Động lực tiêu cực xuất phát từ nhóm cổ phiếu trí tuệ nhân tạo (AI), lĩnh vực từng dẫn dắt đà tăng suốt thời gian qua khiến khẩu vị rủi ro suy giảm đáng kể. Theo Financial Times, trong vòng 6 tháng trở lại đây, các quỹ đầu tư có trụ sở tại Mỹ đã rút khoảng 75 tỷ USD khỏi thị trường cổ phiếu Mỹ, tạo thêm áp lực cung và kích hoạt một làn sóng bán ra mới. 

Dòng vốn đảo chiều diễn ra trong bối cảnh nhà đầu tư ngày càng thận trọng với mặt bằng định giá cao và triển vọng chính sách khó lường, cùng với sức hấp dẫn đến từ thị trường quốc tế.

Tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, chỉ số MSCI (không bao gồm Nhật Bản) tăng 0,4%, hướng tới phiên đi lên thứ bảy liên tiếp. Đáng chú ý, các chỉ số chuẩn tại Đài Loan và Hàn Quốc đồng loạt thiết lập mức đỉnh kỷ lục mới, phản ánh lực cầu vẫn hiện hữu bất chấp những biến động từ bên ngoài.

Tại Nhật Bản, Nikkei 225 tăng 0,9% lên mức 57,354.14, theo Yahoo Finance. Thị trường Trung Quốc cũng khởi sắc khi CSI 300 tăng 1,3%, phần nào phản ánh nhu cầu “bắt kịp” xu hướng sau kỳ nghỉ lễ. Trên thị trường phái sinh, hợp đồng tương lai S&P 500 e-mini tăng 0,3%, cho thấy kỳ vọng ổn định trở lại trong ngắn hạn.

Trước đó, trong phiên giao dịch tại Mỹ, S&P 500 giảm 1,0% xuống mức 6,837.75 và Nasdaq Composite xuống 1,1% ở mức 22,627.27 do lo ngại AI có thể tạo ra tác động thay thế đối với ngành phần mềm và một số lĩnh vực công nghệ khác.

Ông Tony Sycamore, chuyên gia phân tích thị trường tại IG (Sydney) chia sẻ với hãng Reuters, dù thị trường chứng khoán châu Á không “chạm trán” nhiều với cổ phiếu đến từ các ông lớn công nghệ như tại Mỹ, khu vực này vẫn hưởng lợi từ làn sóng AI mà chưa chịu sức ép định giá quá cao.

Tuy vậy, rủi ro điều chỉnh không thể xem nhẹ. Bà Rupal Agarwal, chiến lược gia định lượng khu vực châu Á tại Bernstein (Singapore), cảnh báo những cổ phiếu dẫn dắt đà tăng suốt 12 tháng qua tại cả Mỹ và châu Á đang thu hút dòng tiền ở mức độ hiếm thấy kể từ chu kỳ năm 2000 hoặc 2020.

"Trong bối cảnh định giá ở mức kỷ lục và các điều chỉnh lợi nhuận có dấu hiệu đạt đỉnh, nguy cơ đảo chiều được nhận định là khá cao", bà nhấn mạnh.

Chứng khoán: ‘Sóng lì xì khai xuân' liệu có bền?

Không chỉ chịu tác động từ yếu tố thị trường, tâm lý nhà đầu tư còn bị chi phối bởi diễn biến chính sách thương mại của Mỹ. Vừa qua, Tổng thống Donald Trump đã cảnh báo các quốc gia không nên rút khỏi những thỏa thuận thương mại vừa đạt được với Washington sau khi Tòa án Tối cao bác bỏ các mức thuế khẩn cấp mà ông từng áp đặt. Ông cho biết sẽ áp dụng các mức thuế cao hơn dựa trên những điều khoản khác của luật thương mại.

Các biện pháp mới dựa trên Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974, khiến môi trường chính sách càng thêm khó đoán định. Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu vẫn nhạy cảm với các cú sốc chính sách, thông tin này càng làm gia tăng trạng thái phòng thủ trên thị trường tài chính.

Nhật Bản và Đài Loan, hai nền kinh tế phụ thuộc lớn vào xuất khẩu nhanh chóng có phản ứng ngoại giao. Bộ trưởng Thương mại Nhật Bản Ryosei Akazawa đề nghị Mỹ đảm bảo Tokyo được hưởng các điều kiện thuận lợi tương đương thỏa thuận đạt được năm ngoái.

Chính quyền Đài Loan cũng tuyên bố sẽ tìm kiếm cam kết từ Washington nhằm duy trì các điều khoản đã thống nhất trước đó.

Khả năng thị trường chứng khoán có thể đón ‘sóng’ sau Tết

Theo Reuters, chỉ số biến động CBOE (VIX), thường được coi là “thước đo nỗi sợ hãi” của Phố Wall đã tăng thêm 1,9 điểm phần trăm lên 21,01 điểm, cho thấy mức độ phòng vệ gia tăng.

Thanh khoản khu vực được cải thiện khi Nhật Bản và Trung Quốc quay lại giao dịch sau kỳ nghỉ lễ, giúp dòng tiền lưu chuyển mạnh hơn và phần nào giảm bớt áp lực dao động cực đoan.

Tổng thể, thị trường tài chính toàn cầu đang ở trạng thái nhạy cảm cao, khi các yếu tố rủi ro từ định giá cổ phiếu AI, dòng vốn rút khỏi Mỹ, chính sách thương mại khó lường cho đến căng thẳng địa chính trị cùng lúc tác động. 

Dù thị trường chứng khoán châu Á vẫn duy trì được đà tăng, sự ổn định hiện tại được đánh giá là mong manh và phụ thuộc lớn vào diễn biến chính sách cũng như tâm lý nhà đầu tư trong các phiên tới.

Vũ Hương