Theo Thanh tra Bộ Xây dựng, qua thanh tra cho thấy có 6 nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng tranh chấp, đơn thư khiếu nại gay gắt, kéo dài, căng băng rôn tại nhiều chung cư gây mất mỹ quan đô thị, mất an ninh trật tự.

Thứ nhất, chủ đầu tư thay đổi công năng, mục đích sử dụng, lấn chiếm, sử dụng các phần thuộc sở hữu chung nhà chung cư.

Thứ hai, chậm tổ chức hội nghị nhà chung cư lần đầu để bầu ra ban quản trị nhà chung cư; chủ đầu tư tổ chức hội nghị nhà chung cư lần đầu không thành công nhưng không có hoặc chậm có văn bản đề nghị UBND cấp xã tổ chức.

Thứ ba, nhận thức pháp luật, cách thức, thái độ làm việc để tìm được tiếng nói chung để đi đến thống nhất giữa chủ đầu tư và ban quản trị.

Thứ tư, chủ đầu tư và ban quản trị nhà chung cư không thống nhất được việc phân chia diện tích chung riêng và diện tích mà chủ đầu tư giữ lại.

Thứ năm, chủ đầu tư không bàn giao hồ sơ, chậm bàn giao hồ sơ nhà chung cư.

Thứ sáu, việc chưa quyết toán số liệu kinh phí bảo trì, đa phần các nhà chung cư chưa quyết toán số liệu kinh phí bảo trì do chưa thống nhất được tỷ lệ % phần diện tích mà chủ đầu tư giữ lại và tính lãi phần kinh phí bảo trì gốc.

Thanh tra Bộ Xây dựng cho biết, qua thanh tra đã buộc 12/18 chủ đầu tư phải thực hiện gửi vào tài khoản kinh phí bảo trì theo quy định và quyết toán số liệu để chuyển sang cho ban quản trị nhà chung cư, tổng số kinh phí bảo trì là hơn 338,6 tỷ đồng.

Đồng thời, yêu cầu 7/8 chủ đầu tư phải gửi vào tài khoản kinh phí bảo trì theo quy định, phải chuyển sang tài khoản cho ban quản trị, phải quyết toán số liệu chuyển sang cho ban quản trị số tiền 251 tỷ đồng...

Ngoài ra, Thanh tra Bộ cũng buộc chủ đầu tư trả lại 2.080 m2 diện tích lấn chiếm về cho cư dân (tương đương số tiền khoảng 62,4 tỷ đồng) đối với 5/18 chủ đầu tư do tự ý chuyển đổi công năng, mục đích sử dụng phần sở hữu chung, sử dụng chung hoặc tự ý chuyển đổi công năng, mục đích sử dụng phần diện tích không phải để ở trong nhà chung cư có mục đích hỗn hợp (chung cư ít nhất là 25 m2, chung cư nhiều nhất là 1.580 m2).

Bên cạnh đó, xử phạt 8/18 chủ đầu tư với số tiền hơn 1 tỷ đồng; phạt cảnh cáo, đưa lên thông tin đại chúng do các chủ đầu tư báo cáo không trung thực, không kịp thời hồ sơ tài liệu nhà chung cư...

PV