Cuối tuần qua, Foxconn đã ký một biên bản ghi nhớ (MOU) với chính quyền bang Maharashtra về việc rót tiền trong những năm tới để tiến hành hàng loạt hoạt động mà theo ước tính sẽ tạo ra 50.000 việc làm.

Dấu hỏi về môi trường đầu tư

Trong một thông cáo chính thức, Foxconn nói rằng MOU vừa đạt được sẽ "định hình những khoản đầu tư đáng kể mà Foxconn dự định thực hiện trong 5 năm tiếp theo". Foxconn, với tên gọi chính thức Hon Hai Precision Industry, là hãng sản xuất thiết bị điện tử theo đặt hàng lớn nhất thế giới về doanh thu. Những iPhone của Apple, smartphone của Xiaomi và hay máy tính bảng của Samsung cũng đều từ một "lò" đó mà ra.

Theo nhận định của ông Subash Desai, Bộ trưởng Công nghiệp bang Maharashtra, Foxconn đang nghiêng về phương án xây dựng nhà máy mới ở hai thị trấn công nghiệp là Khopoli và Talegaon, nằm ở phía đông Mumbai. Việc lựa lựa chọn địa điểm xây dựng và sản phẩm sản xuất sẽ được làm rõ trong vòng 6 tháng tới.

Nếu kế hoạch trên được hiện thực hóa, chính phủ của Thủ tướng Narendra Modi sẽ có thêm động lực để thúc đẩy lĩnh vực sản xuất ở Ấn Độ, tạo ra thêm việc làm và giảm sự phụ thuộc của nước này vào nhập khẩu.

Mục tiêu của ông Modi là tăng sản lượng sản xuất của Ấn Độ lên 25% GDP vào năm 2022, so với mức xấp xỉ 18% hiện nay. Tỷ lệ này ở Trung Quốc là 31%, theo số liệu mới nhất từ Ngân hàng Thế giới.

Foxconn sẽ đầu tư 5 tỷ USD vào Ấn Độ

Nhiều năm qua, giới chính trị gia Ấn Độ vẫn nói nhiều về câu chuyện phát triển một nền kinh tế sản xuất kiểu Trung Quốc, một phần là nhằm giải quyết việc làm cho hàng triệu người trẻ gia nhập thị trường lao động mỗi năm.

Nhưng để thay đổi một đất nước vốn có tiếng là sản xuất lạc hậu không phải dễ, nhất là khi tệ quan liêu sách nhiễu, chính sách thuế khó lường, luật lao động hà khắc và cơ sở hạ tầng xập xệ vẫn là những rào cản lớn đối với sự phát triển của ngành sản xuất Ấn Độ.

Năm ngoái, Nokia đã phải đóng cửa nhà máy sản xuất điện thoại ở quốc gia Nam Á này, một trong những nhà máy quy mô nhất của công ty Phần Lan trên toàn cầu, sau khi nhận được "trát" truy thu thuế lên tới hàng tỷ USD trong bối cảnh đang phải tất bật với thương vụ nhượng lại mảng điện thoại di động của mình cho Microsoft. Đầu năm nay, đến lượt Foxconn ngừng hoạt động nhà máy chế tạo linh kiện cho điện thoại Nokia.

Một cú hích, một canh bạc

Khoản đầu tư của Foxconn được nhận định sẽ là một cú hích rất quan trọng cho Ấn Độ nếu biết rằng nó lớn gấp hơn 3 lần số vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) có tổng trị giá 1,5 tỷ USD mà ngành công nghiệp điện tử của nước này nhận được trong suốt 15 năm trở lại đây.

Giám đốc điều hành Foxconn, ông Terry Gou, đã tới New Delhi trong tuần qua để gặp gỡ ông Modi và các Bộ trưởng trong chính phủ. Phát biểu tại một cuộc họp báo, ông Gou khẳng định muốn Foxconn hoạt động tích cực hơn nữa ở Ấn Độ thay vì chỉ đơn giản là lắp ráp điện thoại và các thiết bị điện tử khác.

Tuy nhiên, 5 tỷ USD cũng sẽ là một canh bạc mạo hiểm cho công ty Đài Loan, từ lâu vẫn muốn chuyển dần các cơ sở sản xuất của mình ra khỏi Trung Quốc trước áp lực về chính sách thuế và tiền lương nhân công ngày một cao.

Foxconn đã "thí điểm" di dời một phần hoạt động lắp ráp iPhone sang Brazil nhưng kết quả nhận được thì không hề như mong đợi. Những chiếc điện thoại xuất xưởng tại nhà máy ở quốc gia Nam Mỹ có giá thành gần gấp đôi ở Mỹ do chi phí lao động và logistics đắt đỏ.

Trong quá khứ, Foxconn từng có nhiều lời hứa hẹn đầu tư hàng tỷ USD mà không thể chuyển hóa thành hành động. Điển hình như năm 2014, CEO Peter Gou đã ký thỏa thuận xây dựng một nhà máy ở Indonesia với số tiền 1 tỷ USD rót dần trong vài năm, nhưng đến nay vẫn án binh bất động. Lý do mà Foxconn đưa ra là giá đất cao và lo ngại về chính sách thuế - hai vấn đề thực tế cũng đang tồn tại ở Ấn Độ.

Ngoài ra, việc Foxconn muốn tăng số lượng robot trong các dây chuyền lắp ráp để cắt giảm chi phí cũng đồng nghĩa số lượng nhân sự tại các nhà máy mới phải giảm xuống.

Hùng Anh