Theo khảo sát của công ty UBM Asia, tốc độ tăng trưởng của ngành công nghiệp thực phẩm ở Việt Nam trong thời gian qua, đặc biệt trong 5 năm trở lại đây, lên tới 52%/năm. Trong đó, riêng ngành hàng đồ uống đạt mức tăng trưởng cao nhất 150%.

DN "ngoại" hào hứng đầu tư!

Chia sẻ về quá trình phân phối sản phẩm phụ gia vào thị trường Việt, bà Phan Thị Phương Thanh, Giám đốc Marketing của Puratos Grand-Place Vietnam, cho biết: "Ban đầu, công ty cũng chỉ nghiên cứu phát triển cây ca cao và các sản phẩm liên quan tới ca cao. Tuy nhiên, gần đây, nhận thấy thị trường thực phẩm ngày càng tăng trưởng mà lĩnh vực phụ gia còn rất nhiều tiềm năng nên DN quyết định tham gia".
Với quyết định này, Puratos Grand-Place Vietnam đã thu được nhiều thành công bước đầu như dù mới tham gia được 3 năm vào mảng phụ gia chỉ chiếm tỷ trọng 3% doanh thu của công ty, song DN này đề ra kế hoạch tăng trưởng doanh thu mỗi năm khoảng 50%. Puratos kỳ vọng từ nay đến năm 2020, lĩnh vực phụ gia sẽ chiếm tỷ trọng 30% doanh thu.
Bà Rungphech Chitanuwat, Giám đốc kinh doanh Công ty UBM Asia (Thái Lan), cho biết dù nhu cầu về các loại phụ gia thực phẩm trong chế biến, bảo quản, dinh dưỡng... tăng mạnh, nhưng ngành công nghiệp này tại Việt Nam hầu như chưa phát triển, gần 100% các loại phụ gia chế biến thực phẩm của Việt Nam phụ thuộc vào nguồn NK.

Nhiều phụ gia thực phẩm không an toàn đang trôi nổi trên thị trường

Do đó, rất nhiều nhà sản xuất và kinh doanh lĩnh vực này trên thế giới đang quan tâm tới thị trường Việt Nam. Bà Nguyễn Thị Thạch Trúc, Giám đốc Phát triển kinh doanh mới khu vực châu Á - Thái Bình Dương của Tập đoàn Kerry, cho biết đầu tư nghiên cứu chế biến phụ gia thực phẩm đòi hỏi công nghệ cao nhưng lợi nhuận thu về cũng hấp dẫn.
"Phụ gia ngành thực phẩm cũng quan trọng như công nghiệp hỗ trợ, tuy nhiên, Việt Nam đang thua về lĩnh vực này ngay cả với các nước trong khu vực như Singapore, Malaysia, Thái Lan và Philippines", bà Trúc nói.
Bà Lý Kim Chi, Chủ tịch Hội Lương thực -Thực phẩm Tp.HCM, chia sẻ: "Một thị trường lớn đáng được đầu tư đã bị bỏ quên trong một thời gian dài. Với mức độ chuẩn bị như hiện nay, các DN Việt Nam muốn tham gia vào thị trường này có lẽ chỉ còn cách hợp tác, liên kết với DN nước ngoài".

Phụ gia trôi nổi hoành hành!

Do thị trường phụ gia Việt Nam chủ yếu trông chờ vào NK nên các DN sản xuất và chế biến thực phẩm cũng gặp khó khăn khi tìm nguồn hàng. Cụ thể, theo báo cáo của Công ty TNHH MTV Việt Nam Kỹ nghệ súc sản (Vissan), hàng năm, DN này phải bỏ ra khoảng 200 tỷ đồng để NK các loại phụ gia phục vụ sản xuất. Dự báo trong các năm tới, con số này còn tăng lên vì nhu cầu mở rộng sản xuất và nhà máy mới ở Long An được đưa vào sản xuất.
Bên cạnh đó, chính việc thiếu hụt nguồn phụ gia chất lượng cao, có nguồn gốc tin cậy nên sự lạm dụng phụ gia giá rẻ và chất lượng kém từ Trung Quốc thời gian qua đã tạo ra một ngành sản xuất thực phẩm nhiều tai tiếng.
Và nghiêm trọng hơn, vì không có nguồn sản xuất chất phụ gia mà gần đây đã có không ít vụ buôn lậu chất phụ gia đã bị bắt trong thời gian qua. Chiều 24/6, Đội Quản lý thị trường số 24, Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội phối hợp với Đội 5, PC 49 Công an Tp.Hà Nội đã bắt giữ hơn 2 tấn bim bim và nhiều nguyên liệu, phụ gia để chế biến thực phẩm không rõ nguồn gốc xuất xứ, quá hạn sử dụng tại huyện Đan Phượng (Hà Nội).
Những chất phụ gia, phẩm màu, bột dẻo, dung dịch... không rõ nguồn gốc này đã được Công ty TNHH Thương Mại Vinh Tài tại thôn Thượng Hội, xã Tân Hội huyện Đan Phượng, Hà Nội đưa vào chế biến bim bim.
Đại diện một tập đoàn đa quốc gia chuyên cung cấp nguyên liệu, phụ gia bánh mì, bánh ngọt cho biết: "Tại Việt Nam, chúng tôi đang cung cấp nguyên liệu và phụ gia cho 3.000 khách hàng. Tuy nhiên, doanh số riêng sản phẩm phụ gia chỉ chiếm khoảng 5% trong tổng doanh thu tại Việt Nam. Đơn giản là vì những loại phụ gia an toàn thường có giá cao, còn các tiệm bánh mì nhỏ lẻ thì lại thích sử dụng phụ gia giá rẻ, không an toàn, trong đó có cả chất không có trong danh mục".
Bà Đặng Thị Phương Ninh, Phó Tổng Giám đốc Công ty Vissan, cũng cho biết mỗi năm công ty vẫn NK gần 200 tỷ đồng nguyên liệu phụ gia để chế biến thực phẩm, đặc biệt là trong món giò lụa.
"Đáng nói là những phụ gia có nguồn gốc từ Trung Quốc cũng cạnh tranh rất gay gắt. Hằng tuần, chúng tôi tiếp rất nhiều đoàn cung cấp phụ gia từ nước ngoài đến chào hàng. Còn phụ gia trôi nổi trên thị trường thì có đầy đủ các loại, giá cả rất rẻ, rất cám dỗ đối với các DN chế biến. Do đó, có thể nói ranh giới giữa an toàn và độc hại của phụ gia rất mong manh, phụ thuộc rất lớn vào lương tâm của người chế biến", bà Ninh cho biết.

Lê Thúy