Tại buổi họp báo chuyên đề về hóa đơn điện tử do Tổng cục Thuế tổ chức chiều 19/10, Tổng cục Thuế cho biết việc áp dụng hóa đơn điện tử (HĐĐT) góp phần rút ngắn thủ tục hành chính từ 5 thủ tục xuống còn 1 thủ tục, giúp giảm chi phí đến 3 lần so với hóa đơn giấy.

Lùi thời hạn áp dụng đồng bộ

Kể từ ngày 1/11/2018, Nghị định số 19 quy định về việc áp dụng HĐĐT khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ được Chính phủ ban hành ngày 12/9/2018 sẽ chính thức có hiệu lực.

Tuy nhiên, Tổng cục Thuế cho biết để tạo thuận lợi cho việc chuyển đổi từ hóa đơn giấy truyền thống sang HĐĐT khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, cơ quan quản lý, Nghị định số 119 có quy định thời hạn 24 tháng (từ ngày 1/11/2018 – 1/11/2020) để các doanh nghiệp (DN) chuẩn bị các điều kiện về cơ sở vật chất và con người để áp dụng HĐĐT.

Theo đại diện ngành thuế, trong thời gian từ 1/11/2018 – 31/10/2020, các DN, tổ chức kinh tế đã thông báo phát hành HĐĐT không có mã của cơ quan thuế hoặc đã đăng ký áp dụng HĐĐT có mã của cơ quan thuế trước ngày 1/11/2018, hoặc các DN, tổ chức kinh tế, hộ, cá nhân kinh doanh đã thông báo phát hành hóa đơn đặt in, hóa đơn tự in, hoặc đã mua hóa đơn của cơ quan thuế để sử dụng trước ngày 1/11/2018 được tiếp tục sử dụng hóa đơn đặt in, hóa đơn tự in, hóa đơn đã mua đến hết ngày 31/10/2020 và vẫn phải thực hiện các thủ tục về hóa đơn theo quy định của Nghị định 51 và Nghị định 04.

Tổng cục Thuế cho biết tính cuối năm 2016, cả nước có 315 DN sử dụng HĐĐT với hơn 2,4 triệu hóa đơn xác thực của ngành thuế.

Ông Lưu Đức Huy, Vụ trưởng vụ Chính sách thuế (Tổng cục Thuế) cho biết: "Thực tế thí điểm tại Tp.HCM và Hà Nội cho thấy HĐĐT giúp DN lẫn cơ quan thuế giảm thời gian làm thủ tục hóa đơn. Nếu dùng hóa đơn giấy, DN tốn 5 công đoạn trong khi HĐĐT chỉ một công đoạn đăng ký là xong. Hơn nữa, DN giảm được chi phí in, lưu trữ, giúp sàng lọc hóa đơn của các DN bỏ trốn, loại bỏ được tình trạng hóa đơn giả…", ông Huy nói.

Tuy nhiên, nhiều DN cũng bày tỏ những lo ngại nhất định. Ví dụ như hạ tầng công nghệ thông tin hiện nay trong nước chưa được đầu tư tốt, lạc hậu, không thể đáp ứng điều kiện kết nối dữ liệu của cơ quan thuế tốt ngay được.

Vì vậy, khi vận chuyển hàng hóa trên đường đi, các DN phải cầm theo hóa đơn đỏ để các lực lượng chức năng như công an, quản lý thị trường kiểm tra. Khi đã bỏ hóa đơn giấy, chỉ có HĐĐT thì lấy gì trình ra cho cơ quan kiểm tra khi được yêu cầu?

Kiên quyết với hộ kinh doanh lớn

Ông Huy cho biết tại điểm b, khoản 2 điều 29 đã quy định, khi không tra cứu được hóa đơn, nếu chứng từ giấy là bản sao của HĐĐT, người kiểm tra thực hiện kiểm tra căn cứ vào hóa đơn giấy này. Trường hợp không có chứng từ giấy chuyển từ HĐĐT, người thực hiện kiểm tra sẽ truy cập cổng thông tin của Bộ Tài chính.

Theo số liệu thống kê, hiện có 85% DN có kết nối Internet, trong khi số DN chưa kết nối HĐĐT lại khá cao, lên đến 117.000 đơn vị.

Lý giải cho việc chưa sử dụng HĐĐT, một số DN cho biết, nếu dùng HĐĐT thì bắt buộc DN phải kết nối Internet, trả phí dịch vụ đơn vị cung cấp tư vấn, như vậy sẽ thêm gánh nặng chi phí.

Tuy nhiên, theo ông Huy, số liệu từ Tổng cục Thuế cho biết số lượng DN kê khai đã kết nối Internet lên đến 99,9% DN, tương đương với hơn 600.000 DN. "Hiện nay, các vùng trên lãnh thổ Việt Nam đã kết nối 3G, 4G rồi, những nơi chưa kết nối rất hãn hữu", ông Huy nói.

Ngoài ra, đại diện ngành thuế cho biết tình trạng thất thu thuế ở hộ kinh doanh cá thể hiện đang rất lớn, nếu triển khai HĐĐT, cơ quan thuế quản lý thuế chặt chẽ hơn.

Bà Tạ Thị Phương Lan, Phó Vụ trưởng Vụ thuế Thu nhập cá nhân, cho hay trước đây, các hộ kinh doanh lớn hay nhỏ đều phải khoán thuế. Tuy nhiên, Nghị định 119 tập trung vào nhóm hộ kinh doanh lớn, bắt buộc phải dùng HĐĐT, nộp thuế theo kê khai không phải thuế khoán, cư xử như với DN.

"Chúng tôi đang đề nghị sửa đổi chế độ kế toán đối với hộ kinh doanh để đồng bộ, thúc đẩy các hộ lớn phải lên DN, chứ không "núp bóng" hộ kinh doanh để trốn thuế", bà Lan nói.

Theo quy định, HĐĐT áp dụng cho các hộ kinh doanh có 2 loại. Đối với những hộ kinh doanh lớn có đủ điều kiện về công nghệ thông tin sẽ tự khởi tạo HĐĐT, còn các hộ kinh doanh nhỏ không có điều kiện về công nghệ thông tin sẽ chủ động đến cơ quan thuế để khởi tạo thông tin.

Thanh Hoa