Tuy nhiên, vẫn rất ít HTX vận dụng thành công mô hình này và bên cạnh đó vẫn còn nhiều vướng mắc cần tháo gỡ. Hiện có một số mô hình HTX thành công, điển hình như HTX Thương mại dịch vụ (TMDV) Thanh Niên Sao Mai, HTX TMDV Phú Nhuận và HTX TMDV Đông Thạnh…

Định hướng mô hình KTTT

Tính đến năm 2015, Tp.HCM có 125 HTX TMDV đang trong giai đoạn chuyển đổi cơ cấu phù hợp với thực tiễn hội nhập nền kinh tế và nguồn nhân lực. Nhằm phát huy sức mạnh tập thể và của từng xã viên, phát triển mạng lưới kinh doanh đa ngành nghề, trong hơn 10 năm qua, các HTX TMDV trên địa bàn Tp.HCM đang nỗ lực phấn đấu trở thành những điểm sáng của mô hình kinh tế tập thể (KTTT).

Trong đó phải nói tới, HTX TMDV thanh niên Sao Mai, thành lập năm 2006, vốn điều lệ chỉ có 18 triệu đồng, với 11 xã viên. Nguồn vốn eo hẹp, trong khi nhu cầu công ăn việc làm rất bức thiết, gặp muôn vàn khó khăn, nhưng HTX không lùi bước trước thử thách. Những năm qua, HTX đã tạo việc làm cho một lượng lớn đối tượng người lao động chưa có kinh nghiệm và bằng cấp thấp.

Ông Phan Thanh Hùng - Chủ Nhiệm HTX Thanh niên Sao Mai, cho biết : “Theo xu thế phát triển của ngành công nghệ thông tin, HTX đã mạnh dạn mở các lớp dạy sửa chữa máy vi tính, xe honda hay các dịch vụ thuê xe để hỗ trợ, tạo việc làm cho các xã viên của HTX”.

Trong khi đó, HTX Phú Nhuận, HTX TMDV Quận 3 và HTX Đông Thạnh lại định hướng đi theo mô hình HTX kinh doanh cửa hàng bách hóa công nghệ phẩm, với mục tiêu phục vụ tốt nhất nhu cầu tiêu dùng của người dân. Nhờ đó, các HTX đã có nhiều thành công nhất định, nhất là tạo được việc làm và mang lại thu nhập ổn định cho thành viên HTX.

Bà Bùi Thị Thanh Phong - Giám đốc HTX TMDV quận Phú Nhuận, cho biết: “HTX lấy hàng cung cấp và làm nhà phân phối cho cafe Trung Nguyên, hóa mỹ phẩm như Mỹ Hảo, xà bông Daso, nhãn hiệu Fruiser, dầu Hướng dương vàng... Tuy nhiên, giá cả thị trường cạnh tranh khốc liệt, sản phẩm cạnh tranh về chất lượng cũng như giá cả cũng ảnh hưởng đến tình hình kinh doanh của HTX. Đây chính là thách thức của HTX trong thời gian tới, mà HTX phải đối diện. Nhưng bù lại, đã tạo được việc làm cho các thành viên trong HTX”.

Mô hình tạo việc làm cho người lao động tại HTX Thanh niên Sao Mai

Chiến lược phát triển mới

Thực hiện chủ trương phát triển các thành phần kinh tế, đặc biệt là thúc đẩy quá trình chuyển đổi mô hình HTX TMDV sang mô hình HTX tạo việc làm, nhằm phát huy hiệu quả của nền KTTT. Đồng thời, khai thác tiềm năng lợi thế, giải quyết việc làm cải thiện đời sống kinh tế, tinh thần các xã viên và nhân dân. Chính vì thế, từ phía những HTX cần có chiến lược cụ thể theo từng giai đoạn để có những cải tiến hoạt động phù hợp với yêu cầu chuyển đổi mô hình một cách có hiệu quả.

Trao đổi về định hướng phát triển trong tương lai, ông Phan Thanh Hùng - chủ nhiệm HTX Sao Mai, nhấn mạnh: “HTX tạo việc làm là mô hình rất ưu việt, phù hợp với bối cảnh đất nước hiện nay, tạo điều kiện tối đa cho tập thể HTX thay đổi cái cũ, hội nhập và phát triển cái mới, triển khai ngành nghề mới. Song, Nhà nước nên có những định hướng mở rộng, phù hợp với cấu trúc quy mô, cơ cấu ngành hàng của từng HTX, không nên chung quy về một nguyên tắc, để tránh những bất cập trong quá trình chuyển đổi của từng HTX”.

Ông Hùng cũng cho biết trong giai đoạn tới, HTX sẽ thí điểm mô hình mở lớp đào tạo về ngành nghề như đào tạo cơ khí, sửa chữa máy tính, sữa chữa ôtô, xe máy, cắm hoa, nấu ăn… cho đối tượng chính là những thanh, thiếu niên xã hội sau khi được phục hồi nhân phẩm từ các cơ sở giáo dưỡng trở về, hoặc những đối tượng không có bằng cấp, có cơ hội được đi làm tạo nguồn thu nhập, cải thiện đời sống.

Còn theo ý kiến của bà Bùi Thị Thanh Phong, việc chuyển đổi mô hình là cần thiết trong giai đoạn đầy biến động của thị trường hàng hóa. Tuy nhiên, từ phía đơn vị HTX Phú Nhuận, mong muốn có được các chế độ bảo hộ, tài trợ, trợ giá… từ phía Nhà nước, bảo đảm sự ổn định cả về tiện ích cũng như bình ổn giá cả cho người tiêu dùng sẽ tạo điều kiện giúp các HTX phát triển hơn.

Lê Thuận