Sau những phiên tăng dựng đứng và liên tiếp phá vỡ các giới hạn lịch sử, thị trường vàng đang trải qua nhịp điều chỉnh mạnh nhất kể từ đầu năm. Tuy nhiên, nửa cuối năm chuyên gia dự báo việc giá vàng tăng trở lại 500-700 USD/ounce trong thời gian tới là điều hoàn toàn có thể xảy ra.

Từ đỉnh cao đến cú rơi "thủng lưới"

Nửa đầu năm 2026 khép lại với một bức tranh đầy tương phản của kim loại quý. Chỉ mới vài tháng trước, thị trường còn sục sôi trong cơn sốt vàng chưa từng có. Tháng 1/2026 ghi nhận cột mốc chấn động khi giá vàng thế giới lần đầu tiên vượt ngưỡng tâm lý 5.000 USD/ounce, và đạt đỉnh lịch sử tại 5.608,35 USD/ounce vào ngày 28/01.

Sức nóng từ thị trường quốc tế nhanh chóng lan sang thị trường trong nước. Đầu tháng 3/2026, vàng miếng SJC và vàng nhẫn được niêm yết ở vùng giá "không tưởng" 188,3 - 191,3 triệu đồng/lượng (mua vào - bán ra). Tại thời điểm đó, tâm lý FOMO (sợ bỏ lỡ cơ hội) bao trùm, cảnh người dân xếp hàng chờ mua vàng tái hiện sau nhiều năm vắng bóng. Nhiều người tin rằng mốc 200 triệu đồng/lượng chỉ còn là vấn đề thời gian.

Thế nhưng, sau những đợt tăng nóng giá vàng lao dốc “không phanh”. Tính đến ngày 30/6, giá vàng miếng SJC chỉ còn giao dịch ở mức 144 triệu đồng/lượng (mua vào) và 147 triệu đồng/lượng (bán ra). So với mức đỉnh, mỗi lượng vàng đã mất đi hơn 40 triệu đồng – một nhịp điều chỉnh mạnh chưa từng thấy trong lịch sử thị trường vàng Việt Nam.

Biến động dữ dội này đã tạo ra sự phân hóa giàu nghèo chỉ trong chớp mắt. Trong khi những người mua từ năm 2025 vẫn giữ được mức lợi nhuận nền, thì nhóm nhà đầu tư gia nhập thị trường vào quý I/2026 đang phải đối mặt với thực tế nghiệt ngã.

Trao đổi với VnBusiness nhiều nhà đầu tư cho biết "sốc nặng" khi thấy giá vàng, bạc niêm yết ở thời điểm hiện tại. Không ít người đặt mua "bạc giấy" - thanh toán trước hồi đầu năm, đến giờ chưa tới hạn nhận hàng mà khoản đầu tư đã lỗ hơn 23%. Anh Nguyễn Anh Tuấn (Hà Nội) chia sẻ câu chuyện rầu rĩ khi cùng bạn bè đặt mua 1 lượng “vàng giấy” vào đầu tháng 3/2026 với giá 188 triệu đồng/lượng, giờ đây chỉ còn trị giá chưa đầy 150 triệu đồng, tương đương mức lỗ hơn 23%.

Câu chuyện của anh Tuấn là minh chứng điển hình cho rủi ro khi sử dụng các công cụ tài chính phái sinh hoặc đặt cọc trước trong một thị trường đang ở trạng thái “quá nhiệt”.

Tại sao một tài sản được coi là an toàn nhất thế giới lại có thể sụt giảm tới hơn 20% giá trị chỉ trong thời gian ngắn? Các chuyên gia cho rằng sự kết hợp giữa chính sách tiền tệ và địa chính trị là "cú đấm kép" hạ gục giá vàng.

Thứ nhất là “Kỷ nguyên Kevin Warsh”. Tân Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) nhậm chức vào tháng 5/2026 đã mang đến một lập trường "diều hâu" quyết liệt. Với việc lạm phát Mỹ tháng 5 vọt lên 4,2%, Fed đã dập tắt mọi hy vọng cắt giảm lãi suất. Ông Phil Camporeale, Trưởng bộ phận Chiến lược Đầu tư tại J.P. Morgan Wealth Management, nhấn mạnh: "Fed đang thể hiện quyết tâm khôi phục uy tín chống lạm phát". Khi lãi suất thực tăng cao và đồng USD lập đỉnh 13 tháng, vàng – vốn là tài sản không mang lợi suất lập tức mất đi sức hấp dẫn so với trái phiếu Kho bạc Mỹ.

Thứ hai là sự hạ nhiệt của các điểm nóng. Chuyên gia tài chính TS. Nguyễn Trí Hiếu nhận định, việc căng thẳng giữa Mỹ và Iran lắng dịu sau một thỏa thuận quan trọng đã rút đi "phí bảo hiểm rủi ro" vốn đang được định giá rất cao vào vàng. Giá dầu thô lao dốc về vùng 70 USD/thùng không chỉ giảm áp lực lạm phát mà còn khiến dòng tiền đầu cơ tháo chạy khỏi các mặt hàng trú ẩn.

Triển vọng nửa cuối năm: Cơ hội hay cạm bẫy?

Dù giá vàng trải qua những phiên bán tháo, một xu hướng ngầm vẫn đang tiếp diễn: Sự dịch chuyển cấu trúc dự trữ toàn cầu. Báo cáo từ Hội đồng Vàng Thế giới (WGC) cho thấy 84% ngân hàng Trung ương dự kiến tăng tỷ trọng vàng trong năm tới.

Đáng chú ý, tính đến cuối năm 2025, vàng đã lần đầu tiên vượt qua trái phiếu Kho bạc Mỹ để chiếm 27% tổng dự trữ toàn cầu. Các quốc gia như Trung Quốc (PBOC) vẫn đang bền bỉ tích lũy vàng để giảm sự phụ thuộc vào đồng USD. Ông Shaokai Fan từ WGC nhận định: "Các ngân hàng Trung ương đang chờ cơ hội giá điều chỉnh để mua vào". Đây chính là lực đỡ quan trọng giúp giá vàng không rơi vào trạng thái "tự do" và có thể thiết lập một vùng đáy mới vững chắc.

Sau tăng sốc, giá vàng nhẫn vượt vàng miếng

Giá vàng tăng tiếp, chênh lệch mua - bán thu hẹp còn 2 triệu đồng/lượng

Bước sang nửa cuối năm 2026, các tổ chức tài chính lớn bắt đầu đưa ra những dự báo thận trọng nhưng vẫn mang màu sắc lạc quan trong dài hạn.

Ngân hàng Deutsche Bank dự báo vàng sẽ phục hồi lên mức 4.800 USD/ounce vào quý IV. Trong khi đó, JPMorgan và Bank of America dù hạ mục tiêu ngắn hạn nhưng vẫn không loại trừ kịch bản vàng có thể quay lại mốc 6.000 USD/ounce nếu thâm hụt ngân sách Mỹ tiếp tục trầm trọng hoặc các rủi ro kinh tế vĩ mô tái xuất hiện.

Chuyên gia vàng Trần Duy Phương đưa ra góc nhìn kỹ thuật: "Giá vàng đang tiến gần vùng quá bán. Dư địa giảm thêm chỉ còn khoảng 100-200 USD/ounce, trong khi khả năng phục hồi 500-700 USD là hoàn toàn khả thi".

Tuy nhiên, bài học từ nửa đầu năm 2026 vẫn còn đó. Thị trường vàng đã chứng minh rằng ngay cả những tài sản "vĩnh cửu" cũng có thể khiến nhà đầu tư trắng tay nếu tham gia với tâm lý đám đông và đòn bẩy quá lớn.

Trong bối cảnh hiện nay, các chuyên gia cho rằng nhà đầu tư cần tỉnh táo phân biệt giữa nhịp điều chỉnh kỹ thuật và xu hướng giảm dài hạn. Trong ngắn hạn, biến động sẽ còn rất mạnh. Chiến lược phù hợp lúc này không phải là "tất tay" bắt đáy, mà là cơ cấu lại danh mục, ưu tiên nắm giữ vàng vật chất dài hạn và tuyệt đối tránh xa các hình thức đầu cơ lướt sóng khi chưa rõ xu hướng của Fed.

Huyền Anh