiểu toàn cầu để bảo vệ quyền đánh thuế của quốc gia.

Cơ quan thuế cho biết trong thời gian tới, ngành Thuế sẽ tập trung vào các đối tượng rủi ro cao, bao gồm: Doanh nghiệp có giao dịch liên kết giá trị lớn; doanh nghiệp có giao dịch với các bên tại quốc gia có thuế suất thấp và đặc biệt là các đơn vị báo lỗ liên tục nhiều năm nhưng vẫn không ngừng mở rộng quy mô sản xuất, kinh doanh.

Chiến lược dài hạn của ngành Thuế là đẩy mạnh kết nối dữ liệu liên thông với Ngân hàng, Hải quan, Công an và các cơ quan Thuế quốc tế. Đồng thời, áp dụng công nghệ và cơ sở dữ liệu thương mại nhằm "bịt" lỗ hổng chuyển giá, chống thất thu ngân sách Nhà nước.

Thanh Hoa