Mặc dù lợi nhuận các ngân hàng tăng trước tích cực, song giới phân tích thị trường nhìn nhận biên lãi ròng (NIM) có xu hướng thu hẹp do lãi suất huy động đang neo ở mức cao và sẽ duy trì đến hết năm nay.

Những kỷ lục lợi nhuận và cuộc đua về đích sớm

Bức tranh kinh doanh toàn ngành ghi nhận những tín hiệu khởi sắc đồng đều ở cả khối ngân hàng thương mại cổ phần lẫn khối quốc doanh. Trong đó, Ngân hàng Thương mại Cổ phần An Bình (ABBank) gây bất ngờ lớn khi hoàn thành kế hoạch năm chỉ sau ba quý.

Cụ thể, lợi nhuận trước thuế lũy kế 9 tháng của ABBank ước đạt khoảng 4.540 tỷ đồng, tăng tới 97% so với cùng kỳ năm trước và chính thức chạm mốc 100% chỉ tiêu được Đại hội đồng cổ đông giao phó. Đóng góp vào kết quả này là nhịp kinh doanh ổn định xuyên suốt ba quý, trong đó riêng quý III ngân hàng ước lãi hơn 1.500 tỷ đồng.

Quy mô tổng tài sản của ABBank vươn lên trên 276.000 tỷ đồng, tăng hơn 25% so với đầu năm, trong khi tổng huy động vốn đạt trên 180.000 tỷ đồng. Đáng chú ý, tỷ lệ nợ xấu vẫn được kiểm soát dưới 1,5% và tỷ lệ an toàn vốn duy trì trên 12%.

Tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Sài Gòn - Hà Nội (SHB), bà Ngô Thu Hà, Tổng giám đốc ngân hàng, cho biết tại Hội nghị Nhà đầu tư ngày 15/10, lợi nhuận trước thuế 9 tháng ước đạt 14.300 tỷ đồng, tăng 17% so với cùng kỳ và hoàn thành 81% kế hoạch năm. Tổng tài sản của nhà băng này tăng 11,4% lên 990.000 tỷ đồng, huy động vốn thị trường 1 đạt 720.000 tỷ đồng và dư nợ tín dụng đạt 680.000 tỷ đồng. Tỷ lệ nợ xấu tiếp tục duy trì dưới ngưỡng 2%. Đáng chú ý, khoản thu từ thương vụ chuyển nhượng vốn tại SHB Finance chưa tính vào quý này mà sẽ được ghi nhận vào quý IV.

Ngân hàng Thương mại Cổ phần Việt Nam Thương Tín (Vietbank) cũng ghi dấu ấn với mức tăng trưởng lợi nhuận trước thuế riêng lẻ tạm tính lên tới 50%, đạt 1.297 tỷ đồng, cao hơn 432 tỷ đồng so với cùng kỳ năm 2025. Động lực chính đến từ thu nhập lãi thuần đạt 2.470 tỷ đồng, cùng sự bứt phá của lãi từ chứng khoán đầu tư đạt 79 tỷ đồng, cao gấp 3,7 lần cùng kỳ.

Hoạt động kinh doanh ngoại hối mang về 99 tỷ đồng, tăng 30%, còn hoạt động khác đóng góp 181 tỷ đồng. Tính đến cuối tháng 9, tổng tài sản của Vietbank đạt 213.140 tỷ đồng, cho vay khách hàng đạt 120.196 tỷ đồng và huy động từ tiền gửi khách hàng tăng lên mức 110.312 tỷ đồng.

Trong khi đó, Ngân hàng Thương mại Cổ phần Nam Á (Nam A Bank) công bố lợi nhuận trước thuế 9 tháng đạt hơn 4.700 tỷ đồng, tăng 25% so với cùng kỳ, tương ứng hoàn thành 75,8% kế hoạch cả năm. Riêng quý III, ngân hàng ước lãi hơn 1.500 tỷ đồng. Mảng kinh doanh giấy tờ có giá tăng trưởng 30%, cùng thu nhập ngoài lãi đóng góp 26% vào tổng thu nhập hoạt động đã giúp Nam A Bank nâng quy mô tổng tài sản lên gần 465.000 tỷ đồng, huy động vốn đạt xấp xỉ 254.000 tỷ đồng và tín dụng tăng 10,8%.

Ở khối ngân hàng có vốn nhà nước, Agribank ghi nhận quý III là quý có kết quả kinh doanh tốt nhất từ đầu năm ở một số phân khúc. Nổi bật nhất là mức tăng dư nợ khách hàng pháp nhân trong quý III cao gấp 3,4 lần mức tăng của quý liền trước. Đến hết tháng 9, huy động vốn của Agribank tăng 8,2% và dư nợ cho vay nền kinh tế tăng 8,8%, bám sát định hướng điều hành của Ngân hàng Nhà nước và kiểm soát tốt chất lượng nợ vay.

Thách thức biên lãi ròng

Trước thềm công bố báo cáo tài chính chính thức, các công ty chứng khoán dự báo ngành ngân hàng tiếp tục duy trì nhịp tăng trưởng lợi nhuận hấp dẫn. Theo ước tính từ Công ty Chứng khoán MB (MBS), tổng lợi nhuận của 13 ngân hàng niêm yết trong danh mục theo dõi có thể tăng 19,1% so với cùng kỳ năm ngoái, với khối ngân hàng quốc doanh đóng vai trò dẫn dắt nhờ ưu thế chi phí vốn rẻ và giảm áp lực trích lập dự phòng rủi ro.

Tại nhóm ngân hàng tư nhân, VPBank được hàng loạt công ty chứng khoán như MBS, VCBS, TCBS, VDSC và SSI xếp vào nhóm có kết quả kinh doanh quý III dẫn đầu. Đơn cử, VCBS dự phóng lợi nhuận trước thuế quý III của VPBank vượt 10.000 tỷ đồng, cụ thể đạt 10.770 tỷ đồng, tăng 18% so với cùng kỳ nhờ tín dụng bán lẻ phục hồi và hạn mức tín dụng được cấp ở mức cao. HDBank thậm chí được dự báo tăng trưởng lợi nhuận trên 50% nhờ mức tăng tín dụng tới 35% cùng đóng góp từ các công ty thành viên.

Các tên tuổi lớn như Vietcombank, BIDV, VietinBank, Techcombank cũng được kỳ vọng tăng trưởng lợi nhuận khoảng 20%. Dẫu vậy, sự phân hóa vẫn diễn ra khi một số nhà băng như Sacombank, LPBank hay Eximbank có thể ghi nhận lợi nhuận sụt giảm.

Tín dụng quý IV bứt tốc ngoạn mục, ngân hàng đón sóng lợi nhuận những tháng cuối năm

Khảo sát xu hướng kinh doanh quý IV do Vụ Dự báo, Thống kê, Ngân hàng Nhà nước thực hiện cho thấy có 86,1% tổ chức tín dụng kỳ vọng lợi nhuận trước thuế cả năm 2026 tăng trưởng dương, chỉ 10,4% lo ngại suy giảm và 3,5% dự báo đi ngang. Khoảng 73,9% đến 76,3% tổ chức tín dụng đánh giá các yếu tố nội tại sẽ là điểm tựa cải thiện kết quả kinh doanh.

Dù gam màu lạc quan bao phủ, áp lực đè nặng lên các nhà băng vẫn hiện hữu khi NIM có xu hướng thu hẹp. Hiện tượng một số đơn vị phải neo lãi suất huy động trên ngưỡng 9%/năm nhằm bảo đảm thanh khoản đã đẩy chi phí vốn lên cao. Bên cạnh đó, nhu cầu vay vốn tại các phân khúc sinh lời cao như doanh nghiệp nhỏ và vừa hoặc khách hàng cá nhân vẫn chưa phục hồi hoàn toàn.

Đánh giá về chặng đường còn lại của năm, ông Vũ Thế Quân, Trưởng phòng Phân tích, Công ty Chứng khoán Vietcap, nhận định mức tăng trưởng lợi nhuận cả năm của ngành ngân hàng có thể đạt từ 18% đến 20%. Tuy nhiên, chuyên gia này cũng lưu ý các ngân hàng cần đặc biệt thận trọng với chất lượng tài sản khi mặt bằng lãi suất tăng và duy trì ở mức cao suốt thời gian qua.

Trong bối cảnh này, những nhà băng sở hữu quy mô vốn lớn, nền tảng huy động vững chắc và chất lượng tài sản lành mạnh như VietinBank hay MB sẽ nắm giữ ưu thế vượt trội để bảo vệ biên lợi nhuận cho tới cuối năm.

Thanh Hoa