Giá dầu thế giới tăng 7%, lên mức cao nhất trong nhiều tháng, sau khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc không kích nhằm vào Iran. Các đợt tấn công qua lại giữa Iran và Israel không chỉ làm hư hại tàu chở dầu mà còn gây gián đoạn nguồn cung từ khu vực sản xuất năng lượng trọng yếu của thế giới.

Với ngành hàng không, lĩnh vực vốn nhạy cảm với biến động nhiên liệu đã ngay lập tức đối mặt với gia tăng áp lực chi phí.

Cổ phiếu hàng không châu Á “đỏ lửa”

Song song với cú sốc giá dầu, xung đột đã khiến các trung tâm trung chuyển quan trọng ở Trung Đông như Dubai và Doha phải đóng cửa ba ngày liên tiếp. Hàng chục nghìn hành khách bị mắc kẹt, hàng nghìn chuyến bay bị hủy hoặc điều chỉnh lịch trình.

Tình trạng hỗn loạn của thị trường toàn cầu đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến cổ phiếu của các hãng hàng không châu Á. Tại Hong Kong, cổ phiếu của Cathay Pacific giảm hơn 5% trong phiên. Ở Úc, Qantas Airways có thời điểm mất tới 10,4% ngay khi mở cửa, rơi xuống mức thấp nhất trong 10 tháng trước khi thu hẹp đà giảm còn khoảng 5,53%.

Các hãng khác trong khu vực cũng không tránh khỏi áp lực bán mạnh. Cổ phiếu của Singapore Airlines và Japan Airlines đều giảm trên 5%.

Tại Trung Quốc đại lục, nhóm cổ phiếu hàng không như Air China, China Southern Airlines và China Eastern Airlines cùng giảm ít nhất 4%. 

Tại Đông Nam Á, cổ phiếu AirAsia X, China Airlines và EVA Airways cũng giảm mạnh, phản ánh lo ngại chi phí vận hành tăng và rủi ro điều chỉnh kế hoạch khai thác.

Đáng chú ý, cổ phiếu Vietnam Airlines cũng giảm ít nhất 4%, cho thấy thị trường trong nước không nằm ngoài vòng xoáy biến động. Trong bối cảnh nhu cầu du lịch quốc tế vừa phục hồi sau đại dịch, áp lực chi phí nhiên liệu và nguy cơ gián đoạn đường bay quốc tế có thể ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả kinh doanh của các hãng bay Việt Nam.

Hủy chuyến hàng loạt, hành khách chật vật xoay xở

Trên thực địa, các hãng hàng không buộc phải điều chỉnh khai thác để đảm bảo an toàn. Cathay Pacific thông báo hủy toàn bộ chuyến bay tới Trung Đông, bao gồm các đường bay chở khách đến Dubai và Riyadh cho đến khi có thông báo mới.

Singapore Airlines hủy các chuyến bay đến và đi từ Dubai đến hết ngày 7/3, trong khi Japan Airlines đã tạm dừng đường bay Tokyo - Doha.

Qantas cho biết các chuyến bay của hãng không bị ảnh hưởng trực tiếp do không khai thác tại các sân bay Trung Đông. Tuy nhiên, hãng vẫn cho phép khách hàng đổi lịch bay miễn phí nếu cần điều chỉnh kế hoạch do xung đột.

Tại Úc, Virgin Australia - đơn vị thuê máy bay do đối tác Qatar Airways khai thác cho các chuyến bay đến Doha, đã hủy tám chuyến bay trong ngày và triển khai chính sách đổi lịch miễn phí cho hành khách.

Tình trạng thiếu thông tin và thay đổi đột ngột lịch trình khiến nhiều hành khách rơi vào thế bị động. Theo Reuters, gia đình bà Alessandra Giorgetti (Ý) đến sân bay Sydney mới biết chuyến bay của Qatar Airways đi Milan của họ quá cảnh Doha, đã bị hủy mà không có giải thích cụ thể. Họ buộc phải chọn hành trình thay thế dài hơn, bay vòng qua Los Angeles với một hãng khác.

7 điểm nhấn trong Thông điệp Liên bang của Tổng thống Mỹ Donald Trump

Một cặp hành khách khác, ông bà Jenni và Doug Stewart, trên hành trình từ Sydney về Scotland quá cảnh Doha, cho biết máy bay đã phải quay đầu giữa chừng do không phận đóng cửa. Chuyến bay ban đầu quay lại Sydney, sau đó chuyển hướng về Perth rồi tiếp tục thay đổi lộ trình sang Melbourne.

Diễn biến địa chính trị mới nhất đang đặt ngành hàng không trước bài toán khó. Một mặt, giá dầu tăng 7% đẩy chi phí nhiên liệu lên cao, chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu chi phí vận hành. Mặt khác, việc đóng cửa không phận và trung tâm trung chuyển lớn như Dubai, Doha làm đứt gãy chuỗi khai thác, kéo theo chi phí phát sinh và rủi ro bồi hoàn.

Với Việt Nam, tác động không chỉ dừng ở giá cổ phiếu. Các hãng hàng không nội địa vốn đang trong giai đoạn củng cố tài chính sau đại dịch có thể chịu thêm sức ép nếu giá nhiên liệu duy trì ở mức cao và các đường bay quốc tế qua Trung Đông tiếp tục bị gián đoạn.

Trong bối cảnh nhu cầu du lịch toàn cầu mới phục hồi, những biến động địa chính trị bất ngờ như hiện nay cho thấy ngành hàng không vẫn là một trong những lĩnh vực nhạy cảm trước rủi ro bên ngoài, từ xung đột quân sự đến biến động năng lượng.

Vũ Hương