Theo thống kê của Hiệp hội ngân hàng Việt Nam, chỉ có 20% người dân Việt Nam có thẻ ngân hàng, 90% sử dụng thanh toán bằng tiền mặt. Trên thực tế, hiện nay ở Việt Nam phương thức thanh toán điện tử mới chỉ phát triển ở một số thành phố lớn như Hà Nội, Tp. HCM…với những dịch vụ thanh toán như điện, nước, điện thoại, games, thanh toán bằng thẻ ghi nợ, thẻ trả trước, trả lương qua tài khoản, chuyển tiền thông qua liên kết với những ngân hàng thương mại như BIDV, Vietcombank…

Xu hướng không dùng tiền mặt

Với Đề án không dùng tiền mặt tại Việt Nam giai đoạn 2016 – 2020, Chính phủ đã mở rộng sang các lĩnh vực khác như thu phí cầu đường, mua xăng dầu, mua vé xe buýt, đi taxi, chi trả bảo hiểm xã hội, thu học phí… Đặc biệt, Đề án còn nêu rõ, đẩy mạnh thanh toán điện tử trong khu vực Chính phủ, dịch vụ hành chính công. Cụ thể là thu, nộp thuế điện tử để hỗ trợ công tác quản lý, thu thuế, tạo điều kiện thuận lợi cho chính phủ, doanh nghiệp và người dân thực hiện đa dạng, linh hoạt các dịch vụ thanh toán điện tử trong việc thu, nộp thuế điện tử..

Thống kê của Ngân hàng Nhà nước cho thấy, hiện trên địa bàn cả nước có 9.787 chi nhánh, phòng giao dịch ngân hàng; 16.937 máy ATM, 222.831 điểm chấp nhận thẻ POS, trên 60 tổ chức tín dụng áp dụng internet banking, 35 tổ chức tín dụng sử dụng mobile banking.

Tiến tới không tiền mặt trong các giao dịch, mua bán...

Ông Nguyễn Ngọc Dũng, Phó Tổng thư ký Hiệp hội thương mại điện tử Việt Nam, cho rằng việc tiếp cận thương mại điện tử hay các trào lưu công nghệ cùng với sự phổ cập Internet, bùng nổ của di động, việc thanh toán không dùng tiền mặt sẽ là xu hướng tất yếu trong tương lai. Theo các chuyên gia ngành kinh tế, việc mở rộng các dịch vụ thanh toán điện tử thời gian tới sẽ trở thành mảnh đất màu mỡ cho Startup công nghệ tài chính khai thác nhằm phát triển các dịch vụ cá nhân cũng như khai thác kinh doanh ngân hàng bán lẻ.

Có thể thấy, với mục tiêu phát triển thói quen thanh toán không dùng tiền mặt của Chính phủ cùng với những biện pháp phát triển thanh toán điện tử, thời gian tới là cơ hội cho các doanh nghiệp khởi nghiệp trong lĩnh vực này. Hiện trên thị trường còn khá ít tên tuổi ứng dụng thanh toán điện tử có thể kể tên như MoMo, eMonkey, Payoo, VTC Pay, BankPlus…

Cần quy định cụ thể về phí

Mục tiêu là đến năm 2020, toàn thị trường có trên 300.000 thiết bị chấp nhận thẻ POS được lắp đặt và khối lượng giao dịch đạt 200 triệu giao dịch/năm; Tất cả các siêu thị, trung tâm mua sắm và cơ sở phân phối hiện đại có thiết bị chấp nhận thẻ và cho phép người tiêu dùng thanh toán không dùng tiền mặt khi mua hàng; 70% các đơn vị cung cấp dịch vụ điện, nước, viễn thông và truyền thông chấp nhận thanh toán hóa đơn của các cá nhân, hộ gia đình qua các hình thức thanh toán không dùng tiền mặt; 50% cá nhân, hộ gia đình ở các thành phố lớn sử dụng phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt trong mua sắm, tiêu dùng. Theo các chuyên gia kinh tế, cần có các giải pháp về hành lang pháp lý, cơ chế chính sách để khuyến khích thanh toán điện tử cùng với việc nâng cao hoạt động và các dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt.

Bên cạnh đó, cần ban hành các cơ chế, chính sách thích hợp về phí dịch vụ thanh toán để khuyến khích tổ chức, cá nhân thực hiện thanh toán không dùng tiền mặt. Cần quy định mức phí thanh toán chuyển khoản và mức phí nộp, rút tiền mặt tại các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài theo hướng tăng mức phí giao dịch tiền mặt và giảm phí thanh toán không dùng tiền mặt; giảm mức phí áp dụng cho các giao dịch thanh toán liên ngân hàng…

Thực tế, cũng có nhiều ý kiến lo ngại về việc gia tăng thu phí giao dịch khi thanh toán qua thẻ sẽ gây ảnh hưởng không nhỏ đến những người dân lao động, người tiêu dùng lớn tuổi, công nhân nhà máy và người dân nông thôn… có thu thập thấp._

Liên quan đến vấn đề này, ông Nguyễn Bá Diệp, Phó Chủ tịch HĐQT công ty M_Service, cho biết điều đầu tiên là khách hàng phải tiếp cận được với dịch vụ thanh toán, đồng thời các điểm chấp nhận thanh toán và các dịch vụ có thể thanh toán phải đa dạng, phổ biến. Bản thân các ngân hàng cũng phải chủ động triển khai một số tính năng mới trên ngân hàng điện tử M-Banking với nhiều tiện ích vượt trội để thu hút khách hàng tham gia thanh toán điện tử.

Thời gian qua, các nhà bán lẻ trực tuyến cũng như các ngân hàng đang tận dụng xu hướng với nhiều chương trình ưu đãi và tiện ích cho khách hàng. Điển hình, ngân hàng Maritime Bank vừa gia tăng nhiều tiện ích cho khách hàng như: cho phép khách hàng tự thiết lập hạn mức khác nhau cho các giao dịch như rút tiền ATM, chuyển khoản, thanh toán online, thanh toán quẹt thẻ POS.

Đại diện Ngân hàng Maritime Bank cho biết: “Tiện ích mới này giúp khách hàng chủ động quản lý tài chính chi tiêu giao dịch thẻ, lựa chọn các hạn mức phù hợp theo nhu cầu sử dụng và thanh toán của mỗi khách hàng, giúp đảm bảo an toàn và giảm tối đa hạn mức trong thời gian khách hàng không có nhu cầu sử dụng nhiều”.

Ngoài ra, Maritime Bank cũng gia tăng tính tiện ích, an toàn, chủ động giao dịch cho các khách hàng sử dụng dịch vụ thẻ và ngân hàng điện tử M-Banking như: khách hàng có thể chủ động kích hoạt thẻ, tạm khóa/mở thẻ ATM, thẻ ghi nợ quốc tế và thẻ tín dụng; Chủ động thiết lập các liên kết nhanh để truy cập trang chủ của ngân hàng điện tử M-Banking; Chủ động thực hiện thanh toán dư nợ Thẻ tín dụng quốc tế và có thể thanh toán dư nợ cho các chủ thẻ tín dụng khác của Maritime Bank.

Huyền Anh