Sáng  18/3, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chủ trì cuộc họp Thường trực Chính phủ để rà soát tình hình, tiếp tục đôn đốc, thúc đẩy tiến độ thực hiện các dự án đường sắt gồm dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam, dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, lquy hoạch các tuyến đường sắt Hà Nội - Lạng Sơn và Hải Phòng - Móng Cái, các tuyến đường sắt đô thị Hà Nội và TP HCM.

Liên quan đến các tuyến đường sắt đô thị, theo báo cáo, ý kiến tại cuộc họp, Hà Nội đang triển khai thủ tục đầu tư 6 tuyến, trong đó 4 tuyến dự kiến khởi công trong năm 2026. Song song với đó, thành phố cũng đang triển khai thực hiện 3 tuyến. 

Trong khi đó, TP HCM đang ưu tiên tổ chức triển khai chuẩn bị đầu tư 6 tuyến giai đoạn 2026 - 2030.

Bộ Xây dựng đã có văn bản lấy ý kiến các bộ ngành, địa phương về hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật áp dụng cho đường sắt đô thị, đồng thời đang xây dựng Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia với đường sắt đô thị (loại hình metro) dự kiến ban hành trong quý III năm nay. 

Tại phiên họp, Thủ tướng đánh giá Hà Nội và TP HCM đã rất chủ động, tích cực triển khai các dự án đường sắt đô thị. 

Chỉ đạo công việc, nhiệm vụ chung thời gian tới, Thủ tướng yêu cầu các bộ ngành, địa phương hoàn thiện các tiêu chuẩn quy chuẩn, tiêu chí, quy trình để có cơ sở triển khai đồng bộ, thống nhất trên cả nước.

Các dự án cần triển khai kịp thời, đúng tiến độ, đúng quy định, quy trình, tiêu chuẩn quy chuẩn, nâng cao chất lượng. Trong quá trình triển khai phải kiểm tra, thanh tra, giám sát, kiểm toán theo quy định; cương quyết chống tham nhũng, tiêu cực, lợi ích nhóm. Công tác hoàn thiện thủ tục đầu tư theo quy định của pháp luật và bố trí vốn đáp ứng yêu cầu tiến độ, kiểm soát chặt chẽ, hiệu quả.

Thủ tướng cũng yêu cầu các địa phương tập trung, tích cực hơn nữa trong chỉ đạo giải phóng mặt bằng, tái định cư; bảo đảm nhanh, kịp thời, đời sống của người dân ở nơi mới tốt hơn nơi cũ;chăm lo việc làm, sinh kế của người dân.

Bộ Xây dựng, Tổng Công ty Đường sắt tính toán đào tạo nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển. Bên cạnh việc đa dạng hóa các nguồn vốn (Nhà nước, tư nhân, hợp tác công tư, vay vốn, phát hành trái phiếu…) là tối ưu hóa nguồn vốn, không để lãng phí. Tiếp cận, vận dụng sáng tạo các quy trình, công nghệ thi công tiên tiến nhất để đẩy nhanh tiến độ và nâng cao chất lượng các dự án.

Về các tuyến đường sắt đô thị tại Hà Nội và TP HCM, các vướng mắc đã được tháo gỡ, các bộ ngành, địa phương tích cực tháo gỡ các vướng mắc còn lại. Bộ Tài chính hỗ trợ xử lý vướng mắc liên quan nguồn vốn vay. 

Thủ tướng lưu ý TP HCM đặc biệt ưu tiên các dự án kết nối 2 sân bay Long Thành và Tân Sơn Nhất với trung tâm thành phố. Với các tuyến Bến Thành – Cần Giờ và Hà Nội – Quảng Ninh do tư nhân làm chủ đầu tư, các cơ quan phải kiểm tra, giám sát và đề xuất cơ chế, chính sách với cấp có thẩm quyền.

Thủ tướng cũng yêu cầu Bộ Tài chính khẩn trương rà soát, trình phê duyệt Đề án tái cơ cấu Tổng công ty đường sắt Việt Nam, trước ngày 20/3. Bộ Công Thương hoàn thiện thủ tục để trình phê duyệt Đề án phát triển công nghiệp đường sắt trong tháng 3/2026.

Đỗ Kiều