Tại Hội thảo "Chiến lược Halal: Kết nối thực phẩm Việt vào thị trường GCC và Đông Nam Á” (ngày 3/4), bà Hồ Thị Quyên, Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP. Hồ Chí Minh (ITPC) cho biết, quy mô dân số Hồi giáo toàn cầu đã vượt 1,9 tỷ người, chiếm khoảng 25% dân số thế giới. Đây là lực lượng tiêu dùng cốt lõi, với khoảng 63% người tiêu dùng Hồi giáo sử dụng thực phẩm Halal thường xuyên...

Đặc biệt, khu vực Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC) và Đông Nam Á đang trở thành những thị trường trọng điểm, có nhu cầu cao đối với các sản phẩm thực phẩm đạt chuẩn Halal. Đáng chú ý, xu hướng tiêu dùng Halal đang lan rộng sang cả nhóm khách hàng không theo đạo Hồi, nhờ các tiêu chí khắt khe về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn đạo đức.

Dù cơ hội rộng mở, mức độ tham gia của doanh nghiệp Việt vào thị trường Halal vẫn còn hạn chế. Theo bà Quyên, hiện chỉ khoảng 0,2% doanh nghiệp Việt Nam có sản phẩm đạt chứng nhận Halal. Tổng số doanh nghiệp được cấp chứng nhận Halal mới dừng ở gần 1.000, trong khi mỗi năm chỉ có thêm khoảng 50 doanh nghiệp mới gia nhập. Thực tế này phản ánh rằng, nhiều doanh nghiệp Việt Nam vẫn đang gặp khó khăn trong việc tiếp cận thông tin, tiêu chuẩn và hệ thống chứng nhận Halal, cũng như thiếu chiến lược bài bản để thâm nhập  thị trường. Đồng thời, cơ cấu sản phẩm Halal của Việt Nam hiện vẫn chủ yếu là nguyên liệu thô hoặc sơ chế, giá trị gia tăng chưa cao.

Ông Trương Xuân Trung, Trưởng Thương vụ Việt Nam tại UAE thông tin: Ước tính quy mô nền kinh tế Halal đạt khoảng 5.000 tỷ USD và có thể chạm mốc 10.000 tỷ USD vào năm 2028. Trong cấu trúc này, khu vực Trung Đông, đặc biệt là các quốc gia thuộc Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC) đang giữ vai trò trung tâm với tỷ trọng lớn. Nhu cầu nhập khẩu thực phẩm tại đây chiếm tới 85–90%, mở ra dư địa đáng kể cho các quốc gia xuất khẩu như Việt Nam.

Nền tảng quan trọng để HTX bước vào thị trường Halal nghìn tỷ USD

Thị trường Halal: Cánh cửa tỷ đô và yêu cầu mới về an toàn thực phẩm

Không chỉ dừng ở thực phẩm, hệ sinh thái Halal đang mở rộng mạnh sang dược phẩm, mỹ phẩm, thời trang, bao bì và cả dịch vụ tài chính Hồi giáo, logistics chuyên biệt. Những phân khúc mới nổi như thời trang Halal hay bao bì thân thiện môi trường được dự báo đạt quy mô hàng trăm tỷ USD trong những năm tới.

Đặc biệt, Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện (CEPA) giữa Việt Nam và UAE có hiệu lực từ ngày 03/02/2026 quy định lộ trình xóa bỏ thuế quan cho 99% hàng hóa Việt Nam. Cơ chế này sẽ tạo ra lợi thế cạnh tranh về giá đặc biệt quan trọng cho hàng hóa xuất khẩu của nước ta so với các đối thủ chưa ký kết hiệp định thương mại tự do với UAE.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp có thể khai thác vị trí địa lý chiến lược của UAE trên tuyến đường thương mại Á - Âu - Phi cùng hệ thống hạ tầng cảng biển, sân bay hiện đại để thiết lập mạng lưới logistics và mở rộng thị phần sang các nước lân cận.

Ở góc độ doanh nghiệp, theo bà Lý Kim Chi, Chủ tịch Hiệp hội Lương thực thực phẩm TPHCM, Halal là thị trường có yêu cầu cao về tiêu chuẩn, chất lượng và tính minh bạch. Để tham gia sâu hơn, doanh nghiệp cần đầu tư đồng bộ từ quy trình sản xuất, chứng nhận đến xây dựng thương hiệu và năng lực cạnh tranh bền vững.

Để tận dụng cơ hội này, các chuyên gia khuyến nghị doanh nghiệp cần nhanh chóng hoàn thiện chứng nhận Halal, thiết kế bao bì phù hợp thị trường (song ngữ Anh - Ả Rập) và đẩy mạnh khai thác thương mại điện tử- kênh đang chiếm hơn 80% giao dịch hàng tiêu dùng Halal tại khu vực Trung Đông.

ASEAN có cộng đồng người Hồi giáo chiếm hơn 40% dân số. Trong đó, một số thị trường như Indonesia đã siết chặt quy định, yêu cầu bắt buộc chứng nhận Halal đối với thực phẩm và đồ uống nhập khẩu. Vì vậy đòi hỏi doanh nghiệp Việt phải sớm hoàn tất thủ tục theo quy định để đảm bảo điều kiện lưu thông hàng hóa.

Ông Trương Xuân Trung lưu ý, yêu cầu đối với sản phẩm Halal hiện nay không chỉ giới hạn ở các tiêu chuẩn tôn giáo mà đã được đồng bộ hóa với các tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm, nông nghiệp hữu cơ (Organic) và gắn liền với định hướng phát triển bền vững (ESG).

Thị trường đang ghi nhận sự phát triển mạnh mẽ của xu hướng “Halal xanh”, ưu tiên các sản phẩm có nguồn gốc thực vật, sử dụng bao bì tự hủy và hướng tới mục tiêu giảm phát thải carbon.

Về phía Hội đồng Doanh nghiệp Việt Nam tại UAE, Phó Chủ tịch Tạ Xuân Hiển nhận định, hạn chế lớn nhất của hàng Việt là đang phụ thuộc quá nhiều vào khâu trung gian, xuất khẩu qua nước thứ ba khiến doanh nghiệp vừa mất đi lợi nhuận, vừa đánh mất cơ hội định vị thương hiệu trực tiếp. Để thâm nhập sâu, sản phẩm cần được định hướng tập trung vào các nhà nhập khẩu, nhà phân phối, chuỗi bán lẻ (siêu thị, cửa hàng tiện lợi tại UAE, Saudi Arabia, Qatar) và đặc biệt là kênh HORECA (khách sạn, nhà hàng, dịch vụ ăn uống) nơi có nhu cầu rất lớn và ổn định.

“Thị trường Trung Đông luôn duy trì nhu cầu lớn nhưng đặc biệt chú trọng tìm kiếm các nhà cung cấp đáng tin cậy. Doanh nghiệp cần tránh tâm lý vội vã, "kỳ vọng nhanh", mong muốn chốt doanh số ngay lập tức. Quá trình thâm nhập thực tế đòi hỏi sự kiên trì để xây dựng niềm tin lâu dài với đối tác sở tại. Cần chủ động phòng ngừa các rủi ro phát sinh từ việc thiếu am hiểu cấu trúc giá, chi phí logistics đặc thù tại khu vực”, ông Tạ Xuân Hiển khuyến nghị thêm.

Hồng Hương