Trong bức tranh kinh tế đầy thử thách của năm 2025, tín dụng đang trở thành một điểm sáng lớn, mở ra nhiều kỳ vọng cho sự phục hồi và phát triển của nền kinh tế Việt Nam.

Tín dụng khởi sắc

Theo thông tin từ nhiều ngân hàng, tăng trưởng tín dụng trong quý I/2025 ghi nhận sự tăng trưởng đáng kể. Điển hình, tại VIB, tính đến ngày 20/3/2025, dư nợ cho vay tăng xấp xỉ 3% so với đầu năm. Thậm chí, Nam A Bank ghi nhận dư nợ tín dụng đến ngày 31/3/2025 đạt gần 178.000 tỷ đồng, tăng 6% so với đầu năm, trong đó nguồn vốn tín dụng chủ yếu chảy vào lĩnh vực sản xuất - kinh doanh.

TPBank cho biết, dư nợ cho vay khách hàng ghi nhận sự tăng trưởng đáng kể trong quý đầu năm, đạt khoảng 269.000 tỷ đồng vào cuối quý. Mục tiêu tăng trưởng tín dụng cả năm 2025 của nhà băng này là 18%.

Tại ACB, theo Tổng giám đốc Từ Tiến Phát, ước tính trong quý I/2025, tín dụng tăng hơn 3%, huy động vốn tăng trên 2%. Theo đó, tín dụng khu vực doanh nghiệp lớn chiếm đến 50% dư nợ cho vay toàn hệ thống, trong khi ACB mới chiếm 1% trong tổng thị phần chung, do đó còn dư địa lớn để phát triển. Hiện, dư nợ của mảng doanh nghiệp lớn tại ACB tập trung vào doanh nghiệp đầu ngành, có hệ sinh thái lớn, không tập trung vào một thị trường cụ thể, có độ phân tán rủi ro.

Theo các chuyên gia phân tích của SSI Research, tăng trưởng tín dụng có thể sẽ giảm tốc ở các doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) trong lĩnh vực xuất khẩu, nhưng dự kiến sẽ được bù đắp từ việc tăng dư nợ cho vay đối với các ngành như hạ tầng, xây dựng, bất động sản và tiêu dùng.

“Trong đánh giá ban đầu của chúng tôi, những ngân hàng có mức độ liên quan cao với các ngành xuất khẩu và doanh nghiệp FDI sẽ chịu nhiều tác động nếu mức thuế đối ứng cao. Các công ty tài chính tiêu dùng cũng có thể chịu ảnh hưởng kém tích cực, do tệp khách hàng cốt lõi của họ - khách hàng đại chúng, thu nhập thấp, và công nhân khu công nghiệp – có xu hướng dễ bị ảnh hưởng hơn trước các cú sốc kinh tế”, báo cáo phân tích SSI Research nêu.

Các chuyên gia đánh giá, việc Mỹ tạm dừng áp thuế đối ứng trong 90 ngày với hầu hết các quốc gia là tín hiệu tích cực trong ngắn hạn đối với Việt Nam, để có thêm thời gian cho các cuộc đàm phán thương mại. Theo đó, xuất khẩu đến thị trường Mỹ có thể sẽ cải thiện trong ngắn hạn, khi các nhà nhập khẩu đẩy nhanh đơn hàng không chỉ cho mùa tựu trường mà còn cho mùa lễ cuối năm, ngoại trừ những đơn hàng mất hơn 90 ngày để hoàn thành.

“Trong bối cảnh hiện nay, chúng tôi cho rằng những ngân hàng có mức độ liên quan cao đến xuất khẩu và FDI (ngân hàng thương mại nhà nước) có thể hưởng lợi phần nào trong ngắn hạn và có thêm thời gian để phát triển chiến lược trung hạn. Trong trường hợp hoạt động tích trữ hàng hóa tiếp tục diễn ra trong giai đoạn này, chúng tôi cho rằng ước tính lợi nhuận năm 2025 của các ngân hàng sẽ không bị ảnh hưởng quá đáng kể”, SSI Reseach nhận định.

Ở góc độ ngân hàng, ông Từ Tiến Phát cũng cho hay, khi chính sách thuế quan của Mỹ được công bố, ACB đã rà soát lại danh mục khách hàng. Danh mục cho vay của ACB khá đặc thù trên thị trường, tín dụng cá nhân lên đến 65%, doanh nghiệp vừa và nhỏ khoảng 29%, còn lại là doanh nghiệp lớn. Mảng doanh nghiệp lớn và FDI chỉ mới phát triển gần đây, tính tập trung chưa cao. Vì vậy, “nếu có thách thức vĩ mô, ACB cũng không điều chỉnh mục tiêu tăng trưởng tín dụng từ 16 - 18%”.

Theo ông Phát, lãi suất huy động sẽ tiếp tục ổn định, trong khi cho vay cũng không thay đổi nhiều, do đó không ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của ACB trong thời gian tới.

Tuy nhiên, về dài hạn, các nhà phân tích cho rằng triển vọng vẫn còn nhiều bất định, và tác động dự kiến sẽ chỉ bắt đầu vào cuối năm 2025 hoặc đầu năm 2026.

Rủi ro nợ xấu sẽ tăng?

Mặc dù dự báo tăng trưởng tín dụng không suy giảm nhờ cho vay hạ tầng tăng tốc, song các chuyên gia nhận định rủi ro nợ xấu và chi phí tín dụng tăng, cùng với thu nhập từ tài trợ thương mại và giao dịch ngoại hối giảm, đồng thời phải giảm lãi suất cho vay để hỗ trợ khách hàng gặp khó khăn.

Theo ông Đinh Quang Hinh, Trưởng bộ phận vĩ mô và chiến lược thị trường của Công ty Chứng khoán VNDirect, nợ xấu có thể gia tăng do các doanh nghiệp xuất khẩu gặp khó khăn về dòng tiền vì đơn hàng xuất khẩu giảm, làm suy yếu khả năng trả nợ. Việc làm và tiền lương trong ngành sản xuất cũng có thể bị ảnh hưởng, gây tác động tiêu cực đến tín dụng tiêu dùng. Những vấn đề này cần được giám sát chặt chẽ, đặc biệt nếu căng thẳng thương mại kéo dài hoặc leo thang.

Trong bối cảnh đó, nhiều ngân hàng đặt mục tiêu kiểm soát nợ xấu dưới ngưỡng 3% trong năm nay. Cụ thể, Bac A Bank kỳ vọng duy trì nợ xấu dưới 1,5%, ACB và PGBank dưới 2%, VietinBank dưới 1,8%, trong khi các ngân hàng như MSB, ABBank, SeABank đều đặt mục tiêu dưới 3%. Các chuyên gia cho rằng mục tiêu này cũng là một thách thức đối với các nhà băng.

Chuyên gia kinh tế Cấn Văn Lực cho biết, nợ xấu ngân hàng tăng và còn nhiều thách thức trong xử lý. Cụ thể, tỷ lệ nợ xấu nội bảng toàn hệ thống (không bao gồm 5 ngân hàng thương mại thuộc diện kiểm soát đặc biệt) cuối năm 2024 ở mức 1,93% tổng dư nợ, tăng so với mức 1,69% cuối năm 2023, trong đó nợ nhóm 5 (có khả năng mất vốn) của 27 ngân hàng thương mại niêm yết ở mức hơn 131.000 tỷ đồng cuối năm 2024, tăng 43% so với cùng kỳ năm trước.

Ông Lực cho rằng, áp lực nợ xấu vẫn ở mức cao, trong khi Thông tư 06/2024 cho phép cơ cấu lại nợ đã hết hiệu lực vào cuối năm 2024. Bên cạnh đó, với rủi ro thuế quan tác động tiêu cực đến xuất nhập khẩu, đầu tư và tiêu dùng trong nước, khiến nợ xấu có thể còn tăng, đòi hỏi ngân hàng quan tâm phòng ngừa và xử lý quyết liệt hơn trong thời gian tới.

Huyền Anh